zaburzenia gospodarki żelazowej

Zaburzenia gospodarki żelazowej obejmują szerokie spektrum stanów klinicznych związanych z nieprawidłowym stężeniem, dystrybucją lub wykorzystaniem żelaza w organizmie. Do najczęstszych zaburzeń należą niedobór żelaza prowadzący do niedokrwistości mikrocytarnej oraz stany przeładowania żelazem, jak hemochromatoza.

Niedobór żelaza jest najczęstszym niedoborem pokarmowym na świecie, dotykającym szczególnie kobiety w wieku rozrodczym, dzieci i osoby starsze. Rozwija się etapowo – od zmniejszenia zapasów żelaza, przez spadek transportu żelaza, aż do jawnej niedokrwistości. Klinicznie objawia się zmęczeniem, osłabieniem, bladością, a w przypadkach zaawansowanych – zespołem Plummera-Vinsona, koilonychią czy zapaleniem języka.

Przeładowanie żelazem może być pierwotne (np. hemochromatoza dziedziczna) lub wtórne (np. w przebiegu talasemii, przewlekłych transfuzji). Nadmiar żelaza odkłada się w wątrobie, sercu, trzustce i innych narządach, prowadząc do ich uszkodzenia. Diagnostyka obejmuje badania biochemiczne (ferrytyna, transferyna, TIBC), a w przypadkach wątpliwych – biopsję wątroby lub badania obrazowe (MRI).

Leczenie zaburzeń gospodarki żelazowej zależy od ich przyczyny. W niedoborze stosuje się suplementację żelaza doustną lub parenteralną, natomiast w przeładowaniu – flebotomię (upusty krwi) lub leczenie chelatorami żelaza. Kluczowe znaczenie ma również leczenie choroby podstawowej oraz modyfikacja diety.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl