Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Paklitaksel powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem lekarza doświadczonego w prowadzeniu chemioterapii lekami przeciwnowotworowymi. Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości, należy zapewnić dostęp do odpowiedniego sprzętu pomocniczego podczas podawania leku.¹

Monitorowanie miejsca wkłucia

W związku z ryzykiem wynaczynienia, miejsce wkłucia dożylnego wymaga ścisłej obserwacji w trakcie całego wlewu. Ma to na celu szybkie zidentyfikowanie ewentualnego nacieku.²

Konieczność premedykacji

Przed podaniem paklitakselu pacjenci powinni otrzymać odpowiednią premedykację składającą się z kortykosteroidów, leków przeciwhistaminowych oraz antagonistów receptorów H₂. W przypadku terapii skojarzonej z cisplatyną, paklitaksel należy podawać przed cisplatyną.³

Reakcje nadwrażliwości

U mniej niż 1% pacjentów otrzymujących paklitaksel po właściwej premedykacji obserwowano ciężkie reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się dusznością, niedociśnieniem tętniczym wymagającym leczenia, obrzękiem naczynioruchowym oraz uogólnioną pokrzywką. Reakcje te są prawdopodobnie związane z uwalnianiem histaminy. W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast przerwać wlew paklitakselu, wdrożyć leczenie objawowe i nie podawać ponownie produktu leczniczego temu pacjentowi.⁴

Zahamowanie czynności krwiotwórczej szpiku

Neutropenia stanowi główne działanie toksyczne ograniczające dawkę paklitakselu. Regularne monitorowanie morfologii krwi jest niezbędne podczas terapii. Ponowne podanie leku powinno nastąpić dopiero po osiągnięciu następujących wartości:

• liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥ 1500/mm³ (≥ 1000/mm³ u pacjentów z mięsakiem Kaposiego)
• liczba płytek krwi ≥ 100 000/mm³ (≥ 75 000/mm³ u pacjentów z mięsakiem Kaposiego)⁵

W badaniach klinicznych większość pacjentów z mięsakiem Kaposiego otrzymywała czynnik stymulujący wzrost granulocytów (G-CSF) jako leczenie wspomagające.⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby mogą być narażeni na zwiększone ryzyko działania toksycznego, szczególnie w postaci zahamowania czynności szpiku kostnego 3. do 4. stopnia. Nie ma dowodów na nasilenie toksyczności paklitakselu u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby, którym lek podawano w 3-godzinnym wlewie dożylnym.⁷

Przy dłuższych wlewach dożylnych u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może wystąpić nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego. Takich pacjentów należy uważnie obserwować pod kątem wystąpienia ciężkiego zahamowania czynności krwiotwórczej.⁸

Brak wystarczających danych do zalecenia modyfikacji dawkowania u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. Nie należy stosować paklitakselu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Brak jest również dostępnych danych dla pacjentów z wyjściową ciężką cholestazą.⁹

Zaburzenia układu przewodzącego serca i krążenia

Podczas podawania paklitakselu rzadko opisywano ciężkie zaburzenia układu przewodzącego serca. W przypadku wystąpienia znacznych zaburzeń podczas podawania leku, należy wdrożyć odpowiednie leczenie i prowadzić ciągłe monitorowanie czynności serca podczas kolejnych kursów terapii paklitakselem.¹⁰

Podczas infuzji paklitakselu obserwowano również niedociśnienie, nadciśnienie tętnicze i bradykardię. Pacjenci zwykle nie wykazują objawów podmiotowych i nie wymagają interwencji terapeutycznej. Zaleca się jednak częste monitorowanie parametrów życiowych, szczególnie podczas pierwszej godziny wlewu.¹¹

Ciężkie zaburzenia czynności układu krążenia występują częściej u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc niż u pacjentek z rakiem piersi lub jajnika. W badaniach klinicznych odnotowano pojedynczy przypadek niewydolności serca związanej z podawaniem paklitakselu u pacjenta z mięsakiem Kaposiego w przebiegu AIDS.¹²

Monitorowanie czynności serca w terapiach skojarzonych

W przypadku leczenia raka piersi z przerzutami paklitakselem w skojarzeniu z doksorubicyną lub trastuzumabem należy szczególnie monitorować czynność serca. Przed rozpoczęciem takiej terapii skojarzonej konieczne jest:

• Zebranie dokładnego wywiadu w kierunku chorób serca
• Przeprowadzenie badania fizykalnego
• Wykonanie badań diagnostycznych, takich jak:
  • Elektrokardiogram (EKG)
  • Echokardiogram
  • Wentrykulografia izotopowa (MUGA)

