zaburzenia przetwarzania sensorycznego
Zaburzenia przetwarzania sensorycznego (SPD – Sensory Processing Disorder) to zespół objawów wynikających z nieprawidłowego odbioru i przetwarzania bodźców sensorycznych przez układ nerwowy. Stan ten charakteryzuje się zaburzoną integracją informacji docierających z różnych zmysłów, co wpływa na nieadekwatne reakcje na bodźce wzrokowe, słuchowe, dotykowe, węchowe, proprioceptywne czy przedsionkowe.
Klinicznie zaburzenia przetwarzania sensorycznego mogą manifestować się jako nadwrażliwość (hiperreaktywność) lub niedowrażliwość (hiporeaktywność) na bodźce, trudności z różnicowaniem bodźców lub zaburzeniami w zakresie motoryki. Pacjenci mogą wykazywać nieadekwatne reakcje na dotyk, dźwięk, światło, zapachy, ruch lub pozycję ciała, co przekłada się na trudności w codziennym funkcjonowaniu.
Diagnostyka SPD opiera się na szczegółowej ocenie klinicznej, wywiadzie z rodzicami/opiekunami oraz specjalistycznych testach oceniających funkcje sensoryczne. Leczenie najczęściej prowadzone jest przez terapeutów integracji sensorycznej i polega na indywidualnie dopasowanej terapii, mającej na celu poprawę przetwarzania bodźców i adaptacji ośrodkowego układu nerwowego do prawidłowego ich odbioru.
Zaburzenia przetwarzania sensorycznego często współwystępują z innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak zaburzenia ze spektrum autyzmu, ADHD, zaburzenia uczenia się czy zaburzenia koordynacji ruchowej. Wczesna diagnoza i interwencja terapeutyczna mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentów i zmniejszyć wpływ zaburzeń na ich codzienne funkcjonowanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół autystyczny – Diagnostyka i diagnoza
Zespół autystyczny (ASD) to złożone zaburzenie neurorozwojowe diagnozowane na podstawie kryteriów DSM-5, które obejmują trwałe deficyty w trzech obszarach komunikacji społecznej i interakcji oraz co najmniej dwa z czterech typów zachowań ograniczonych i powtarzalnych. Diagnoza wymaga obecności objawów we wczesnym okresie rozwoju, które powodują klinicznie istotne upośledzenie funkcjonowania i nie są lepiej wyjaśnione przez inne zaburzenia. Stopień nasilenia ASD klasyfikuje się na trzy poziomy wsparcia: poziom 1 (wymagający wsparcia), poziom 2 (wymagający znacznego wsparcia) oraz poziom 3 (wymagający bardzo znacznego wsparcia). Proces diagnostyczny jest dwuetapowy, obejmując badania przesiewowe (np. M-CHAT-R/F, STAT, CAST) oraz kompleksową ocenę przez interdyscyplinarny zespół specjalistów, wykorzystujący narzędzia takie jak ADOS-2, ADI-R, CARS i GARS. Dodatkowo, diagnostyka różnicowa obejmuje badania słuchu, wzroku, genetyczne oraz ocenę funkcji poznawczych i sensorycznych.
ADHD, Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, Applied Behavior Analysis, ASD, badania przesiewowe, DSM-5, echolalia, neuropsycholog, niepełnosprawność intelektualna, przetwarzanie sensoryczne, terapia behawioralna, terapia zajęciowa, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia przetwarzania sensorycznego, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenie neurorozwojowe, zespół autystyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Porażenie mózgowe – Patofizjologia i mechanizm
Porażenie mózgowe (CP) to grupa trwałych zaburzeń rozwoju ruchu i postawy, wynikających z niepostępujących uszkodzeń mózgu powstałych w okresie prenatalnym, okołoporodowym lub wczesnym postnatalnym. Dotyka około 1 na 500 noworodków, a etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującym udziałem czynników przedporodowych (około 80%). Kluczowe patologie to krwotok dokomorowy (IVH) i leukomalacja okołokomorowa (PVL), szczególnie u wcześniaków, które uszkadzają drogi korowo-rdzeniowe i prowadzą do spastycznego porażenia mózgowego – najczęstszego typu CP. Patogeneza obejmuje niedokrwienie/hipoksję oraz stan zapalny z udziałem cytokin prozapalnych (IL-6, TNF-α), stres oksydacyjny i ekscytotoksyczność glutaminianową. Genetyczne uwarunkowania odgrywają rolę w około 25% przypadków, co podkreśla złożoność mechanizmów etiologicznych. Obrazowanie MRI i DTI pozwala na identyfikację uszkodzeń istoty białej i korelację z ciężkością deficytów motorycznych.
choreoatetoza, dystonia, ekscytotoksyczność, encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna, encefalopatia noworodkowa, hipertonia, hipotermia, istota biała, jądro podstawy, kernicterus, kora ruchowa, krwotok dokomorowy, leukomalacja okołokomorowa, nadużywanie substancji, niepełnosprawność neurologiczna, obrazowanie tensora dyfuzji, porażenie mózgowe, sekwencjonowanie eksomu, siarczan magnezu, spastyczne porażenie mózgowe, stan przedrzucawkowy, terapia komórkami macierzystymi, zaburzenia przetwarzania sensorycznego, zapalenie błon płodowych