ograniczenie zakresu ruchu
Ograniczenie zakresu ruchu (ROM – Range of Motion) to stan kliniczny, w którym pacjent doświadcza zmniejszonej możliwości poruszania stawem lub grupą stawów w porównaniu do wartości fizjologicznych. Jest to istotny objaw diagnostyczny występujący w wielu schorzeniach układu mięśniowo-szkieletowego.
Przyczyny ograniczenia zakresu ruchu mogą być różnorodne: strukturalne (zmiany zwyrodnieniowe stawów, złamania, zwłóknienia torebki stawowej), neurologiczne (spastyczność, niedowłady), zapalne (zapalenie stawów, zapalenie ścięgien) lub związane z bólem (odruchowe napięcie ochronne). Ograniczenie to może być czasowe lub trwałe, zależnie od przyczyny wywołującej.
W diagnostyce klinicznej ocena ROM przeprowadzana jest za pomocą goniometru lub inklinometru, a wartości porównywane są ze stroną przeciwną lub z normami fizjologicznymi dla danej grupy wiekowej. W badaniu należy różnicować ograniczenia funkcjonalne od strukturalnych oraz określić, czy mamy do czynienia z wzorcem kapsularnym (charakterystycznym dla patologii torebki stawowej) czy niekapsularnym.
Leczenie ograniczeń zakresu ruchu jest ściśle zależne od przyczyny podstawowej i może obejmować: fizykoterapię, kinezyterapię (mobilizacje, stretching, ćwiczenia czynne), farmakoterapię przeciwzapalną i przeciwbólową, a w przypadkach zaawansowanych – interwencje zabiegowe. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego postępowania zapobiega utrwaleniu się przykurczów i poprawia rokowanie funkcjonalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Skręcenie stawu skokowego – Objawy
Skręcenie stawu skokowego to uraz polegający na nadmiernym rozciągnięciu lub naderwaniu więzadeł stabilizujących staw, najczęściej w wyniku inwersji stopy. Klasyfikacja urazu obejmuje trzy stopnie: I – lekkie rozciągnięcie więzadeł z łagodnym bólem i obrzękiem, czas gojenia 1-3 tygodnie; II – częściowe naderwanie z umiarkowanym do silnego bólem, obrzękiem i umiarkowaną niestabilnością, czas gojenia 3-6 tygodni; III – całkowite zerwanie więzadła z silnym bólem, znacznym obrzękiem, siniakami i wyraźną niestabilnością, czas gojenia 3-6 miesięcy lub dłużej. Objawy obejmują ból, obrzęk, siniaki, ograniczenie zakresu ruchu, niestabilność oraz uczucie lub słyszenie „trzasku” w momencie urazu. W fazie ostrej (24-72 godziny) stosuje się protokół RICE, a dalsze leczenie obejmuje stopniową rehabilitację mającą na celu przywrócenie funkcji i siły stawu.
ćwiczenie zakresu ruchu, deficyt propriocepcji, fizjoterapia, inwersja stopy, naderwanie więzadła, niestabilność stawu, obrzęk stawu skokowego, ograniczenie zakresu ruchu, orteza, protokół RICE, przewlekła niestabilność stawu skokowego, skręcenie drugiego stopnia, skręcenie ewersyjne, skręcenie pierwszego stopnia, skręcenie stawu skokowego, skręcenie trzeciego stopnia, staw skokowy, tkliwość, układ mięśniowo-szkieletowy, uszkodzenie chrząstki stawowej, uszkodzenie więzadeł, wybroczyny, zerwanie więzadła, złamanie kości, zmiany zwyrodnieniowe stawu - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba legga-calvégo-perthesa – Objawy
Choroba Legga-Calvégo-Perthesa to aseptyczna martwica głowy kości udowej u dzieci, wynikająca z czasowego przerwania ukrwienia, prowadząca do martwicy, fragmentacji i przebudowy kości. Proces chorobowy trwa od 2 do 5 lat i przebiega przez fazy: martwicy (trwająca do roku, z objawami takimi jak utykanie i ból, oraz zmianami w RTG jak bielsza i mniejsza głowa kości udowej), fragmentacji (6 miesięcy do 2 lat, z nasilonymi objawami klinicznymi i ryzykiem zapadnięcia się głowy kości udowej) oraz przebudowy (1-3 lata, z tworzeniem nowej kości i stopniowym odzyskiwaniem kształtu). Objawy kliniczne obejmują utykanie, ból w biodrze, pachwinie, udzie lub kolanie, ograniczenie ruchomości stawu biodrowego oraz chód Trendelenburga. Rokowanie zależy od wieku dziecka (najlepsze poniżej 6 lat), stopnia zajęcia głowy kości udowej (<50% uszkodzenia rokuje lepiej) oraz utrzymania zakresu ruchu w stawie.
