mroczki
Mroczki, medycznie określane jako męty ciała szklistego (ang. floaters), to zjawisko wizualne objawiające się poruszającymi się plamkami, nitkami lub smugami w polu widzenia. Powstają one w wyniku zagęszczenia ciała szklistego oka lub kondensacji kolagenu, które rzucają cień na siatkówkę podczas poruszania się gałki ocznej.
Najczęściej mroczki są łagodnym objawem związanym z procesem starzenia się, określanym jako tylne odłączenie ciała szklistego (PVD). Mogą jednak również towarzyszyć stanom patologicznym, takim jak krwotok do ciała szklistego, zapalenie błony naczyniowej, odwarstwienie siatkówki czy retinopatia cukrzycowa. Nagłe pojawienie się dużej liczby mroczków, zwłaszcza z towarzyszącymi błyskami (fotopsje) lub ubytkami w polu widzenia, wymaga pilnej konsultacji okulistycznej.
Diagnostyka mroczków obejmuje badanie ostrości wzroku, biomikroskopię z użyciem lampy szczelinowej oraz oftalmoskopię. W przypadkach wątpliwych wskazane jest wykonanie USG gałki ocznej lub optycznej koherentnej tomografii (OCT). Leczenie zwykle nie jest konieczne przy mróczkach związanych z wiekiem, natomiast przypadki patologiczne wymagają odpowiedniego postępowania przyczynowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinie 100 100 mg
Sumatryptan, substancja czynna leku Cinie (50 mg i 100 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy neurologiczny, sercowo-naczyniowy, pokarmowy, oddechowy, mięśniowo-szkieletowy oraz immunologiczny. Najczęściej obserwowane działania neurologiczne to zawroty głowy, senność oraz parestezje i niedoczulica (1/100 do 1/10 pacjentów), natomiast poważniejsze, takie jak drgawki, występują z nieznaną częstością, także u pacjentów bez czynników ryzyka. W zakresie układu sercowo-naczyniowego często pojawia się przemijające zwiększenie ciśnienia tętniczego i zaczerwienienie skóry twarzy, a poważne zdarzenia, takie jak bradykardia, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, skurcz tętnicy wieńcowej czy zawał mięśnia sercowego, mają nieznaną częstość występowania. Często zgłaszane są również nudności, wymioty oraz duszność, a w obrębie mięśniowo-szkieletowym – uczucie ciężkości i bóle mięśni. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz zaburzenia widzenia, takie jak migotanie światła, podwójne widzenie i utrata wzroku, również zostały odnotowane z nieznaną częstością.
anafilaksja, biegunka, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, bursztynian sumatryptanu, Cinie, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, duszność, dysfagia, dystonia, działanie niepożądane, kołatanie serca, lęk, migotanie światła, migrena, mroczki, nadmierne pocenie się, nadwrażliwość skórna, napad migreny, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, nudności, objaw Raynauda, oczopląs, ograniczenie pola widzenia, padaczka, parestezje, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, senność, skurcz tętnicy wieńcowej, sumatryptan, sztywność karku, tachykardia, utrata widzenia, wymioty, zaburzenia czucia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zmiany niedokrwienne w EKG, zwiększenie ciśnienia tętniczego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Almozen 12,5 mg
Almozen w dawce 12,5 mg, zawierający almotryptan jabłczan, jest lekiem z grupy tryptanów, stosowanym doraźnie w leczeniu napadów migreny zarówno z aurą, jak i bez aury. Mechanizm działania polega na selektywnym obkurczaniu rozszerzonych naczyń mózgowych, hamowaniu uwalniania neuropeptydów prozapalnych oraz zmniejszaniu transmisji bólu w układzie trójdzielno-naczyniowym. Preparat jest wskazany u dorosłych pacjentów spełniających kryteria Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy (ICHD-3) i powinien być stosowany możliwie jak najwcześniej po wystąpieniu objawów migreny, w dawce 12,5 mg w formie tabletek powlekanych o średnicy do 6,2 mm.
