odwodnienie i zaburzenie elektrolitowe
Odwodnienie (dehydratacja) to stan nadmiernej utraty wody z organizmu, przekraczającej jej podaż. Najczęściej towarzyszy mu zaburzenie równowagi elektrolitowej, szczególnie dotyczące sodu, potasu, wapnia, magnezu i chlorków. Odwodnienie może przebiegać jako izoosmotyczne (izotoniczne), hipoosmotyczne (hipotoniczne) lub hiperosmotyczne (hipertoniczne), w zależności od proporcji utraty wody i elektrolitów.
Przyczyny odwodnienia są różnorodne, m.in.: niedostateczna podaż płynów, nadmierna utrata przez przewód pokarmowy (wymioty, biegunka), zwiększone parowanie (gorączka, przegrzanie), poliuria (cukrzyca, stosowanie diuretyków) oraz krwawienia. Objawy kliniczne zależą od stopnia odwodnienia i mogą obejmować pragnienie, suchość błon śluzowych, zmniejszone napięcie skóry, tachykardię, hipotensję ortostatyczną, a w ciężkich przypadkach zaburzenia świadomości i wstrząs.
Zaburzenia elektrolitowe towarzyszące odwodnieniu mogą manifestować się specyficznymi objawami. Hiponatremia objawia się bólami głowy, nudnościami, drgawkami i zaburzeniami świadomości. Hiperkaliemia może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, a hipokaliemia do osłabienia mięśniowego, zaparć i arytmii. Zaburzenia gospodarki wapniowej i magnezowej często powodują tetanię, parestezje i skurcze mięśniowe.
Diagnostyka odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych opiera się na ocenie klinicznej oraz badaniach laboratoryjnych (elektrolity w surowicy, osmolalność, gazometria, badanie ogólne moczu). Leczenie polega na uzupełnianiu niedoborów płynowych i elektrolitowych drogą doustną lub dożylną, w zależności od stanu pacjenta i stopnia zaburzeń. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie stanu klinicznego i parametrów laboratoryjnych podczas terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Profil bezpieczeństwa kapecytabiny, oparty na danych klinicznych od ponad 3000 pacjentów, wykazuje spójność w monoterapii raka piersi z przerzutami, raka jelita grubego z przerzutami oraz w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) obejmują zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie, osłabienie oraz jadłowstręt. Często (1-10%) występują kardiotoksyczność manifestująca się zaburzeniami funkcji mięśnia sercowego, nasilenie zaburzeń czynności nerek, neutropenia i trombocytopenia. Rzadziej (0,1-1%) obserwuje się powikłania zakrzepowo-zatorowe, a reakcje nadwrażliwości zdarzają się bardzo rzadko (0,01-0,1%). Szczegółowa analiza danych z trzech dużych badań klinicznych (M66001, SO14695, SO14796) potwierdza te częstości i charakterystykę działań niepożądanych.
anemia, biegunka, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, jadłowstręt, kapecytabina, kardiotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, odwodnienie i zaburzenie elektrolitowe, ostra niewydolność nerek, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak piersi z przerzutami, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica i zatorowość, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa