stwardniające zapalenie krezki
Stwardniające zapalenie krezki (mesenteritis sclerosans) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się przewlekłym procesem zapalnym w obrębie krezki jelita cienkiego. Proces ten prowadzi do zwłóknienia, stwardnienia i pogrubienia tkanki tłuszczowej krezki. Choroba występuje najczęściej u osób w średnim wieku, z nieznaczną przewagą u mężczyzn.
Etiologia schorzenia pozostaje niejasna, choć sugeruje się rolę procesów autoimmunologicznych, infekcji, urazów jamy brzusznej, przebytych operacji czy chorób nowotworowych. W obrazie klinicznym dominują niespecyficzne objawy, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia oraz spadek masy ciała. U niektórych pacjentów mogą wystąpić wyczuwalne masy w jamie brzusznej.
Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych (TK, MRI) wykazujących pogrubienie krezki i otaczającej tkanki tłuszczowej oraz na biopsji, która potwierdza obecność komórek zapalnych, zwłóknienia i stwardnienia tkanki tłuszczowej. Leczenie obejmuje głównie terapię kortykosteroidami, lekami immunosupresyjnymi oraz coraz częściej stosowanymi lekami biologicznymi. W przypadkach powikłanych niedrożnością jelit może być konieczne leczenie chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Epidemiologia
Stwardniające zapalenie krezki (SM) to rzadkie, przewlekłe schorzenie zapalno-włóknieniowe obejmujące głównie krezkę jelita cienkiego, charakteryzujące się zapaleniem, martwicą tkanki tłuszczowej i zwłóknieniem. Częstość występowania w badaniach obrazowych waha się od 0,16% do 7,8%, z medianą wieku diagnozy około 65 lat i przewagą mężczyzn (stosunek 2-3:1). Etiologia pozostaje niejasna, choć istotne czynniki ryzyka to wcześniejsze operacje lub urazy jamy brzusznej (28,6-35%), choroby autoimmunologiczne (5,7%) oraz potencjalny związek z chorobą IgG4-zależną. Kontrowersyjny jest związek SM z nowotworami złośliwymi, zwłaszcza chłoniakami, gdzie odsetek współwystępowania w różnych badaniach waha się od 1% do 75%, jednak metaanalizy i badania kohortowe nie potwierdzają jednoznacznie takiego powiązania.
azatiopryna, chłoniak nieziarniczy, choroba autoimmunologiczna, choroba IgG4-zależna, cyklofosfamid, glikokortykoidy, IgG4-zależne stwardniające zapalenie krezki, immunosupresja, kolchicyna, krezka jelita cienkiego, kryteria radiologiczne, martwica tkanki tłuszczowej, mesenteric panniculitis, niedokrwienie jelit, nowotwór złośliwy, potwierdzenie biopsyjne, przewlekłe zapalenie, pseudotorebka, samoograniczający się przebieg, spontaniczna remisja, stwardniające zapalenie krezki, talidomid, tamoksyfen, tomografia komputerowa jamy brzusznej, ultrasonografia, zespół paraneoplastyczny, zwłóknienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Leczenie
Stwardniające zapalenie krezki (SM) to rzadka choroba zapalna charakteryzująca się przewlekłym zapaleniem i włóknieniem tkanki tłuszczowej krezki. W przebiegu bezobjawowym zaleca się jedynie obserwację i okresowe badania obrazowe (USG, TK). W przypadku objawów pierwszą linią leczenia jest farmakoterapia obejmująca prednizon w dawce początkowej 40 mg/dobę z stopniowym zmniejszaniem dawki oraz tamoksyfen 10 mg dwa razy dziennie, co w badaniu Akrama i wsp. przyniosło 60% odpowiedzi na leczenie. Alternatywnie stosuje się kolchicynę lub azatioprynę u pacjentów z przeciwwskazaniami do tamoksyfenu. W przypadkach opornych rozważa się leki immunosupresyjne (cyklofosfamid, talidomid) lub biologiczne (ustekinumab). Monitorowanie skuteczności terapii opiera się na ocenie klinicznej, biomarkerach zapalenia oraz badaniach obrazowych.