agonista receptora serotoninowego, almotryptan, ból pulsujący, doraźne leczenie napadu migreny, leczenie doraźne, Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy, migrena bez aury, migrena z aurą, mroczki, nadwrażliwość na bodźce, nawracający ból głowy, neuropeptydy prozapalne, tryptany, układ trójdzielno-naczyniowy, zaburzenia widzenia - Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Objawy
Urazy oczu obejmują spektrum od powierzchownych otarć rogówki do poważnych uszkodzeń zagrażających widzeniu, takich jak odwarstwienie siatkówki czy perforacja gałki ocznej. Objawy mogą pojawić się natychmiast lub rozwijać się stopniowo i obejmują ból (często ostry, nasilający się przy ruchu gałki ocznej), zaczerwienienie, obrzęk, wylew podspojówkowy, krwistek (hyphema), nieprawidłowości źrenic, zaburzenia widzenia (nieostre widzenie, diplopia, mroczki, fotopsje) oraz ograniczenie ruchomości gałki ocznej. Szczególnie niebezpieczne są objawy takie jak krew w przedniej komorze oka, nieregularna źrenica, widoczne uszkodzenia gałki ocznej oraz objawy sugerujące odwarstwienie siatkówki, które wymaga natychmiastowej interwencji. Otarcia rogówki zwykle goją się w 24-48 godzin, natomiast oparzenia chemiczne, zwłaszcza zasadowe, mogą powodować nieodwracalne uszkodzenia w ciągu 1-5 minut, co wymaga natychmiastowego płukania oka przez 15-30 minut. Urazy tępe mogą skutkować krwiakiem powiek, wylewem podspojówkowym, krwistkiem oraz złamaniem oczodołu typu „blow-out”, które może prowadzić do uwięźnięcia mięśni okoruchowych i podwójnego widzenia.
abrazja rogówki, amblyopia, ból gałki ocznej, ciało obce w oku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, diplopia, fotofobia, fotopsja, jaskra pourazowa, krwistek, mroczki, odwarstwienie siatkówki, oparzenie chemiczne oka, owrzodzenie rogówki, perforacja gałki ocznej, przekrwienie spojówki, uraz chemiczny, uraz oka, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wylew podspojówkowy, zaćma pourazowa, złamanie oczodołu - Leksykon chorób i schorzeń
Choroby siatkówki – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroby siatkówki, takie jak zwyrodnienie plamki żółtej, retinopatia cukrzycowa czy odwarstwienie siatkówki, prowadzą do istotnego upośledzenia ostrości wzroku, a w przypadku braku odpowiedniej interwencji mogą skutkować całkowitą ślepotą. Pielęgniarki okulistyczne odgrywają kluczową rolę w kompleksowej opiece nad pacjentami, obejmującej rozpoznawanie objawów (np. nagłe pojawienie się mroczków, błysków światła, zniekształcone widzenie), kierowanie na specjalistyczne badania, edukację pacjentów w zakresie higieny oczu, stosowania leków oraz modyfikacji środowiska domowego w celu zapobiegania urazom. W opiece pooperacyjnej, np. po witrektomii czy iniekcjach dokomorowych leków anty-VEGF, pielęgniarki monitorują pozycję ciała, podają leki przeciwbólowe i przeciwwymiotne oraz uczą prawidłowego stosowania kropli do oczu, a także obserwują powikłania takie jak zakażenia czy podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe.
badanie okulistyczne z rozszerzeniem źrenicy, błyski światła, choroba siatkówki, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, dziedziczna choroba siatkówki, fotokoagulacja laserowa, lek anty-VEGF, mokra postać AMD, mroczki, odwarstwienie siatkówki, ostrość wzroku, rehabilitacja wzroku, retinitis pigmentosa, retinopatia cukrzycowa, terapia genowa, widzenie obwodowe, witrektomia, wrodzona ślepota Lebera, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Voquily 1 mg/ml
Przedawkowanie melatoniny zawartej w leku VOQUILY (1 mg/ml, roztwór doustny) może skutkować szeregiem objawów niepożądanych, głównie ze strony układu nerwowego i przewodu pokarmowego. Typowe symptomy to senność, ból i zawroty głowy oraz nudności, które mogą pojawić się już przy przekroczeniu zalecanych dawek. Ekstremalnie wysokie dawki melatoniny w zakresie 3000-6600 mg, przyjmowane przez kilka tygodni, wiążą się z dodatkowymi objawami, takimi jak uderzenia gorąca, kurcze brzucha, biegunka oraz mroczki. Dawki do 300 mg na dobę nie wywołują istotnych klinicznie działań niepożądanych, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa tej substancji.
bezsenność, biegunka, dawka melatoniny, dolegliwość bólowa, działanie fizjologiczne, działanie niepożądane, farmakokinetyka, kurcz brzucha, leczenie podtrzymujące, melatonina, mięśnie gładkie, monitorowanie pacjenta, mroczki, nudności, odruch wymiotny, płukanie żołądka, pole widzenia, postępowanie medyczne, przewód pokarmowy, rytm dobowy, senność, stan czuwania, stolec płynny, substancja czynna, toksyczność, uczucie wirowania, uderzenie gorąca, węgiel aktywny, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zaczerwienienie skóry, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Melatonina Pharma Nord 3 mg
Przedawkowanie melatoniny, szczególnie preparatu Melatonina Pharma Nord zawierającego 3 mg melatoniny na tabletkę, manifestuje się przede wszystkim sennością, bólem głowy, zawrotami głowy oraz nudnościami, które mogą pojawić się już przy dawkach przekraczających standardową dawkę terapeutyczną 3 mg. Badania kliniczne wskazują, że dawki dobowej melatoniny do 300 mg nie wywołują istotnych działań niepożądanych, co jest istotne przy ocenie ryzyka przypadkowego przedawkowania. Jednak długotrwałe stosowanie ekstremalnie wysokich dawek w zakresie 3000-6600 mg może prowadzić do poważniejszych objawów, takich jak nagłe zaczerwienienia twarzy, skurcze żołądka, biegunka, bóle głowy o różnym nasileniu oraz mroczki w polu widzenia.
antidotum, biegunka, ból głowy, dawka terapeutyczna, dolegliwość bólowa, działanie niepożądane, eliminacja melatoniny, farmakokinetyka, funkcje życiowe, klirens substancji czynnej, leczenie podtrzymujące, melatonina, mięśniówka przewodu pokarmowego, mroczki, nagłe zaczerwienienie twarzy, nudności, objawy neuropsychiatryczne, objawy niepożądane, objawy przedawkowania, ocena ryzyka, odruch wymiotny, perystaltyka jelit, postępowanie medyczne, problem kliniczny, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie melatoniny, przekrwienie skóry, senność, skurcze żołądka, tabletka powlekana, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Frimig 50 mg
Lek Frimig zawierający sumatryptan w dawkach 50 mg i 100 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do często występujących należą zaburzenia ze strony układu nerwowego, takie jak dzwonienie w uszach, zawroty głowy, senność oraz parestezje i niedoczulica. Z nieznaną częstością obserwuje się poważniejsze objawy neurologiczne, w tym drgawki, oczopląs, mroczki, drżenia i dystonię. Zaburzenia widzenia, w tym migotanie, podwójne widzenie oraz ograniczenie pola widzenia, a także przypadki utraty wzroku, również występują z częstością nieznaną. Ze strony układu sercowo-naczyniowego odnotowano rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak bradykardia, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, przejściowe zmiany niedokrwienne w EKG, skurcz naczyń wieńcowych, dławica piersiowa oraz zawał mięśnia sercowego. Często obserwuje się przejściowe podwyższenie ciśnienia tętniczego oraz nagłe zaczerwienienie skóry, a z nieznaną częstością niedociśnienie i zespół Raynauda. Duszność, nudności i wymioty są również często zgłaszane, choć ich etiologia może być związana z samą migreną.
artralgia, arytmia, biegunka, bradykardia, diplopia, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, duszność, dysfagia, dystonia, kołatanie serca, lęk, mialgia, migotanie przedsionków, mroczki, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie jelita, nudności i wymioty, oczopląs, parestezja, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, sztywność karku, szumy uszne, tachykardia, uczucie ciężkości, utrata wzroku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czucia, zaburzenia funkcji wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Raynauda - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lithium Carbonicum GSK 250 mg
Preparat Lithium Carbonicum GSK, zawierający węglan litu, wywiera istotny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, co może upośledzać zdolności psychomotoryczne niezbędne do bezpiecznego prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Do najważniejszych działań niepożądanych należą senność, zawroty głowy, omamy, drżenia mięśniowe, ataksja, ruchy choreoatetotyczne, zaburzenia pamięci, niewyraźna mowa, oczopląs, bóle głowy oraz objawy pozapiramidowe. Ponadto, zaburzenia widzenia takie jak mroczki i niewyraźne widzenie dodatkowo zwiększają ryzyko wypadków. Szczególnie niebezpieczny jest początkowy okres terapii, kiedy objawy neurologiczne i osłabienie siły mięśniowej są nasilone. Nasilenie działań niepożądanych koreluje z poziomem litu w surowicy, a stężenia 1,5-2 mmol/l (12 godzin po ostatniej dawce) mogą powodować objawy bezwzględnie wykluczające prowadzenie pojazdów, takie jak drżenia grubofaliste, zaburzenia mowy i niezborność ruchowa.
ataksja, ból głowy, drżenie grubofaliste, drżenie mięśniowe, dysfagia, Lithium Carbonicum, mroczki, niewyraźna mowa, niewyraźne widzenie, niezborność ruchowa, objawy pozapiramidowe, oczopląs, omamy, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie litu, ruchy choreoatetotyczne, senność, węglan litu, zaburzenia pamięci, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Epidemiologia
Migrena siatkówkowa jest rzadkim typem migreny, charakteryzującym się przejściowymi zaburzeniami widzenia w jednym oku, trwającymi zwykle poniżej 60 minut, które mogą poprzedzać lub towarzyszyć jednostronnemu bólowi głowy. Dotyka około 1 na 200 pacjentów z migreną, częściej kobiety i osoby poniżej 40. roku życia, ze szczytem zachorowań około 25. roku życia. Objawy obejmują całkowitą lub częściową utratę widzenia, zamazane widzenie, mroczki oraz ubytki w polu widzenia. Migrena siatkówkowa jest powiązana z rodzinną historią migreny (około 30% pacjentów) oraz współistniejącymi chorobami naczyniowymi i autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty czy zespół antyfosfolipidowy. Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych i wykluczeniu innych przyczyn przejściowej utraty wzroku, w tym amaurosis fugax i olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic.
amaurosis fugax, aura wzrokowa, badanie okulistyczne, flunaryzyna, leki przeciwmigrenowe, miażdżyca tętnic, migrena siatkówkowa, mroczki, niedokrwistość sierpowata, niedotlenienie siatkówki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oftalmoskop, propranolol, retinopatia cukrzycowa, skurcz naczyń siatkówki, toczeń rumieniowaty, tryptany, zapalenie tętnic olbrzymiokomórkowe, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoMigra 50 mg
Sumatryptan w postaci bursztynianu, stosowany w dawkach 50 mg i 100 mg (lek ApoMigra), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta oraz monitorowania terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują zawroty głowy, senność, parestezje i niedoczulicę, a także przejściowe zwiększenie ciśnienia tętniczego oraz nagłe zaczerwienienie skóry. Często występuje duszność, nudności i wymioty, choć ich etiologia może być związana z samą migreną. Dodatkowo, pacjenci mogą doświadczać uczucia ciężkości, bólów mięśniowych, bólu, uczucia gorąca lub zimna, ucisku oraz zmęczenia. Bardzo rzadko odnotowano niewielkie zaburzenia czynności wątroby. Warto podkreślić, że niektóre objawy mogą być trudne do odróżnienia od symptomów migreny.
biegunka, ból mięśniowy, ból stawowy, bradykardia, bursztynian sumatryptanu, dławica piersiowa, drgawki, duszność, dystonia, kołatanie serca, migrena, mroczki, nadwrażliwość, napad migreny, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie jelita, nudności i wymioty, oczopląs, parestezja, podwójne widzenie, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, sztywność karku, tachykardia, trudności w połykaniu, wstrząs anafilaktyczny, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zaczerwienienie skóry, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda, zmiany niedokrwienne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinie 50 50 mg
Terapia sumatryptanem, substancją czynną preparatu Cinie 50, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych obejmujących układy nerwowy, sercowo-naczyniowy, immunologiczny oraz inne. Najczęściej obserwowane objawy to zawroty głowy, senność, zaburzenia czucia, nudności, wymioty, duszność oraz uczucie ciężkości w różnych częściach ciała, w tym klatce piersiowej i gardle. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne powikłania kardiologiczne, takie jak bradykardia, tachykardia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu, skurcz tętnicy wieńcowej, dławica piersiowa i zawał mięśnia sercowego, a także przemijające zmiany niedokrwienne w EKG. Po podaniu leku może wystąpić przemijające zwiększenie ciśnienia tętniczego, niedociśnienie oraz objaw Raynauda. Ryzyko drgawek dotyczy zarówno pacjentów z padaczką, jak i bez wyraźnych czynników predysponujących. Zaburzenia widzenia, w tym migotanie światła, podwójne widzenie, ograniczenie pola widzenia oraz trwała utrata wzroku, również stanowią istotne działania niepożądane.
