konwalatoksyna
Konwalatoksyna to glikozyd nasercowy występujący naturalnie w konwalii majowej (Convallaria majalis). Należy do grupy kardenolidów i wykazuje działanie podobne do digoksyny, wpływając na aktywność pompy sodowo-potasowej w komórkach mięśnia sercowego.
Mechanizm działania konwalatoksyny polega na hamowaniu enzymu Na+/K+-ATPazy, co prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia jonów wapnia i w konsekwencji do wzmocnienia siły skurczu mięśnia sercowego (działanie inotropowe dodatnie). W niskich dawkach terapeutycznych substancja ta zwiększa kurczliwość serca, spowalnia rytm serca oraz wydłuża okres refrakcji.
Konwalatoksyna historycznie była wykorzystywana w leczeniu niewydolności serca, jednak obecnie jest rzadko stosowana w oficjalnej farmakoterapii ze względu na wąski indeks terapeutyczny i ryzyko działań niepożądanych. Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, w tym arytmii komorowych, bloków przedsionkowo-komorowych, a nawet zatrzymania akcji serca.
Istotny jest fakt, że rośliny zawierające konwalatoksynę, w tym konwalia majowa, są toksyczne, a ich spożycie może prowadzić do poważnych zatruć wymagających interwencji medycznej. Objawy zatrucia obejmują nudności, wymioty, biegunkę, zaburzenia widzenia oraz wspomniane zaburzenia rytmu serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Convafort 15,7 mg
Convafort jest produktem leczniczym zawierającym wyciąg suchy z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) w dawce 15,7 mg na tabletkę drażowaną, co odpowiada 0,53-0,79 jednostkom gołębim glikozydów kardenolidowych. Mechanizm działania preparatu opiera się na hamowaniu pompy sodowo-potasowej w kardiomiocytach, co prowadzi do efektu inotropowo dodatniego, tj. zwiększenia siły skurczu mięśnia sercowego. Działanie to jest porównywalne do strofantyny, jednak o znacznie mniejszej sile. Convafort wykazuje również słabe działanie diuretyczne, co może być korzystne w terapii pacjentów wymagających łagodnego efektu moczopędnego wraz z poprawą kurczliwości mięśnia sercowego.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele konwalii (Convallaria maialis L., herba) zawiera glikozydy kardenolidowe, głównie konwalatoksynę, które wykazują działanie inotropowo dodatnie poprzez wzmacnianie siły skurczu mięśnia sercowego, oraz działanie chronotropowo ujemne, zmniejszając częstość skurczów serca. Mechanizm działania jest podobny do strofantyny, jednak siła efektu jest znacznie słabsza, co potwierdzają jednostki gołębie (j.g.). Preparat Convafort zawiera 15,7 mg wyciągu suchego (0,53-0,79 j.g.), natomiast Kelicardina 1 ml kropli doustnych zawiera 0,47 g wyciągu płynnego (2,5-4,2 j.g.). Preparaty te wykazują również słabe działanie moczopędne i są stosowane tradycyjnie, bez pełnych badań farmakologicznych zgodnych z nowoczesnymi standardami.
Convallaria maialis, działanie chronotropowo ujemne, działanie inotropowo dodatnie, działanie moczopędne, ekstrahent etanolowy, glikozyd kardenolidowy, glikozyd nasercowy, jednostka gołębia, konwalatoksyna, niewydolność mięśnia sercowego, skurcz mięśnia sercowego, strofantyna, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zaburzenie pracy serca