Convallaria maialis
Convallaria maialis, powszechnie znana jako konwalia majowa, to roślina z rodziny szparagowatych (Asparagaceae), która mimo swojego delikatnego wyglądu i przyjemnego zapachu, ma istotne znaczenie w medycynie ze względu na zawartość glikozydów nasercowych.
Roślina zawiera ponad 30 glikozydów nasercowych, głównie konwalotoksyny i konwalamaryny, które działają podobnie do digoksyny – zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego i spowalniają rytm serca. Historycznie preparaty z konwalii były stosowane w leczeniu niewydolności serca i zaburzeń rytmu serca.
Z medycznego punktu widzenia istotne jest, że wszystkie części konwalii majowej są silnie toksyczne. Spożycie rośliny może prowadzić do objawów takich jak nudności, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia widzenia, arytmie serca, a w ciężkich przypadkach do bloku przedsionkowo-komorowego i zatrzymania krążenia. Stężenie substancji czynnych w roślinie zmienia się sezonowo.
Obecnie zastosowanie Convallaria maialis w oficjalnej farmakoterapii jest ograniczone ze względu na wąski indeks terapeutyczny i dostępność bezpieczniejszych leków nasercowych. Nadal jednak stanowi przedmiot badań fitochemicznych i farmakologicznych jako potencjalne źródło nowych związków leczniczych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kelicardina –
Lek Kelicardina, dostępny w formie kropli doustnych, zawiera wyciągi z ziela konwalii (0,47 g/1 ml, odpowiadające 2,5-4,2 j.g. glikozydów nasercowych), kwiatostanu głogu (0,40 g/1 ml) oraz 4,7 mg trokserutyny. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to 20 kropli (około 1 ml) trzy razy na dobę, co daje dobową dawkę 60 kropli (około 3 ml). Preparat powinien być podawany doustnie, najlepiej między posiłkami, aby zoptymalizować wchłanianie substancji czynnych i zminimalizować interakcje pokarmowe. Warto podkreślić, że każda dawka zawiera znaczną ilość etanolu (59-67% V/V), co odpowiada 536 mg alkoholu na 1 ml, co jest istotne w kontekście pacjentów z chorobami wątroby, kobiet w ciąży oraz osób z uzależnieniem od alkoholu.
Bezpieczeństwo terapii wymaga monitorowania efektów leczenia; w przypadku utrzymywania się lub nasilenia objawów po dwóch tygodniach stosowania, konieczna jest konsultacja lekarska w celu weryfikacji diagnozy lub modyfikacji schematu terapeutycznego. Ze względu na obecność etanolu i potencjalne interakcje farmakologiczne, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu oraz w trakcie stosowania innych leków. Stosowanie Kelicardiny zgodnie z zaleceniami pozwala na optymalne wykorzystanie właściwości glikozydów nasercowych, flawonoidów z głogu oraz trokserutyny w terapii.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Convafort 15,7 mg
Convafort w postaci tabletek drażowanych zawiera 15,7 mg wyciągu suchego z ziela konwalii (Convallaria maialis L.), odpowiadającego 0,53-0,79 jednostek gołębich, uzyskanego ekstrakcją etanolem 60% (V/V) w stosunku surowiec:ekstrahent 10-11:1. Na podstawie dostępnych danych klinicznych oraz monitorowania bezpieczeństwa stosowania leku nie zaobserwowano i nie raportowano żadnych działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem. Należy jednak zwrócić uwagę na obecność substancji pomocniczych, takich jak sacharoza (167,85 mg/tabletkę) oraz laktoza jednowodna (94,20 mg/tabletkę), które mogą wywoływać reakcje niepożądane u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją laktozy.
Convallaria maialis, cukrzyca, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, etanol 60%, fachowy personel medyczny, jednostka gołębia, laktoza jednowodna, monitorowanie bezpieczeństwa, nietolerancja cukru, nietolerancja laktozy, podejrzewane działanie niepożądane, proces ekstrakcji, sacharoza, stosunek korzyści do ryzyka, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wyciąg suchy z ziela konwalii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kelicardina –
Kelicardina to doustny preparat zawierający wyciągi roślinne z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) i kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna Jacquin i Crataegus oxycantha L.), a także trokserutynę. Produkt charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu (59%-67% V/V), co odpowiada 536 mg etanolu na 1 ml dawki. W składzie znajduje się od 2,5 do 4,2 j.g. glikozydów nasercowych na 1 ml, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjentów pod kątem potencjalnych zaburzeń rytmu serca, wynikających z działania tych substancji na przewodnictwo elektryczne mięśnia sercowego. Profil bezpieczeństwa leku jest korzystny, gdyż wszystkie zgłoszone działania niepożądane występują bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęściej obserwanych należą nudności, zaburzenia rytmu serca, bóle głowy oraz pokrzywka, które mogą być związane z reakcją na składniki roślinne lub działaniem glikozydów nasercowych.
