neuropeptydy prozapalne

Neuropeptydy prozapalne to grupa peptydów wydzielanych przez neurony i komórki układu odpornościowego, które pełnią kluczową rolę w inicjowaniu i podtrzymywaniu procesów zapalnych w organizmie. Do najważniejszych przedstawicieli tej grupy należą substancja P, peptyd związany z genem kalcytoniny (CGRP), neurokinina A oraz wazopresyna.

Mechanizm działania neuropeptydów prozapalnych obejmuje stymulację uwalniania cytokin prozapalnych, indukcję ekspresji cząsteczek adhezyjnych na komórkach śródbłonka, zwiększenie przepuszczalności naczyń oraz aktywację komórek układu immunologicznego. Substancja P, działając poprzez receptor NK1, powoduje degranulację komórek tucznych i uwolnienie histaminy, co skutkuje miejscowym obrzękiem i bólem.

W patofizjologii chorób zapalnych neuropeptydy prozapalne odgrywają istotną rolę w rozwoju takich schorzeń jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, astma, migrena czy zespoły bólowe. Badania wskazują na ich udział w rozwoju neurogennego zapalenia, które stanowi istotny element patogenezy chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera i Parkinsona.

Terapeutyczne podejście do modulacji aktywności neuropeptydów prozapalnych obejmuje opracowanie antagonistów ich receptorów oraz inhibitorów enzymów odpowiedzialnych za ich biosyntezę. Antagoniści receptora NK1 dla substancji P, takie jak aprepitant, znalazły zastosowanie w leczeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią, a nowe związki są badane pod kątem potencjalnego zastosowania w terapii bólu przewlekłego i chorób zapalnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl