lindane
Lindane to syntetyczny związek chemiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako lek przeciwpasożytniczy, głównie w leczeniu świerzbu i wszawicy. Działa poprzez zaburzenie funkcji układu nerwowego pasożytów, co prowadzi do ich paraliżu i śmierci.
W praktyce klinicznej lindane jest dostępny w postaci szamponów, kremów i lotionów o stężeniu 1%. Ze względu na potencjalną neurotoksyczność, jego stosowanie zostało znacznie ograniczone, a w wielu krajach wycofane. Obecnie zaleca się go jedynie jako lek drugiego lub trzeciego rzutu, gdy inne metody leczenia zawiodły.
Najpoważniejsze działania niepożądane lindane obejmują drgawki, zawroty głowy, niepokój i podrażnienia skóry. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych oraz pacjentów z padaczką lub uszkodzeniami skóry. Ze względu na absorpcję systemową, nie powinien być stosowany na duże powierzchnie ciała ani wielokrotnie w krótkim czasie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wszy odzieżowe – Leczenie
Wszy odzieżowe (Pediculus humanus corporis) to pasożyty zewnętrzne bytujące głównie na ubraniach i pościeli, żywiące się krwią człowieka. Infestacja dotyczy szczególnie osób z ograniczonym dostępem do higieny, takich jak bezdomni czy osoby w warunkach przeludnienia. Podstawą leczenia jest poprawa higieny osobistej, obejmująca regularne mycie ciała (minimum raz w tygodniu), częstą zmianę odzieży oraz pranie odzieży i pościeli w temperaturze 54-60°C, suszenie w suszarce przez 20-30 minut oraz prasowanie, zwłaszcza szwów. W przypadku braku możliwości prania, alternatywą jest chemiczne czyszczenie lub szczelne przechowywanie odzieży przez 2 tygodnie. Leczenie farmakologiczne, choć nie zawsze konieczne, stosuje się w rozległych infestacjach lub gdy metody higieniczne są niewystarczające.
antybiotyk ogólnoustrojowy, benzyl alkohol, dur wysypkowy, gorączka okopowa, gorączka powrotna, iwermektyna, iwermektyna doustna, kortykosteroid miejscowy, leczenie farmakologiczne, lek przeciwhistaminowy, lindane, malation, neurotoksyczność, oporność wszy, pasożyt zewnętrzny, permetryna, preparat przeciwwszawiczy, pyretryna, spinosad, wesz głowowa, wesz łonowa, wesz odzieżowa, wszawica odzieżowa, zakażenie bakteryjne wtórne - Leksykon chorób i schorzeń
Świerzb – Zapobieganie i profilaktyka
Świerzb (scabies) to powszechna choroba pasożytnicza skóry wywołana przez roztocze Sarcoptes scabiei var. hominis, charakteryzująca się intensywnym świądem nasilającym się nocą oraz obecnością tuneli naskórkowych, grudek i pęcherzyków. Profilaktyka opiera się na unikaniu bezpośredniego kontaktu skóra-do-skóry z osobą zakażoną oraz kontaktu z jej przedmiotami osobistymi. Kluczowe jest jednoczesne leczenie wszystkich domowników i bliskich kontaktów, nawet bezobjawowych, z zastosowaniem miejscowych preparatów takich jak permethryn (np. krem 5%), malation 0,5% (dwa zastosowania w odstępie tygodnia), benzyl benzoesan 25%, maści siarkowe (5-10%) lub płynu lindane 1% (ze względu na toksyczność ograniczone). W przypadku świerzbu norweskiego lub masowych zakażeń stosuje się doustną iwermektynę, szczególnie gdy leczenie miejscowe zawodzi lub jest niemożliwe do przestrzegania.
benzyl benzoesowy, choroba pasożytnicza, dezynfekcja otoczenia, intensywny świąd, iwermektyna, izolacja pacjenta, kontrola zakażeń, leczenie profilaktyczne, lindane, maść siarkowa, ognisko epidemiczne, osoba zakażona, roztocze, Sarcoptes scabiei, środek ochrony indywidualnej, środek owadobójczy, świąd, świerzb, świerzb norweski, wysypka skórna, zmiana skórna - Leksykon chorób i schorzeń
Wesz owłosieniowa (wszy owłosieniowe) – Leczenie
Wesz owłosieniowa (Pthirus pubis) to pasożyt bytujący głównie w owłosieniu łonowym, ale może również infestować pachy, okolice odbytu, klatkę piersiową, a rzadziej brwi i rzęsy. Leczenie opiera się na stosowaniu preparatów przeciwpasożytniczych, takich jak permetryna 1% (krem/lotion, czas aplikacji około 10 minut) oraz pyretryny z butoksydem piperonylu (pianka/szampon, czas aplikacji 10 minut). W przypadku nieskuteczności terapii OTC, stosuje się leki na receptę: malathion 0,5% (lotion pozostawiany na 8-12 godzin, przeciwwskazany w ciąży), iwermektynę (doustnie lub miejscowo) oraz lindan (obecnie rzadko stosowany ze względu na neurotoksyczność). Kluczowe jest powtórzenie leczenia po 7-10 dniach w celu eliminacji wszy wyklutych z jaj, które nie są zabijane przez pierwszą aplikację. W przypadku infestacji brwi i rzęs zaleca się stosowanie wazeliny lub maści okulistycznych, a także mechaniczne usuwanie pasożytów, z konsultacją okulistyczną.
ból skóry, dezynfekcja otoczenia, dimetykon, gnida, hydrokortyzon, infekcja przenoszona drogą płciową, iwermektyna, kalamina, leczenie farmakologiczne, lek antyhistaminowy, lindane, malathion, maść okulistyczna, metoda leczenia, oporność na lek, pasożyt krwiopijny, permetryna, podrażnienie spojówki, preparat OTC, preparat owadobójczy, preparat przeciwpasożytniczy, pyretryna z butoksydem piperonylu, reakcja alergiczna, skutek uboczny, środek przeciw wszom, wazelina, wesz owłosieniowa, wtórna infekcja skórna