receptory beta-1 adrenergiczne

Receptory beta-1 adrenergiczne należą do rodziny receptorów adrenergicznych, które są receptorami związanymi z białkiem G. Występują głównie w sercu (stanowiąc około 75-80% wszystkich receptorów β w mięśniu sercowym), a także w nerkach i adipocytach. Ich aktywacja prowadzi do zwiększenia częstości akcji serca (efekt chronotropowy dodatni), siły skurczu mięśnia sercowego (efekt inotropowy dodatni) oraz przyspieszenia przewodzenia w układzie bodźcoprzewodzącym serca (efekt dromotropowy dodatni).

Stymulacja receptorów beta-1 adrenergicznych przez katecholaminy (adrenalinę i noradrenalinę) powoduje aktywację cyklazy adenylanowej, co prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia cyklicznego AMP (cAMP). To z kolei aktywuje kinazę białkową A, która fosforyluje różne białka komórkowe, w tym kanały wapniowe typu L, co skutkuje zwiększonym napływem jonów wapnia do komórek i nasileniem skurczu kardiomiocytów.

Leki blokujące receptory beta-1 adrenergiczne (selektywne beta-blokery, takie jak metoprolol, bisoprolol czy nebiwolol) są szeroko stosowane w terapii nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca oraz zaburzeń rytmu serca. Działając antagonistycznie na receptory beta-1, zmniejszają one zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, obniżają ciśnienie tętnicze oraz chronią serce przed szkodliwym działaniem nadmiernej stymulacji adrenergicznej.

Dysfunkcja receptorów beta-1 adrenergicznych jest istotnym elementem patofizjologii niewydolności serca. W przewlekłej niewydolności serca dochodzi do zmniejszenia gęstości i wrażliwości tych receptorów (down-regulacja), co jest mechanizmem adaptacyjnym ograniczającym uszkadzające działanie przewlekłej nadmiernej stymulacji adrenergicznej na kardiomiocyty.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl