hamowanie oddychania
Hamowanie oddychania to zjawisko fizjologiczne polegające na zaburzeniu prawidłowego rytmu oddechowego, prowadzące do zmniejszenia częstości lub głębokości oddechów. W warunkach patologicznych może być skutkiem działania leków (szczególnie opioidów, barbituranów, benzodiazepin), uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeń metabolicznych.
W praktyce klinicznej hamowanie oddychania stanowi poważne powikłanie występujące podczas znieczulenia ogólnego, sedacji proceduralnej oraz terapii przeciwbólowej. Mechanizm tego zjawiska polega głównie na depresyjnym wpływie substancji na ośrodek oddechowy zlokalizowany w pniu mózgu, co prowadzi do zmniejszenia wrażliwości na dwutlenek węgla i spadku napędu oddechowego.
Diagnostyka hamowania oddychania obejmuje monitorowanie parametrów oddechowych, w tym częstości oddechów, saturacji krwi tlenem oraz poziomu dwutlenku węgla w powietrzu końcowowydechowym. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować podanie antagonistów opioidów (nalokson), flumazenil w przypadku przedawkowania benzodiazepin, wspomaganie oddychania lub wentylację mechaniczną w cięższych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Deksmedetomidyna – Właściwości farmakodynamiczne
Deksmedetomidyna jest selektywnym agonistą receptorów alfa-2, wykazującym działanie sympatolityczne, sedacyjne, przeciwbólowe oraz znieczulające. Mechanizm działania obejmuje hamowanie uwalniania noradrenaliny oraz zmniejszenie aktywacji miejsca sinawego w pniu mózgu. Wpływ na układ krążenia jest dawkozależny: niskie dawki powodują bradykardię i hipotensję, natomiast wyższe dawki wywołują obwodowe skurcze naczyń i wzrost ciśnienia tętniczego. Deksmedetomidyna nie powoduje istotnego hamowania oddychania w monoterapii u zdrowych ochotników. W badaniach na pacjentach OIOM, stosowana do sedacji do 24 godzin, zmniejszała zapotrzebowanie na midazolam, propofol oraz opioidy, umożliwiając często ekstubację bez przerwania infuzji. W porównaniu do midazolamu i propofolu, deksmedetomidyna skracała czas mechanicznej wentylacji i do ekstubacji, ułatwiała wybudzanie oraz poprawiała komunikację pacjentów, przy jednoczesnym zmniejszeniu częstości majaczenia (skala CAM-ICU). Profil działań niepożądanych obejmował częstsze niedociśnienie i bradykardię względem midazolamu oraz częstszą tachykardię w porównaniu do propofolu.
agonista receptorów alfa-2, bradykardia, działanie bradykardiogenne, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbólowe, działanie sympatolityczne, ekstubacja, hamowanie oddychania, laryngoskop światłowodowy, majaczenie, midazolam, OIOM, opieka anestezjologiczna, pacjent niezaintubowany, sedacja, skala CAM-ICU, skala Ramsay, skala RASS, skala sedacji, tachykardia, wentylacja mechaniczna, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dexmedetomidine Altan 100 mcg/ml
Deksmedetomidyna, selektywny agonista receptorów alfa-2, wykazuje działanie sympatolityczne, sedacyjne oraz przeciwbólowe, bez istotnego hamowania ośrodka oddechowego w monoterapii u zdrowych ochotników. W dawkach niskich powoduje zmniejszenie częstości skurczów serca i obniżenie ciśnienia tętniczego, natomiast w wyższych dawkach dominuje efekt obwodowego skurczu naczyń, prowadząc do wzrostu oporu naczyniowego i ciśnienia krwi przy utrzymaniu bradykardii. W badaniach klinicznych u pacjentów po zabiegach na OIOM, deksmedetomidyna zmniejszała zapotrzebowanie na midazolam, propofol oraz opioidy, skracała czas mechanicznej wentylacji i do ekstubacji, a także poprawiała współpracę pacjenta z personelem medycznym. W porównaniu do midazolamu i propofolu, wykazywała podobną skuteczność sedacji (współczynnik 1,07 vs midazolam, 1,00 vs propofol) oraz korzystniejszy profil działań niepożądanych, w tym mniejsze nasilenie majaczenia (skala CAM-ICU).
