model wielokompartmentowy
Model wielokompartmentowy to matematyczny koncept stosowany w farmakokinetyce do opisywania dystrybucji i eliminacji leków w organizmie. Zakłada on, że organizm można podzielić na kilka teoretycznych przedziałów (kompartmentów), między którymi substancja lecznicza przemieszcza się z określoną szybkością.
W najprostszym modelu jednokompartmentowym organizm traktowany jest jako jednorodna przestrzeń, w której lek rozprzestrzenia się natychmiast. Model dwukompartmentowy uwzględnia już podział na kompartment centralny (krew i dobrze ukrwione narządy) oraz kompartment obwodowy (tkanki gorzej ukrwione). Modele trój- i wielokompartmentowe wprowadzają dodatkowe przedziały, co pozwala na dokładniejsze opisanie złożonej farmakokinetyki niektórych leków.
Każdy kompartment charakteryzuje się określoną objętością dystrybucji i stałymi szybkości transportu leku. Parametry te są wykorzystywane do tworzenia równań różniczkowych, opisujących zmiany stężenia leku w czasie w poszczególnych kompartmentach. Modele wielokompartmentowe znajdują zastosowanie w optymalizacji dawkowania leków, projektowaniu badań klinicznych oraz w zrozumieniu i przewidywaniu interakcji między lekami.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sufentanil Kalceks 50 mcg/ml
Sufentanyl wykazuje farmakokinetykę liniową z szybkim osiąganiem maksymalnych stężeń w osoczu po podaniu nadtwardówkowym (do 10 minut), przy czym stężenia te są 4-6-krotnie niższe niż po podaniu dożylnym tej samej dawki. Dodatek epinefryny (50-75 µg) zmniejsza początkową szybkość wchłaniania o 25-50%. Dystrybucja leku jest opisana modelem wielokompartmentowym z okresem półtrwania w fazie dystrybucji wynoszącym 2,3-4,5 min (faza I) oraz 35-73 min (faza II), a objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (VdSS) wynosi 344 l. Klirens osoczowy to 917 ml/min, a okres półtrwania eliminacji średnio 784 min (zakres 656-938 min), z wyraźnym wydłużeniem przy dawkach 500-1500 µg w porównaniu do 250 µg (240 min). Sufentanyl wiąże się z białkami osocza w 92,5%, co ma znaczenie kliniczne w kontekście interakcji lekowych i u pacjentów z hipoalbuminemią. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i jelicie cienkim, głównie przez CYP3A4, co wymaga uwagi przy stosowaniu inhibitorów lub induktorów tego enzymu.
biotransformacja, bolus dożylny, bupiwakaina, cytochrom P450 3A4, działanie niepożądane, epinefryna, farmakokinetyka liniowa, frakcja wolna leku, granica oznaczalności, hipoalbuminemia, inhibitor enzymu, klirens osoczowy, kontrola bólu, krzywa trójwykładnicza, marskość wątroby, model wielokompartmentowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, podanie nadtwardówkowe, sufentanyl, wiązanie z białkami osocza, wlew nadtwardówkowy, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza, znieczulenie ogólne