acetylomesalazyna
Acetylomesalazyna, znana również jako N-acetylo-5-aminosalicylan, jest głównym metabolitem mesalazyny (5-aminosalicylowego kwasu, 5-ASA), który powstaje w wyniku acetylacji w wątrobie i błonie śluzowej okrężnicy. Ten związek stanowi istotny element metabolizmu leków stosowanych w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ), takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna.
W kontekście farmakokinetyki, acetylomesalazyna charakteryzuje się mniejszą aktywnością przeciwzapalną niż mesalazyna, jednak jej oznaczanie w surowicy i moczu ma istotne znaczenie diagnostyczne przy monitorowaniu terapii mesalazyną. Badania wykazują, że poziomy acetylomesalazyny mogą być wskaźnikiem efektywności leczenia oraz compliance pacjenta.
Z punktu widzenia klinicznego, istotne jest zrozumienie, że szybkość acetylacji mesalazyny może różnić się u poszczególnych pacjentów, co wpływa na skuteczność terapii oraz ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Monitorowanie stężenia acetylomesalazyny i stosunku mesalazyny do jej metabolitu może pomóc w optymalizacji dawkowania leków zawierających 5-ASA u pacjentów z NChZJ.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Salaza 500 mg
Mesalazyna wykazuje miejscową dostępność biologiczną kluczową dla jej działania terapeutycznego, zwłaszcza w leczeniu chorób zapalnych jelit. Po podaniu doodbytniczym (czopki Salaza) około 10% dawki (2 g/dobę, podawane jako 1 g dwa razy dziennie) ulega wchłonięciu ogólnoustrojowemu, co ogranicza systemowe działania niepożądane. Mesalazyna wiąże się z białkami osocza w około 50%, natomiast jej metabolit, N-acetylomesalazyna, wykazuje wyższe powinowactwo (około 80%). Metabolizm zachodzi zarówno w błonie śluzowej jelita, jak i w wątrobie, prowadząc do powstania acetylomesalazyny, której aktywność kliniczna pozostaje nie do końca potwierdzona. Okres półtrwania mesalazyny w osoczu wynosi około 40 minut, a jej metabolitu około 70 minut, z eliminacją przez mocz i kał (dominująca forma w moczu to acetylomesalazyna).
acetylacja, acetylomesalazyna, białka osocza, błona śluzowa jelita, czopki Salaza, dostępność biologiczna, dystalny odcinek przewodu pokarmowego, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, farmakokinetyka, fenotyp pacjenta, flora bakteryjna jelita grubego, mesalazyna, N-acetylomesalazyna, odbytnica, okres półtrwania w osoczu, podanie doodbytnicze, profil farmakokinetyczny, stan nasycenia, szybkość eliminacji leku, wątroba, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Salaza 1000 mg
Mesalazyna, substancja czynna produktu Salaza w postaci czopków 1000 mg, wykazuje farmakokinetykę dostosowaną do miejscowego działania w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego, głównie w odbytnicy. Po podaniu doodbytniczym wchłania się około 10% dawki, co minimalizuje ekspozycję ogólnoustrojową. Mesalazyna wiąże się z białkami osocza w około 50%, natomiast jej metabolit acetylomesalazyna w około 80%. Metabolizm zachodzi zarówno w błonie śluzowej jelita, jak i w wątrobie, głównie przez acetylację, a także częściowo pod wpływem flory bakteryjnej jelita grubego. Proces acetylacji jest niezależny od fenotypu pacjenta, co eliminuje zmienność genetyczną w metabolizmie leku. Okres półtrwania mesalazyny w osoczu wynosi około 40 minut, a acetylomesalazyny około 70 minut.
acetylacja, acetylomesalazyna, błona śluzowa jelita, czopek z mesalazyną, dostępność biologiczna, dystalny odcinek przewodu pokarmowego, działanie nefrotoksyczne, fenotyp pacjenta, flora bakteryjna jelita, klirens, mesalazyna, N-acetylomesalazyna, odbytnica, okres półtrwania, podanie doodbytnicze, upośledzenie funkcji wątroby, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby, zmiana zapalna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pentasa 2 g
Produkt leczniczy PENTASA w formie granulatu o przedłużonym uwalnianiu zawiera 2 g mesalazyny i charakteryzuje się unikalnymi właściwościami farmakokinetycznymi, które umożliwiają ciągłe uwalnianie substancji czynnej na całej długości przewodu pokarmowego, niezależnie od pH i obecności pokarmu. Biodostępność mesalazyny wynosi około 30%, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 1-6 godzin po podaniu. Schematy dawkowania 2 g dwa razy na dobę (BID) oraz 4 g raz na dobę (OD) zapewniają porównywalną ekspozycję ogólnoustrojową (AUC 0-24h odpowiednio 57,5 i 50,7 h×ng/ml). Stężenie w stanie stacjonarnym osiągane jest po 5 dniach regularnego stosowania. Mesalazyna wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~50%), natomiast jej metabolit acetylomesalazyna wiąże się silniej (~80%). Metabolizm zachodzi dwutorowo – w błonie śluzowej jelita oraz w wątrobie, głównie przez transferazę NAT-1, z udziałem flory bakteryjnej, a proces acetylacji jest niezależny od fenotypu pacjenta.
acetylomesalazyna, biegunka, biodostępność leku, błona śluzowa jelita, choroba zapalna jelit, ekspozycja ogólnoustrojowa, etyloceluloza, faza eliminacji, fenotyp acetylacji, granulat o przedłużonym uwalnianiu, mesalazyna, okres półtrwania, pasaż jelitowy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, uszkodzenie nerek, uwalnianie ciągłe, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zmiany zapalne - Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Właściwości farmakokinetyczne
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy, 5-ASA) wykazuje zmienną farmakokinetykę zależną od postaci farmaceutycznej, dawki oraz miejsca podania, z wchłanianiem wynoszącym zazwyczaj 5-20%. Po podaniu doustnym w dawce 500 mg trzy razy dziennie u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, stężenia 5-ASA i acetylomesalazyny w osoczu wynoszą odpowiednio 0,7 µg/ml i 1,2 µg/ml. Maksymalne stężenia w osoczu przy postaciach o przedłużonym uwalnianiu osiągane są po około 5 godzinach. Wchłanianie jest opóźnione przez wysokotłuszczowe posiłki, które zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję (Cmax o 91%, AUC o 16%). Mesalazyna wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (43%), a jej metabolit acetylowany silniej (78-83%). Objętość dystrybucji wynosi około 18-25 L, a okres półtrwania mesalazyny to 0,7-2,4 godziny, natomiast metabolitu 7-12 godzin. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (klirens nerkowy mesalazyny 1,8-6,4 L/godz., metabolitu 12-15 L/godz.) oraz kał, z udziałem acetylacji w jelitach i wątrobie. Nie obserwowano kumulacji przy długotrwałym stosowaniu wlewów doodbytniczych (1-4 g/dobę).
acetylacja, acetylomesalazyna, acetylowana mesalazyna, choroba zapalna jelit, czopek z mesalazyną, farmakokinetyka, filtracja kłębuszkowa, klirens nerkowy, kwas 5-aminosalicylowy, kwas N-acetylo-5-aminosalicylowy, mesalazyna, N-acetylotransferaza-1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła zapalna choroba jelita grubego, sprzężenie z kwasem glukuronowym, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami osocza, wlew doodbytniczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wydalanie cewkowe, zawiesina doodbytnicza