agonista receptorów alfa-2, badanie kontrolowane placebo, badanie podwójnie zaślepione, bradykardia, ciśnienie krwi, deksmedetomidyna, działanie przeciwbólowe, działanie sedacyjne, działanie sympatolityczne, ekstubacja, hamowanie oddychania, intubacja, laryngoskop światłowodowy, majaczenie, midazolam, naczynia krwionośne, noradrenalina, oddział intensywnej opieki medycznej, opioid, opór naczyniowy, sedacja proceduralna, skala CAM-ICU, skala Ramsay, skurcz serca, tachykardia, układ krążenia, wentylacja mechaniczna, wydzielanie kortyzolu, zabieg chirurgiczny, znieczulenie miejscowe, znieczulenie regionalne - Leksykon substancji czynnych
Sewofluran – Właściwości farmakodynamiczne
Sewofluran, chlorowcowany eter metyloizopropylowy (masa cząsteczkowa 200,05), jest halogenowym środkiem do wziewnego znieczulenia ogólnego (kod ATC: N01AB08), charakteryzującym się szybkim początkiem i wybudzeniem ze znieczulenia dzięki niskim współczynnikom podziału krew/gaz (0,63-0,69 w 37°C). Jego minimalne stężenie pęcherzykowe (MAC) dla 40-letniego pacjenta wynosi 2,05% przy podawaniu z tlenem, a wartość ta maleje z wiekiem oraz w obecności podtlenku azotu. Sewofluran wywołuje dawkozależne efekty: utratę przytomności, odwracalne zniesienie bólu i aktywności ruchowej, osłabienie odruchów autonomicznych oraz hamowanie czynności oddechowej i układu krążenia. W badaniach klinicznych wykazano, że sewofluran minimalnie wpływa na ciśnienie śródczaszkowe u pacjentów z prawidłowym ciśnieniem, zachowując reakcję na CO₂, jednak u pacjentów z ryzykiem wzrostu ciśnienia śródczaszkowego wymagana jest ostrożność i stosowanie dodatkowych metod obniżających ciśnienie.
alkohol metylowy, ciśnienie perfuzyjne mózgu, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie tętnicze krwi, deficyt poznawczy, drzewo tchawiczo-oskrzelowe, formaldehyd, halogenowy węglowodór, hamowanie oddychania, heksafluoroizopropanol, indukcja znieczulenia, kwas glukuronowy, kwas Lewisa, pochłaniacz CO2, pochodna eteru, podrażnienie dróg oddechowych, podtlenek azotu, produkt rozkładu, próg arytmogenny, sewofluran, tlenek węgla, utrata przytomności, uwrażliwienie mięśnia sercowego, współczynnik podziału krew/gaz, wziewny środek znieczulenia, znieczulenie wziewne ogólne, zniesienie bólu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fentanyl WZF 50 mcg/ml
Fentanyl WZF to opioidowy lek przeciwbólowy dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 50 mikrogramów/ml, zawierający fentanyl w formie cytrynianu. Charakteryzuje się szybkim początkiem działania i krótkim czasem efektu, co czyni go odpowiednim do stosowania w krótkich zabiegach chirurgicznych, chirurgii jednodniowej oraz procedurach o niewielkim nasileniu bólu. W anestezjologii pełni rolę komponentu analgetycznego w znieczuleniu ogólnym, a na oddziałach intensywnej terapii jest stosowany w dużych dawkach do kontroli bólu i hamowania oddechu u pacjentów wentylowanych mechanicznie, co ułatwia synchronizację z respiratorem. Ponadto, fentanyl może być łączony ze środkami neuroleptycznymi w neuroleptoanalgezji oraz z benzodiazepinami w celu analgosedacji podczas bolesnych procedur diagnostycznych i terapeutycznych.
analgezja chirurgiczna, analgosedacja, benzodiazepina, ból pourazowy, cytrynian fentanylu, dieta niskosodowa, hamowanie oddychania, intensywna terapia, neuroleptoanalgezja, oddychanie wspomagane, opioidowy lek przeciwbólowy, podanie parenteralne, silny ból, wentylacja mechaniczna, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne, zniesienie bólu