czynnik stymulujący wzrost granulocytów
Czynnik stymulujący wzrost granulocytów (G-CSF, Granulocyte Colony-Stimulating Factor) to cytokina odpowiedzialna za regulację produkcji, różnicowania i uwalniania neutrofilów ze szpiku kostnego. Fizjologicznie G-CSF jest produkowany przez komórki śródbłonka, makrofagi oraz inne komórki immunologiczne w odpowiedzi na stan zapalny lub infekcję.
W praktyce klinicznej rekombinowany G-CSF (filgrastym, lenograstym, pegfilgrastym) stosowany jest głównie w celu zapobiegania i leczenia neutropenii, szczególnie u pacjentów poddawanych chemioterapii, po przeszczepieniu szpiku kostnego lub komórek macierzystych. Jego podanie prowadzi do zwiększenia liczby neutrofilów we krwi obwodowej w ciągu 24-72 godzin.
G-CSF stosowany jest również do mobilizacji komórek macierzystych z krwi obwodowej przed procedurą przeszczepienia. Preparat pobudza uwalnianie komórek CD34+ ze szpiku kostnego do krwi obwodowej, co umożliwia ich efektywne pozyskanie drogą aferezy.
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem G-CSF obejmują bóle kostne, bóle głowy, osłabienie oraz przejściowe podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. W rzadkich przypadkach obserwuje się reakcje alergiczne, pęknięcie śledziony czy zespół przecieku włośniczkowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paclitaxelum Accord
Paklitaksel powinien być podawany wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii przeciwnowotworowej, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym duszności, niedociśnienia tętniczego, obrzęku naczynioruchowego oraz uogólnionej pokrzywki, które występują u mniej niż 1% pacjentów po odpowiedniej premedykacji (kortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe, antagoniści receptorów H₂). Miejsce wkłucia dożylnego wymaga stałej obserwacji z uwagi na ryzyko wynaczynienia. Neutropenia jest głównym ograniczającym dawkę działaniem toksycznym, dlatego konieczne jest monitorowanie morfologii krwi i ponowne podanie leku dopiero po osiągnięciu liczby granulocytów obojętnochłonnych ≥ 1500/mm³ (≥ 1000/mm³ u pacjentów z mięsakiem Kaposiego) oraz płytek krwi ≥ 100 000/mm³ (≥ 75 000/mm³ u pacjentów z mięsakiem Kaposiego). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza umiarkowanymi i ciężkimi, istnieje zwiększone ryzyko ciężkiego zahamowania czynności szpiku kostnego, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania. Paklitaksel jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób z wyjściową ciężką cholestazą.
antagonista receptora H2, bradykardia, ciężka reakcja nadwrażliwości, czynnik stymulujący wzrost granulocytów, duszność, działanie teratogenne, echokardiogram, elektrokardiogram, granulocyt obojętnochłonny, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, mięsak Kaposiego, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedrobnokomórkowy rak płuc, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka uogólniona, polioksyetylowany olej rycynowy, rak jajnika, rak piersi, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie płuc, uwalnianie histaminy, wentrykulografia izotopowa, wynaczynienie, zaburzenie układu przewodzącego serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paclitaxel-Ebewe
Paklitaksel, cytotoksyczny lek przeciwnowotworowy, wymaga podawania pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza oraz premedykacji kortykosteroidami, lekami przeciwhistaminowymi i antagonistami receptorów H₂ w celu zmniejszenia ryzyka ciężkich reakcji nadwrażliwości, które występują u <1% pacjentów. W leczeniu skojarzonym z cisplatyną paklitaksel powinien być podawany przed cisplatyną, aby uniknąć nasilonej mielosupresji i zmniejszenia klirensu o około 20%. W terapii raka piersi z przerzutami paklitaksel podaje się 24 godziny po doksorubicynie, aby zapobiec kumulacji metabolitów. Mielosupresja, zwłaszcza neutropenia, jest głównym ograniczeniem dawkowania; kolejny cykl leczenia można rozpocząć przy liczbie neutrofilów ≥1500/mm³ (≥1000/mm³ u mięsaka Kaposi) i płytek ≥100 000/mm³ (≥75 000/mm³ u mięsaka Kaposi). Monitorowanie czynności serca jest konieczne, zwłaszcza przy skojarzeniu z doksorubicyną lub trastuzumabem, ze względu na ryzyko zaburzeń przewodzenia i kardiotoksyczności.
alkohol etylowy, antagonista receptorów H2, blok przedsionkowo-komorowy, cholestaza wątrobowa, cisplatyna, CYP3A4, częstoskurcz komorowy, czynnik stymulujący wzrost granulocytów, doksorubicyna, duszność, fetotoksyczność, G-CSF, inhibitor proteazy, izoenzym CYP2C8, klirens leku, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny imidazolowy, lek przeciwhistaminowy, makrogologlicerolu rycynooleinian, mielosupresja, mięsak Kaposiego, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedrobnokomórkowy rak płuca, obrzęk naczynioruchowy, paklitaksel, pokrzywka, premedykacja, rak jajnika, rak piersi z przerzutami, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie płuc, trastuzumab, wentrykulografia radioizotopowa, wynaczynienie, zaburzenie czynności wątroby