Podczas leczenia zaleca się regularne monitorowanie czynności serca (np. co trzy miesiące). Monitoring może pomóc w identyfikacji pacjentów z zaburzeniami czynności serca. Lekarz powinien dokładnie ocenić całkowitą skumulowaną dawkę (mg/m²) podanej antracykliny.¹³

Jeśli wyniki badań czynnościowych serca wykazują pogorszenie, nawet bezobjawowe, lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści kliniczne z dalszego leczenia wobec możliwego uszkodzenia serca, w tym nieodwracalnego. Przy kontynuacji terapii należy zwiększyć częstość monitorowania czynności serca (np. co 1-2 kursy leczenia).¹⁴

Szczegółowe informacje na temat monitorowania serca są dostępne w Charakterystyce Produktu Leczniczego leków Herceptin® i doksorubicyna.¹⁵

Neuropatia obwodowa

Pomimo, że neuropatia obwodowa jest częstym działaniem niepożądanym paklitakselu, ciężkie objawy występują stosunkowo rzadko. W przypadku ciężkiej neuropatii zaleca się zmniejszenie dawki paklitakselu w kolejnych kursach o 20% (o 25% u pacjentów z mięsakiem Kaposiego).¹⁶

U pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca oraz w leczeniu pierwszego rzutu raka jajnika, stosowanie paklitakselu w 3-godzinnym wlewie w skojarzeniu z cisplatyną powoduje zwiększenie częstości występowania ciężkiej neurotoksyczności w porównaniu z monoterapią paklitakselem lub schematem cyklofosfamid po leczeniu cisplatyną.¹⁷

Unikanie podania dotętniczego

Należy bezwzględnie unikać dotętniczego podania paklitakselu, ponieważ badania tolerancji miejscowej przeprowadzone na zwierzętach wykazały ciężkie odczyny tkankowe po takiej drodze podania.¹⁸

Ryzyko związane z jednoczesną radioterapią

Paklitaksel stosowany w skojarzeniu z napromienianiem tkanki płucnej, niezależnie od kolejności zastosowania, może przyczyniać się do wystąpienia śródmiąższowego zapalenia płuc.¹⁹

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit

Rzadko zgłaszano przypadki rzekomobłoniastego zapalenia jelit, również u pacjentów, którzy nie byli jednocześnie leczeni antybiotykami. Należy uwzględnić to rozpoznanie w diagnostyce różnicowej ciężkiej lub przewlekłej biegunki występującej podczas leczenia paklitakselem lub krótko po jego zakończeniu.²⁰

Zapalenie błon śluzowych u pacjentów z MK

U pacjentów z mięsakiem Kaposiego ciężkie zapalenie błon śluzowych występuje rzadko. W przypadku ciężkiej reakcji zaleca się zmniejszenie dawki paklitakselu o 25%.²¹

Ostrzeżenia dotyczące prokreacji

W badaniach eksperymentalnych wykazano teratogenne, embriotoksyczne i mutagenne działanie paklitakselu. Z tego względu zarówno kobiety, jak i mężczyźni aktywni seksualnie powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas leczenia oraz przez 6 miesięcy po jego zakończeniu. Stosowanie antykoncepcji hormonalnej jest przeciwwskazane u pacjentów z guzami wykazującymi ekspresję receptorów hormonalnych.²²

Informacje o substancjach pomocniczych

Paklitaksel zawiera etanol (alkohol) w ilości 391 mg w każdym ml koncentratu. Maksymalna dawka 220 mg/m² pc. tego leku podana osobie dorosłej o masie ciała 70 kg spowoduje narażenie na etanol wynoszące 368,66 mg/kg mc., co może podwyższyć stężenie alkoholu we krwi do około 61,44 mg/100 ml. Dla porównania, u osoby dorosłej wypijającej kieliszek wina lub 500 ml piwa, stężenie alkoholu we krwi wynosi około 50 mg/100 ml.²³

Jednoczesne podawanie leku z innymi preparatami zawierającymi glikol propylenowy lub etanol może prowadzić do kumulacji etanolu i wywoływać działania niepożądane. Ze względu na powolne podawanie leku (zwykle przez 3-24 godziny), działanie alkoholu może być zmniejszone.²⁴

Paklitaksel zawiera również polioksoetylowany olej rycynowy (makrogologlicerolu rycynooleinian), który może powodować ciężkie reakcje alergiczne.²⁵