ból rzutowany, chód Trendelenburga, choroba Legga-Calvégo-Perthesa, choroba zwyrodnieniowa stawów, coxa magna, dojrzałość szkieletowa, głowa kości udowej, kość udowa, kurcz mięśniowy, martwica, martwica awaskularna, naczynie krwionośne, objaw półksiężyca, ograniczenie zakresu ruchu, panewka stawu biodrowego, remodeling kości, rewaskularyzacja, różnica długości kończyn, staw biodrowy, utykanie, wymiana stawu biodrowego, zajęcie obustronne, zakres ruchu, zanik mięśni, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon chorób i schorzeń
Osteochondritis dissecans – Diagnostyka i diagnoza
Osteochondritis dissecans (OCD) to schorzenie stawowe charakteryzujące się oddzieleniem fragmentu kości i pokrywającej ją chrząstki na skutek zaburzenia ukrwienia, najczęściej dotyczące kolana, łokcia i stawu skokowego. Diagnostyka OCD opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach obrazowych. Podstawowym badaniem jest RTG w co najmniej czterech projekcjach (AP, boczna, rzepkowa Merchant, tunelowa), które pozwala ocenić lokalizację i rozmiar zmiany. MRI stanowi badanie z wyboru ze względu na wysoką czułość (92-100%) i swoistość (90%) w wykrywaniu niestabilności fragmentu chrzęstno-kostnego oraz ocenie stanu chrząstki i tkanek miękkich. Charakterystyczne cechy niestabilności w MRI to m.in. wysoki sygnał na granicy fragmentu, torbiele wypełnione płynem oraz linie wysokiego sygnału przez chrząstkę. CT i artroskopia są stosowane w trudniejszych przypadkach diagnostycznych, przy czym artroskopia jest złotym standardem w ocenie stabilności zmiany.
artroskopia, badanie fizykalne, choroba Osgood-Schlattera, choroba zwyrodnieniowa stawu, ciało wolne w stawie, diagnostyka obrazowa, fragment chrzęstno-kostny, kolano biegacza, kolano skoczka, obraz T2-zależny, obrzęk stawu, ograniczenie zakresu ruchu, osteochondritis dissecans, projekcja przednio-tylna, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, technet-99m, tomografia komputerowa, torbiel podchrzęstna, uszkodzenie łąkotki, więzadło krzyżowe przednie, zaburzenie ukrwienia, zapalenie ścięgna rzepki, zdjęcie RTG, zespół bólu rzepkowo-udowy, zmiana lityczna - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba legga-calvégo-perthesa – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Legga-Calvégo-Perthesa to idiopatyczna martwica jałowa głowy kości udowej u dzieci w wieku 4-10 lat, częściej u chłopców, z możliwym obustronnym zajęciem (~10%). Patogeneza opiera się na tymczasowym zaburzeniu ukrwienia głowy kości udowej, prowadzącym do obumierania komórek kostnych i deformacji stawu biodrowego. Diagnostyka wymaga wykluczenia innych przyczyn martwicy jałowej. Klinicznie dominuje przerywany kulawy chód, ból biodra promieniujący do uda, kolana lub pachwiny, ograniczenie rotacji wewnętrznej i odwodzenia, osłabienie mięśni uda oraz objaw Trendelenburga. Badania laboratoryjne (morfologia, OB, CRP) zwykle mieszczą się w normie, służąc głównie do wykluczenia infekcji i zapaleń. Podstawą diagnostyki obrazowej są zdjęcia rentgenowskie miednicy i projekcja „żaby”, choć wczesne zmiany pojawiają się dopiero po 1-2 miesiącach od objawów. Typowe cechy radiologiczne to poszerzenie przestrzeni stawowej, sklerotyzacja, spłaszczenie i fragmentacja głowy kości udowej oraz podchrzęstny złam („crescent sign”). Staging według Waldenströma obejmuje stadia: martwicy, fragmentacji, reossyfikacji i wygojenia.
