przeciwciała przeciwko peptydom gliadyny
Przeciwciała przeciwko peptydom gliadyny są biomarkerami immunologicznymi wykorzystywanymi w diagnostyce chorób związanych z nadwrażliwością na gluten, przede wszystkim celiakii. Gliadyna to frakcja białka glutenowego obecna w pszenicy, jęczmieniu i życie, która u osób genetycznie predysponowanych wywołuje odpowiedź autoimmunologiczną.
W diagnostyce celiakii oznacza się przeciwciała przeciwko deamidowanym peptydom gliadyny (anty-DGP) klasy IgA oraz IgG. Współczesne testy oparte na deamidowanych peptydach gliadyny charakteryzują się wysoką czułością i swoistością, szczególnie u dzieci poniżej 2. roku życia. Warto podkreślić, że oznaczanie przeciwciał przeciwko natywnej gliadynie zostało już wyparte przez bardziej precyzyjne testy anty-DGP.
Oznaczenie przeciwciał przeciwko peptydom gliadyny jest szczególnie wartościowe u pacjentów z niedoborem IgA, gdzie standardowe przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej klasy IgA mogą dawać wyniki fałszywie ujemne. Monitorowanie poziomu tych przeciwciał służy również do oceny skuteczności diety bezglutenowej, gdyż ich stężenie normalizuje się zazwyczaj w ciągu kilku miesięcy od eliminacji glutenu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Celiakia – Epidemiologia
Celiakia jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną wywołaną przez gluten u osób z predyspozycją genetyczną, dotykającą około 1-2% populacji światowej. Globalna seroprewalencja wynosi około 1,4% (95% CI: 1,1-1,7%), a częstość potwierdzona biopsją około 0,7% (95% CI: 0,5-0,9%). Choroba występuje na całym świecie, z najwyższą częstością u populacji Sahrawi (5,6%). W Europie i USA częstość wynosi około 1%, z wyższymi wskaźnikami w krajach północnoeuropejskich (np. Finlandia 1,99%). Celiakia częściej dotyka kobiety (stosunek 1:2,8) i może ujawnić się w każdym wieku, z dwoma szczytami zachorowań: u niemowląt (8-12 miesięcy) oraz w trzeciej i czwartej dekadzie życia. Choroba współwystępuje z innymi schorzeniami autoimmunologicznymi, takimi jak cukrzyca typu 1 i choroby tarczycy. Mimo rosnącej częstości, większość przypadków pozostaje niezdiagnozowana, co prowadzi do poważnych powikłań i zwiększonych kosztów opieki zdrowotnej.
badanie przesiewowe, biopsja dwunastnicy, błona śluzowa, celiakia, chłoniak T-komórkowy, choroba autoimmunologiczna, choroba autoimmunologiczna tarczycy, choroba trzewna, cukrzyca typu 1, czynnik epigenetyczny, diagnostyka celiakii, dieta bezglutenowa, enteropatia, gęstość mineralna kości, gluten, haplotyp HLA-DQ2, HLA-DQ8, homozygotyczność, niepłodność, przeciwciała przeciwko peptydom gliadyny, przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej, test serologiczny, zespół Downa, zespół Turnera - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba trzewna – Diagnostyka i diagnoza
Choroba trzewna (celiakia) to przewlekła autoimmunologiczna enteropatia, charakteryzująca się zapaleniem błony śluzowej jelita cienkiego, zanikiem kosmków i hiperplazją krypt, indukowaną przez gluten. Diagnostyka u dorosłych opiera się na połączeniu badań serologicznych i biopsji dwunastnicy. Kluczowe testy serologiczne to przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej IgA (tTG-IgA) z czułością około 93%, przeciwciała przeciw endomyzjum IgA (EMA-IgA) o swoistości bliskiej 100%, oraz testy IgG (DGP-IgG, tTG-IgG) u pacjentów z niedoborem IgA. Zaleca się wykonywanie badań serologicznych u pacjentów na diecie zawierającej gluten, gdyż eliminacja glutenu przed badaniem obniża czułość testów. Biopsja jelita cienkiego, pobierająca 4-6 próbek z dwunastnicy podczas EGD, pozostaje złotym standardem potwierdzającym diagnozę, ocenianą według zmodyfikowanej klasyfikacji Marsha. Testy genetyczne HLA-DQ2 i HLA-DQ8 są pomocne w wykluczeniu choroby, zwłaszcza u pacjentów na diecie bezglutenowej lub z niejednoznacznymi wynikami.
badanie gęstości kości, badanie gęstości mineralnej kości, badanie serologiczne, biopsja dwunastnicy, biopsja endoskopowa, choroba autoimmunologiczna, choroba trzewna, dermatitis herpetiformis, endoskop, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, haplotyp HLA-DQ2, hiperplazja krypt, HLA-DQ2, hormon stymulujący tarczycę, klasyfikacja Marsha, morfologia krwi, niedobór IgA, oporna choroba trzewna, profil lipidowy, przeciwciała przeciwko peptydom gliadyny, przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej, stężenie IgA, test genetyczny, zaburzenia wchłaniania, zanik kosmków jelitowych