lentigo solaris
Lentigo solaris, znane również jako plama soczewicowata słoneczna lub plama starcza, to łagodna zmiana barwnikowa skóry, która powstaje w wyniku długotrwałej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Charakteryzuje się płaskimi, owalnymi lub nieregularnymi plamami o zabarwieniu od jasnobrązowego do ciemnobrązowego, występującymi najczęściej na odsłoniętych częściach ciała, takich jak twarz, dekolt, grzbiety dłoni i przedramiona.
Patogeneza lentigo solaris związana jest z lokalnym wzrostem liczby melanocytów oraz zwiększoną produkcją melaniny w obrębie zmiany. Histopatologicznie obserwuje się wydłużenie sopli naskórkowych, zwiększoną liczbę melanocytów w warstwie podstawnej naskórka oraz nagromadzenie melaniny. W górnych warstwach skóry właściwej często występują melanofagi zawierające melaninę.
Diagnostyka różnicowa obejmuje głównie odróżnienie od znamion melanocytowych, plam soczewicowatych złośliwych (lentigo maligna) oraz czerniaka. W przypadku wątpliwości klinicznych zaleca się badanie dermatoskopowe lub biopsję zmiany. Lentigo solaris stanowi czynnik ryzyka rozwoju nowotworów skóry, dlatego osoby z licznymi zmianami tego typu powinny być poddawane regularnym badaniom dermatologicznym.
Leczenie lentigo solaris obejmuje przede wszystkim krioterapię, laseroterapię (laser Q-switched Nd:YAG, laser rubinowy, laser aleksandrytowy), terapię światłem pulsacyjnym (IPL) oraz miejscowe stosowanie preparatów złuszczających zawierających kwasy AHA, retinole, hydrochinon czy kwas kojowy. Kluczowa jest profilaktyka polegająca na ochronie przeciwsłonecznej, stosowaniu kremów z wysokim filtrem SPF oraz unikaniu nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Plamy starcze (plamy wątrobowe) – Etiologia i przyczyny
Plamy starcze (lentigines solares) to hiperpigmentacyjne zmiany skórne, powstające głównie na skutek przewlekłej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Mechanizm ich powstawania opiera się na aktywacji melanocytów i nadprodukcji melaniny, której stężenie w plamach jest około dwukrotnie wyższe niż w otaczającej skórze. Wiek powyżej 40 lat zwiększa ryzyko ich rozwoju ze względu na zmniejszoną zdolność regeneracji skóry i zmiany w dystrybucji melanocytów. Czynniki genetyczne (m.in. geny IRF4, MC1R, ASIP, BNC2) oraz zmiany hormonalne (ciąża, menopauza, doustne środki antykoncepcyjne) również wpływają na podatność na powstawanie plam starczych. Dodatkowo, parakrynne czynniki melanogenne, takie jak KGF/FGF7, HGF, SCF/KITL i EDN1, stymulują melanocyty do zwiększonej produkcji melaniny.
czynnik komórek macierzystych, czynnik melanogenny, czynnik wzrostu hepatocytów, czynnik wzrostu keratynocytów, doustny środek antykoncepcyjny, endotelina, fibroblast, genomowe skanowanie asocjacyjne, hiperpigmentacja, karnacja, keratynocyt, lentigo solaris, lipofuscyna, melanina, melanocyt, naprawa DNA, opalenizna, pigmentacja skóry, plama starcza, plama wątrobowa, promieniowanie ultrafioletowe, radioterapia, skala Fitzpatricka, stres oksydacyjny, wolny rodnik