anafilaksja, biegunka, bradykardia, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, duszność, dysfagia, dystonia, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, lek przeciwmigrenowy, migotanie światła, mroczki, nadmierne pocenie, nadwrażliwość skórna, niedociśnienie, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, nudności i wymioty, objaw Raynauda, oczopląs, ograniczenie pola widzenia, parestezje, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz tętnicy wieńcowej, sumatryptan, sztywność karku, tachykardia, utrata widzenia, zaburzenia czucia, zaczerwienienie skóry twarzy, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zmiany niedokrwienne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Frimig Duo 85 mg + 500 mg
Produkt leczniczy Frimig Duo zawiera sumatryptanu bursztynian (85 mg) oraz naproksen sodowy (500 mg), a jego profil bezpieczeństwa odzwierciedla działania niepożądane obu składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥2%) to zawroty głowy, senność, parestezje, nudności, suchość w jamie ustnej, niestrawność oraz dyskomfort w klatce piersiowej. Sumatryptan, jako agonista receptorów 5-HT1, może wywoływać rzadkie, ale poważne zdarzenia sercowe, takie jak skurcz tętnicy wieńcowej, zawał mięśnia sercowego czy arytmie, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka choroby wieńcowej. Naproksen natomiast wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań przewodu pokarmowego, w tym owrzodzeń i krwawień, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Dodatkowo, naproksen może powodować reakcje hematologiczne, skórne oraz nefrotoksyczność, a także zaostrzać choroby zapalne jelit.
agonista receptorów 5-HT₁, agranulocytoza, bradykardia, choroba Leśniowskiego-Crohna, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, drżenie, dystonia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwiomocz, leukopenia, liszaj płaski, martwica brodawek nerkowych, migotanie komór, mroczki, nadciśnienie tętnicze, naproksen sodowy, niedociśnienie, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, pancytopenia, parestezje, pseudoporfirię, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skurcz tętnicy wieńcowej, smoliste stolce, śródmiąższowe zapalenie nerek, sumatryptan bursztynian, tachykardia, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej – Objawy
Mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej (AMD) to zaawansowana forma choroby, charakteryzująca się neowaskularyzacją naczyniówkową, prowadzącą do przecieku płynu i krwi pod siatkówkę oraz szybkim pogorszeniem widzenia centralnego. Stanowi około 10-20% przypadków AMD, ale odpowiada za 80-90% poważnej utraty wzroku. Choroba dotyczy głównie osób powyżej 50. roku życia, a jej progresja jest szybka i agresywna, z nagłym początkiem objawów takich jak zniekształcenie widzenia (faliste linie), mroczki centralne, obniżona ostrość i kontrast widzenia oraz trudności w adaptacji do ciemności. Patogeneza opiera się na nadmiernej ekspresji VEGF, co prowadzi do rozwoju nieprawidłowych naczyń krwionośnych, obrzęku, krwawienia i bliznowacenia plamki żółtej. Bez leczenia anty-VEGF, 79-90% oczu z mokrą postacią AMD osiąga ślepotę prawną (ostrość wzroku <20/200).
adaptacja do ciemności, błona Brucha, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dołek siatkówki, fotokoagulacja laserowa, fovea, leki anty-VEGF, mokra postać zwyrodnienia plamki żółtej, mroczki, neowaskularne zwyrodnienie plamki żółtej, neowaskularyzacja, neowaskularyzacja naczyniówkowa, nieprawidłowe naczynia krwionośne, odwarstwienie siatkówki, promieniowanie UV, siatka Amslera, ślepota prawna, suplement AREDS2, terapia fotodynamiczna, uszkodzenie fotoreceptorów, uszkodzenie siatkówki, utrata widzenia centralnego, wrażliwość na kontrast