fibroza
Fibroza (włóknienie) to patologiczny proces polegający na nadmiernym odkładaniu się składników macierzy pozakomórkowej, głównie kolagenu, w tkankach i narządach. Proces ten prowadzi do zaburzenia prawidłowej architektury tkanek, a w konsekwencji do upośledzenia funkcji narządów dotkniętych włóknieniem.
Mechanizm fibrozacji obejmuje aktywację komórek odpowiedzialnych za produkcję kolagenu (głównie fibroblastów i miofibroblastów) oraz zaburzenie równowagi między syntezą a degradacją białek macierzy pozakomórkowej. W procesie tym uczestniczą liczne mediatory, w tym transformujący czynnik wzrostu beta (TGF-β), płytkopochodny czynnik wzrostu (PDGF), interleukiny oraz metaloproteinazy macierzy.
Fibroza może dotyczyć praktycznie każdego narządu i tkanki organizmu, lecz najczęściej rozwija się w wątrobie (marskość), płucach (włóknienie płuc), nerkach (włóknienie nerek), sercu (włóknienie mięśnia sercowego) oraz skórze (twardzina). Przyczyny włóknienia są różnorodne i obejmują przewlekłe stany zapalne, urazy, ekspozycję na toksyny, choroby autoimmunologiczne oraz niektóre infekcje.
Diagnostyka fibrozacji opiera się na badaniach obrazowych (USG, TK, MRI), badaniach laboratoryjnych oceniających funkcję narządów oraz biopsji, która pozostaje złotym standardem w ocenie stopnia zaawansowania włóknienia. W ostatnich latach rozwijają się również nieinwazyjne metody oceny fibrozacji, takie jak elastografia czy markery biochemiczne.
Leczenie fibrozacji stanowi istotne wyzwanie kliniczne. Strategie terapeutyczne koncentrują się na eliminacji czynnika wywołującego, hamowaniu procesu zapalnego oraz bezpośrednim oddziaływaniu na proces włóknienia. Prowadzone są intensywne badania nad lekami antyfibrotycznymi, z których niektóre (np. pirfenidon i nintedanib w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc) znalazły już zastosowanie w praktyce klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk limfatyczny – Objawy
Obrzęk limfatyczny to przewlekła, postępująca choroba charakteryzująca się akumulacją białkowego płynu limfatycznego w tkankach miękkich, najczęściej kończyn, prowadząca do obrzęku. Etiologia obejmuje obrzęk pierwotny (wrodzone zaburzenia układu limfatycznego) oraz obrzęk wtórny, najczęściej po leczeniu onkologicznym (usunięcie węzłów chłonnych, radioterapia), infekcjach lub urazach. Choroba przebiega w czterech stadiach: od wczesnych objawów subiektywnych (uczucie ciężkości, napięcia) bez widocznego obrzęku, przez obrzęk wgłębialny i przejściowy, do trwałego obrzęku z włóknieniem i zmianami skórnymi, aż do zaawansowanego stadium z nieodwracalnymi zmianami, takimi jak elephantiasis. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym, pomiarach objętości kończyn oraz badaniach obrazowych (MRI, CT, USG Doppler, limfoscyntygrafia). Nieleczony obrzęk prowadzi do powikłań, w tym nawracających infekcji (cellulitis), zwłóknienia tkanek, ograniczenia ruchomości, a w rzadkich przypadkach do rozwoju mięsaków naczyń limfatycznych.
astenia, bandażowanie uciskowe, cellulitis, fibroza, hiperkeratoza, indeks masy ciała, kompleksowa terapia przeciwzastoinowa, limfoscyntygrafia, liposukcja, lymphangiosarcoma, naczynie limfatyczne, obrzęk limfatyczny, obrzęk limfatyczny pierwotny, obrzęk limfatyczny wtórny, obrzęk wgłębialny, owrzodzenie skóry, płyn limfatyczny, przeszczep węzłów chłonnych, radioterapia, ręczny drenaż limfatyczny, rezonans magnetyczny, słoniowacizna, tomografia komputerowa, układ limfatyczny, ultrasonografia dopplerowska, węzeł chłonny, zapalenie tkanki łącznej, zwłóknienie tkanek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fibrovein 1% (10 mg/ml)
Fibrovein to lek z grupy środków obliterujących do wstrzyknięć miejscowych (kod ATC: C05BB04), zawierający substancję czynną sodu tetradecylu siarczan w stężeniach 0,2%, 0,5%, 1% oraz 3%. Mechanizm działania polega na podrażnieniu błony wewnętrznej niewydolnej żyły, co inicjuje proces zapalny i tworzenie zakrzepu, prowadząc do zamknięcia światła naczynia oraz późniejszej fibrozy i obliteracji. Efekt ten może być trwały, choć możliwa jest rekanalizacja. Preparat jest szczególnie skuteczny w formie pianowej w leczeniu żylaków żyły odpiszczelowej wielkiej i jej dopływów, dzięki zdolności piany do wypierania krwi i wydłużenia kontaktu sklerosantu z komórkami śródbłonka.
alkohol benzylowy, ból głowy, działanie neurologiczne niepożądane, fibroza, lek obliterujący, lek ochraniający ścianę naczyń, migrena, proces zapalny, rekanalizacja naczynia, sklerosant, sodu tetradecylu siarczan, śródbłonek naczyniowy, środek obliterujący, światło naczynia żylnego, zaburzenie widzenia, zakrzep, żyła odpiszczelowa wielka