azatiopryna, badanie obrazowe, biomarker stanu zapalnego, biopsja, choroba samoograniczająca, cyklofosfamid, działanie immunomodulujące, kolchicyna, kortykosteroid, leczenie wspomagające, lek immunosupresyjny, niedrożność jelit, pentoksyfilina, prednizon, progesteron, przewlekły stan zapalny, raloksyfen, ropień, stwardniające zapalenie krezki, talidomid, tamoksyfen, tkanka martwicza, ultrasonografia, ustekinumab, włóknienie - Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Stwardniające zapalenie krezki (sclerosing mesenteritis, SM) to rzadka, przewlekła choroba charakteryzująca się zapaleniem i włóknieniem tkanki krezkowej, co może prowadzić do objawów takich jak przewlekły ból brzucha, wzdęcia, biegunka, utrata masy ciała, wymioty, gorączka, tworzenie masy wewnątrzbrzusznej, niedrożność jelit oraz wodobrzusze mleczowe. Etiologia pozostaje niejasna, choć wiąże się z przebytymi operacjami, urazami, chorobami autoimmunologicznymi, infekcjami i nowotworami. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych i wysokim podejrzeniu klinicznym, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą biegunką lub marskością wątroby. W niektórych przypadkach SM jest powiązane z chorobą IgG4-zależną, co ma znaczenie terapeutyczne. Leczenie farmakologiczne obejmuje niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy (np. prednizon), leki immunosupresyjne (azatiopryna, cyklofosfamid), tamoksyfen, kolchicynę, talidomid i progesteron, a w przypadkach powikłanych niedrożnością jelit – interwencję chirurgiczną.
badanie obrazowe, choroba IgG4-zależna, choroba współistniejąca, czynnik ryzyka, interwencja chirurgiczna, kontrola glikemii, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwzapalne, lek immunosupresyjny, lipodystrofia krezki, marskość wątroby, niedokrwienie krezki, niedrożność jelit, niesteroidowy lek przeciwzapalny, powikłanie pooperacyjne, przewlekła biegunka, przewlekły ból brzucha, przewód pokarmowy, rak brodawkowaty tarczycy, stwardniające zapalenie krezki, tkanka bliznowata, zaburzenie autoimmunologiczne, zapalenie tarczycy Hashimoto, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy desmoidowe – Diagnostyka i diagnoza
Guzy desmoidowe, czyli fibromatoza agresywna, to rzadkie, łagodne nowotwory tkanki łącznej o miejscowej agresywności i braku potencjału przerzutowego, najczęściej lokalizujące się w obrębie brzucha, kończyn i tułowia. Diagnostyka obrazowa opiera się głównie na MRI, które umożliwia precyzyjną ocenę lokalizacji, wielkości oraz stopnia komórkowości guza (sygnał T2), a także monitorowanie odpowiedzi na leczenie, z uniknięciem promieniowania jonizującego. CT jest szczególnie przydatne w guzach krezki jelita, natomiast USG służy do wstępnej oceny i obrazowania guzów piersi. PET-CT ma ograniczoną wartość diagnostyczną, choć możliwy jest umiarkowany wychwyt FDG (SUVmax). Ostateczne rozpoznanie wymaga biopsji gruboigłowej z oceną histopatologiczną i immunohistochemiczną, w tym dodatnim wybarwieniem na jądrową β-kateninę (ok. 90% przypadków). Analiza molekularna obejmuje sekwencjonowanie CTNNB1 (mutacje w eksonie 3 w 85-90% sporadycznych przypadków) oraz APC, co pozwala na różnicowanie guzów sporadycznych od związanych z FAP i zespołem Gardnera.
aktywna obserwacja, badanie immunohistochemiczne, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, fibromatoza agresywna, guz desmoidowy, guz podścieliskowy przewodu pokarmowego, guz włóknisty odosobniony, keloid, kolonoskopia, mięsak prążkowanokomórkowy, mięśniak gładkokomórkowy, nerwiakowłókniak, nowotwór tkanki łącznej, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, sekwencjonowanie nowej generacji, stwardniające zapalenie krezki, tłuszczakomięsak, tomografia komputerowa, ultrasonografia, włókniakomięsak, włóknienie zaotrzewnowe, zespół Gardnera, zespół polipowatości rodzinnej - Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Zapobieganie i profilaktyka
Stwardniające zapalenie krezki (sclerosing mesenteritis) to rzadkie, zapalne schorzenie tkanki tłuszczowej krezki jelita, dla którego nie istnieją jednoznaczne metody profilaktyki pierwotnej. Zalecane jest jednak utrzymanie zdrowego stylu życia, obejmującego zrównoważoną dietę wspierającą funkcje układu immunologicznego oraz regularną aktywność fizyczną, co może zmniejszyć ryzyko rozwoju stanów zapalnych. W diagnostyce różnicowej guzów krezki o nieznanej etiologii należy uwzględnić IgG4-zależne stwardniające zapalenie krezki, gdyż prawidłowa identyfikacja tej jednostki chorobowej umożliwia skuteczne leczenie kortykosteroidami i zapobiega niepotrzebnym interwencjom chirurgicznym.
choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna, diagnostyka obrazowa, diagnostyka różnicowa, farmakoterapia, gastroenterolog, IgG4-zależne stwardniające zapalenie krezki, interwencja chirurgiczna, interwencja terapeutyczna, kortykosteroidy, krezka jelita, niedrożność jelit, powikłanie, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka pierwotna, profilaktyka wtórna, przewlekły ból brzucha, stan zapalny, stwardniające zapalenie krezki, tkanka tłuszczowa krezki, układ immunologiczny, wczesna diagnostyka, zabieg chirurgiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Etiologia i przyczyny
Stwardniające zapalenie krezki (sclerosing mesenteritis, SM) to rzadka, włóknieniowo-zapalna choroba krezki jelita cienkiego, o niejasnej etiologii, dotykająca mniej niż 1% populacji, z przewagą mężczyzn (stosunek 2:1) i średnim wiekiem zachorowania około 65 lat. Etiopatogeneza jest wieloczynnikowa i obejmuje przebyte operacje lub urazy jamy brzusznej (występujące u 30-70% pacjentów), procesy autoimmunologiczne (w tym związki z chorobami takimi jak włóknienie zaotrzewnowe, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, zespół Sjögrena czy choroby IgG4-zależne, gdzie 33% pacjentów wykazuje infiltrację komórek plazmatycznych IgG4), procesy paraneoplastyczne (związek z nowotworami, zwłaszcza chłoniakami, obserwowany w 37-60% przypadków, choć związek przyczynowy pozostaje kontrowersyjny) oraz niedokrwienie krezki. Dodatkowo, infekcje (np. dur brzuszny, gruźlica, HIV) i inne czynniki, takie jak przewlekła dializa otrzewnowa, leki czy stany zapalne, mogą odgrywać rolę w patogenezie SM.
autoimmunologiczne zapalenie trzustki, dializa otrzewnowa, IgG4-zależne stwardniające zapalenie krezki, inhibitor TNF, krezka jelita cienkiego, lipodystrofia krezki, mieszana choroba tkanki łącznej, niedokrwienie krezki, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przewlekła białaczka limfocytowa, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, stwardniające zapalenie krezki, szpiczak mnogi, tiopuryna, włóknienie, włóknienie zaotrzewnowe, zapalenie naczyń, zespół Sjögrena, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Patofizjologia i mechanizm
Stwardniające zapalenie krezki (sclerosing mesenteritis) to rzadka, przewlekła choroba zapalna i włókniejąca krezki jelita cienkiego, o nie do końca poznanej etiopatogenezie. Wśród potencjalnych mechanizmów patogenetycznych wyróżnia się przebyte zabiegi chirurgiczne lub urazy jamy brzusznej (występujące u około 30-41% pacjentów), procesy autoimmunologiczne (częsta współistniejąca choroba autoimmunologiczna i odpowiedź na leki immunomodulujące), zespoły paraneoplastyczne (choć związek przyczynowy nie jest jednoznaczny), zaburzenia związane z IgG4 (charakteryzujące się naciekiem limfoplazmocytowym, włóknieniem storiform i zarostowym zapaleniem żył, z ≥40% komórek IgG4-dodatnich) oraz niedokrwienie i infekcje. Choroba przebiega przez trzy stadia: lipodystrofię krezkową, zapalenie tkanki tłuszczowej krezki oraz stwardniające zapalenie krezki z włóknieniem i możliwą niedrożnością naczyń limfatycznych. Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym, gdzie obserwuje się martwicę tkanki tłuszczowej, przewlekłe zapalenie, włóknienie oraz makrofagi obładowane tłuszczem, a w postaci związanej z IgG4 dodatkowo naciek limfoplazmocytowy i charakterystyczne włóknienie.
appendektomia, azatiopryna, cholecystektomia, cyklofosfamid, dur brzuszny, glikokortykosteroid, histerektomia, kolektomia, krezka jelita cienkiego, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwzapalny, lipodystrofia krezkowa, martwica tkanki tłuszczowej, metotreksat, naciek z komórek plazmatycznych, niedokrwienie, perforacja jelita krętego, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, proces autoimmunologiczny, przewlekła białaczka limfocytowa, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardniające zapalenie krezki, toczeń rumieniowaty układowy, ustekinumab, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zarostowe zapalenie żył, zespół paraneoplastyczny