reaktywacja półpaśca
Reaktywacja półpaśca (herpes zoster) to stan chorobowy wywołany przez ponowną aktywację wirusa ospy wietrznej (Varicella zoster virus, VZV), który po pierwotnym zakażeniu pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latentnym. Reaktywacja wirusa następuje najczęściej w wyniku osłabienia odporności organizmu, co może być związane z wiekiem, chorobami współistniejącymi lub stosowaniem leków immunosupresyjnych.
Klinicznie reaktywacja półpaśca objawia się charakterystyczną jednostronną wysypką pęcherzykową zlokalizowaną w obrębie jednego lub kilku dermatomów. Wysypce towarzyszy zazwyczaj ostry ból neurogenny, który może utrzymywać się jako neuralgia popółpaścowa nawet po ustąpieniu zmian skórnych. Najczęstszymi lokalizacjami półpaśca są okolice międzyżebrowe, twarz (szczególnie okolica nerwu trójdzielnego) oraz klatka piersiowa.
Leczenie reaktywacji półpaśca obejmuje stosowanie leków przeciwwirusowych (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir), które są najskuteczniejsze, gdy zostaną włączone w ciągu 72 godzin od pojawienia się wysypki. W terapii bólu stosuje się leki przeciwbólowe, włączając opioidowe oraz leki przeciwdepresyjne i przeciwpadaczkowe w przypadku neuralgii popółpaścowej. Profilaktyka obejmuje szczepienia przeciw półpaścowi, zalecane szczególnie osobom po 50. roku życia oraz pacjentom z grup ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw ospie wietrznej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Szczepionka przeciw ospie wietrznej (varicella) wykazuje wysoką skuteczność profilaktyczną, sięgającą 94,4% po jednej dawce i 98,3% po dwóch dawkach, z utrzymaniem ochrony powyżej 98% przeciwko wszelkim postaciom choroby oraz 100% przeciwko ciężkiej ospie wietrznej nawet 10 lat po szczepieniu. Wprowadzenie dwudawkowego schematu szczepień u dzieci w wieku 12 miesięcy do 12 lat znacząco zmniejszyło ryzyko zachorowań przełomowych (breakthrough disease) 3,3-krotnie w porównaniu z pojedynczą dawką. Program szczepień w USA od 1995 roku doprowadził do redukcji zachorowań o 97%, hospitalizacji o 238 000 oraz zgonów o około 2000, co przełożyło się na oszczędności rzędu 23,4 miliarda dolarów. Skumulowana zapadalność spadła z 1254 do 193 przypadków na 100 000 osobolat w ciągu 10 lat od wprowadzenia szczepień, a ciężkie powikłania i zgony stały się rzadkością. Szczepionka jest bezpieczna, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci miejscowego zaczerwienienia, wysypki i łagodnej gorączki; zgony po szczepieniu odnotowano jedynie u osób z immunosupresją, u których szczepienie jest przeciwwskazane.
bliznowacenie, dawka przypominająca, działanie niepożądane, herpes zoster, hospitalizacja, obniżona odporność, ospa wietrzna, pęcherzyk skórny, półpasiec, reaktywacja półpaśca, schemat dwudawkowy, szczepionka MMR, szczepionka przeciw ospie wietrznej, wirus varicella zoster, wskaźnik śmiertelności, zakażenie bakteryjne, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc