hormon trzustkowy

Hormon trzustkowy to substancja chemiczna wydzielana przez trzustkę do krwiobiegu, regulująca szereg procesów metabolicznych w organizmie. Trzustka, jako gruczoł o podwójnej funkcji (egzokrynnej i endokrynnej), produkuje kilka kluczowych hormonów, z których najważniejsze to insulina i glukagon.

Insulina, wydzielana przez komórki beta wysp trzustkowych Langerhansa, jest głównym hormonem obniżającym poziom glukozy we krwi. Umożliwia transport glukozy do komórek, stymuluje syntezę glikogenu w wątrobie i mięśniach oraz hamuje glukoneogenezę. Jej niedobór lub zaburzenia działania prowadzą do cukrzycy.

Glukagon, produkowany przez komórki alfa wysp Langerhansa, działa antagonistycznie do insuliny – podnosi poziom glukozy we krwi poprzez stymulację rozkładu glikogenu w wątrobie i nasilenie glukoneogenezy. Jest kluczowy w przeciwdziałaniu hipoglikemii.

Trzustka wydziela również somatostatynę (komórki delta), która hamuje wydzielanie zarówno insuliny jak i glukagonu, oraz polipeptyd trzustkowy (komórki PP), regulujący wydzielanie egzokrynne trzustki. Nowsze badania wskazują na rolę greliny (komórki epsilon) oraz amyliny (współwydzielanej z insuliną) w metabolizmie glukozy i regulacji łaknienia.

Zaburzenia wydzielania hormonów trzustkowych prowadzą do poważnych chorób metabolicznych, z których najczęstszą jest cukrzyca. Diagnostyka obejmuje pomiary stężeń tych hormonów we krwi oraz testy czynnościowe oceniające ich wydzielanie w odpowiedzi na określone bodźce.