achondroplazja, artrografia stawu biodrowego, badania laboratoryjne, badanie fizykalne, białko C-reaktywne, chondroblastoma, choroba Gauchera, choroba Legga-Calvégo-Perthesa, choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego, dysplazja nasadowa, dysplazja spondyloepifizarna, dysplazja wielonasadowa, głowa kości udowej, infekcyjne zapalenie stawu biodrowego, klasyfikacja Catteralla, klasyfikacja Herringa, klasyfikacja Stulberga, klasyfikacja Waldenstroma, martwica głowy kości udowej, martwica jałowa, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, morfologia krwi, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objaw Trendelenburga, objawy kliniczne, ograniczenie zakresu ruchu, radiografia konwencjonalna, rezonans magnetyczny, rotacja wewnętrzna, scyntygrafia kości, sklerotyzacja, talasemia, tomografia komputerowa, zaburzenie ukrwienia, zdjęcie rentgenowskie, zespół Klinefeltera - Leksykon chorób i schorzeń
Palec trzaskający – Objawy
Palec trzaskający (tenosynovitis stenosans) to schorzenie ścięgien zginaczy palców, objawiające się bólem, tkliwością u podstawy palca, sztywnością po okresach bezczynności oraz charakterystycznym trzaskaniem podczas ruchu. Występuje u 1-2% populacji, a w grupach ryzyka nawet do 20%. Choroba rozwija się stopniowo, często po intensywnym używaniu dłoni, i może prowadzić do blokowania palca w pozycji zgiętej, wymagającej ręcznego wyprostowania. W zaawansowanych stadiach obserwuje się trwałe przykurcze, ograniczenie zakresu ruchu oraz ból spoczynkowy. Typowe objawy nasilają się rano, po okresach bezczynności, a poprawiają się w ciągu dnia wraz z aktywnością ręki. Czynniki ryzyka to powtarzalne ruchy, długotrwały chwyt oraz choroby współistniejące, takie jak cukrzyca i reumatoidalne zapalenie stawów.
badanie fizykalne, cukrzyca, guzek ścięgna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk dłoni, ograniczenie zakresu ruchu, palec trzaskający, pochewka ścięgnista, proces bliznowacenia, przykurcz palca, przykurcz stawu, reumatoidalne zapalenie stawów, rozerwanie ścięgna, ścięgno zginacza palca, staw międzypaliczkowy bliższy, tenosynovitis stenosans, trigger finger, trigger thumb, włóknienie, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna, zgrubienie ścięgna - Leksykon chorób i schorzeń
Łokieć golfisty – Leczenie
Łokieć golfisty (medial epicondylitis) to zapalenie i mikropęknięcia ścięgien przyśrodkowego nadkłykcia kości ramiennej, spowodowane powtarzającymi się skurczami mięśni przedramienia. Objawia się bólem i tkliwością po wewnętrznej stronie łokcia, nasilającym się przy zginaniu nadgarstka i palców. Leczenie zachowawcze obejmuje 4-6 tygodni odpoczynku, unikanie obciążających ruchów, stosowanie zimnych okładów (15-20 minut, 3-4 razy dziennie) oraz późniejszą terapię ciepłem. NLPZ (np. ibuprofen, diklofenak) i miejscowe preparaty przeciwbólowe wspomagają redukcję bólu i stanu zapalnego. Wskazane jest stosowanie opasek przeciwsiłowych i stabilizatorów nadgarstka, a także kompleksowa fizjoterapia z ćwiczeniami rozciągającymi i ekscentrycznymi wzmacniającymi mięśnie przedramienia (np. hantel 1-2 kg, obciążenie ~30% maksymalnego ciężaru). Terapie manualne (masaże, mobilizacje) oraz fizykoterapia (ultradźwięki, TENS, jonoforeza, ESWT) wspierają proces gojenia i zmniejszają dolegliwości.
chiropraktyka, ćwiczenia ekscentryczne, fala uderzeniowa, fizjoterapia, iniekcje kortykosteroidowe, jonoforeza, leczenie zachowawcze, łokieć golfisty, masaż poprzeczny, mobilizacja stawów, nadkłykieć przyśrodkowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ograniczenie zakresu ruchu, opaska przeciwsiłowa, orteza stabilizująca, osłabienie chwytu, osocze bogatopłytkowe, proloterapia, staw łokciowy, tendinopatia, tenotomia przezskórna, TENS, terapia manualna, terapia SoftWave, tkanki miękkie, toksyna botulinowa, uwolnienie ścięgna, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zapalenie ścięgien