Właściwości farmakokinetyczne
Pentasa 1 g

Właściwości farmakokinetyczne leku Pentasa (1 g, tabletki o przedłużonym uwalnianiu)

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych mesalazyny zawartej w produkcie leczniczym Pentasa (tabletki o przedłużonym uwalnianiu 1 g), który jest stosowany w leczeniu chorób zapalnych jelit.¹

Ogólne właściwości substancji czynnej

Rozmieszczenie i dostępność miejscowa mesalazyny mają kluczowe znaczenie dla jej efektu terapeutycznego. Działanie lecznicze tej substancji jest uzależnione przede wszystkim od jej bezpośredniego kontaktu z chorobowo zmienionymi obszarami błony śluzowej jelita.²

Produkt Pentasa w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu zawiera mikrogranulki mesalazyny powleczone etylocelulozą. Po podaniu doustnym tabletki rozpadają się na mikrogranulki, które docierają do dwunastnicy w ciągu jednej godziny, niezależnie od czasu przyjęcia posiłku. Szczególnie istotną cechą tych mikrogranulek jest zdolność do ciągłego uwalniania mesalazyny na całej długości przewodu pokarmowego, bez względu na pH treści jelitowej.³

Proces wchłaniania

Na podstawie badań moczu przeprowadzonych u zdrowych ochotników, biodostępność produktu Pentasa po podaniu doustnym szacuje się na około 30%. Maksymalne stężenie mesalazyny w osoczu (Cmax) występuje po 1-6 godzinach od momentu podania.⁴

Badania wykazały, że schematy dawkowania raz na dobę (4 g/dobę) oraz dwa razy na dobę (2 × 2 g/dobę) zapewniają porównywalną ekspozycję ogólnoustrojową (AUC) w okresie 24 godzin, co potwierdza ciągłe uwalnianie mesalazyny w trakcie terapii. Stan stacjonarny we krwi jest osiągany po 5 dniach leczenia postaciami doustnymi.⁵

Istotne jest również, że przyjmowanie produktu Pentasa razem z posiłkiem nie wpływa na pasaż i uwalnianie mesalazyny, choć może zwiększać jej ekspozycję ogólnoustrojową.⁶

Parametry farmakokinetyczne

Masa cząsteczkowa: mesalazyna – 153,13 g/mol; acetylomesalazyna – 195,17 g/mol⁷

Dystrybucja leku

Wiązanie z białkami osocza w przypadku mesalazyny wynosi około 50%, podczas gdy jej główny metabolit – acetylomesalazyna – wiąże się w około 80%.⁸

Metabolizm

Mesalazyna podlega procesowi metabolizmu zarówno w błonie śluzowej jelita, jak i systemowo w wątrobie. Głównym produktem metabolizmu jest N-acetylo-mesalazyna (acetylomesalazyna), powstająca przede wszystkim przy udziale enzymu NAT-1. Część procesu acetylacji zachodzi również w wyniku działania flory bakteryjnej okrężnicy.⁹

Warto zaznaczyć, że proces acetylacji wydaje się być niezależny od fenotypu pacjenta w odniesieniu do reakcji acetylacji. Wskaźnik metaboliczny acetylomesalazyny do mesalazyny w osoczu po podaniu doustnym wynosi od 3,5 do 1,3 przy zastosowaniu dobowych dawek odpowiednio 500 mg × 3 i 2 g × 3. Taka zależność wskazuje, że acetylacja zależna od dawki może podlegać procesowi nasycenia.¹⁰

Eliminacja

Ze względu na ciągłe uwalnianie mesalazyny na całej długości przewodu pokarmowego, nie jest możliwe precyzyjne określenie okresu półtrwania w fazie wydalania po podaniu doustnym. Jednakże, gdy postać leku nie znajduje się już w przewodzie pokarmowym, eliminacja naśladuje okres półtrwania obserwowany po podaniu doustnym lub dożylnym niepowlekanej mesalazyny, który wynosi około 40 minut, a dla acetylomesalazyny – około 70 minut.¹¹

Właściwości farmakokinetyczne w warunkach patologicznych

Patofizjologiczne zmiany występujące w aktywnej fazie choroby zapalnej jelita, takie jak biegunka czy zwiększona kwaśność w obrębie jelita, mają jedynie niewielki wpływ na przenikanie mesalazyny do błony śluzowej jelita po podaniu doustnym.¹²

U pacjentów z przyspieszonym pasażem jelitowym obserwowano wydalanie z moczem 20-25% dawki dobowej. Podobnie, występuje analogiczne zwiększenie wydalania z kałem.¹³

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. U tych grup chorych, ze względu na wolniejsze wydalanie i zwiększone stężenie mesalazyny we krwi, istnieje podwyższone ryzyko uszkodzenia nerek.¹⁴