ból głowy, Convallaria maialis, Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha, działanie niepożądane, glikozyd nasercowy, klasyfikacja MedDRA, monitorowanie pacjenta, niepożądane działanie leku, nudności, pokrzywka, produkt leczniczy, przewodnictwo elektryczne serca, reakcja nadwrażliwości, trokserutyna, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zmiana hemodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neocardina –
Neocardina to preparat leczniczy w formie kropli doustnych, zawierający nalewki z ziela konwalii (0,28 g/ml, ekstrakcja 1:4,0-4,5), kwiatostanu głogu (0,18 g/ml, ekstrakcja 1:4,0-4,5) oraz korzenia kozłka (0,18 g/ml, ekstrakcja 1:4,0-4,5), wszystkie przygotowane w 70% etanolu. Preparat zawiera do 66% (V/V) etanolu jako substancję pomocniczą. Neocardina nie posiada jeszcze przypisanego kodu ATC i jest klasyfikowana jako lek stosowany tradycyjnie, co oznacza, że jego skuteczność opiera się na długotrwałym doświadczeniu klinicznym, a nie na nowoczesnych badaniach farmakologicznych czy klinicznych.
Brak jest szczegółowych danych dotyczących mechanizmu działania, farmakodynamiki oraz interakcji molekularnych preparatu Neocardina. Działanie leku wynika z synergii właściwości poszczególnych składników roślinnych: konwalia i głóg są tradycyjnie stosowane w schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, natomiast kozłek działa uspokajająco. W związku z tym, ocena skuteczności klinicznej powinna bazować na wieloletnim doświadczeniu klinicznym, a nie na standardowych parametrach farmakodynamicznych charakterystycznych dla nowoczesnych leków kardiologicznych.
Convallaria maialis, Crataegus monogyna, dane farmakodynamiczne, etanol, farmakodynamika, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, kod ATC, korzeń kozłka, kwiatostan głogu, lek kardiologiczny, mechanizm działania, nalewka mianowana, schorzenie układu sercowo-naczyniowego, skuteczność kliniczna, środek uspokajający, stosunek ekstrakcji, substancja pomocnicza, Valeriana officinalis, właściwość farmakologiczna, ziele konwalii - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Właściwości farmakokinetyczne
Glikozydy kardenolidowe zawarte w zielu konwalii (Convallaria maialis L.) charakteryzują się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim, jednak ich biodostępność wynosi jedynie około 10% podanej dawki. Wykazują niski stopień wiązania z białkami osocza, około 16% z frakcją albumin, co przekłada się na szybki początek działania, ale stosunkowo krótki czas efektu terapeutycznego. Istotnym aspektem jest brak kumulacji tych glikozydów w organizmie, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych podczas długotrwałej terapii. Dane farmakokinetyczne opierają się na ogólnej wiedzy o glikozydach kardenolidowych, gdyż szczegółowe badania dla preparatów takich jak Convafort (15,7 mg wyciągu suchego, ekstrakt 10-11:1, etanol 60% V/V) oraz Kelicardina (wyciąg płynny 1:1, 0,47 g/ml, 2,5-4,2 j.g. glikozydów, etanol 70% V/V) nie zostały przeprowadzone.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, Convallaria maialis, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, ekstrahent, glikozyd kardenolidowy, glikozyd nasercowy, krople doustne, kumulacja w organizmie, parametr farmakokinetyczny, tabletka drażowana, wchłanianie w jelicie cienkim, wiązanie z albuminami osocza, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wyciąg płynny z ziela konwalii, wyciąg suchy z ziela konwalii, wyciąg z ziela konwalii - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Dawkowanie i sposób podawania
Ziele konwalii (Convallaria maialis L.) jest substancją czynną preparatów zawierających glikozydy nasercowe, stosowanych w terapii kardiologicznej. Dawkowanie zależy od postaci farmaceutycznej i zawartości substancji czynnej: Convafort w tabletkach drażowanych zawiera 15,7 mg wyciągu suchego (10-11:1) i jest podawany dorosłym oraz młodzieży powyżej 12 lat w dawce 1-2 tabletki 3 razy na dobę, doustnie, 15 minut przed posiłkiem, przez maksymalnie 7 dni, po czym wymagana jest konsultacja lekarska w przypadku braku poprawy. Kelicardina w kroplach doustnych zawiera 0,47 g wyciągu płynnego (1:1) na 1 ml, co odpowiada 2,5-4,2 j.g. glikozydów nasercowych, i jest stosowana u dorosłych w dawce 20 kropli (około 1 ml) 3 razy na dobę, doustnie między posiłkami, przez okres do 2 tygodni, z koniecznością konsultacji w przypadku utrzymania lub nasilenia objawów. Preparaty nie są zalecane u dzieci poniżej 12 lat (Convafort) lub brak jest danych dotyczących stosowania u dzieci i młodzieży (Kelicardina).
Convafort, Convallaria maialis, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, glikozyd nasercowy, Kelicardina, krople doustne, nietolerancja leku, postać farmaceutyczna, schemat dawkowania, służba zdrowia, substancja czynna, tabletka drażowana, wyciąg płynny z ziela konwalii, wyciąg suchy z ziela konwalii, wywiad medyczny, ziele konwalii - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Wskazania do stosowania
Ziele konwalii (Convallaria maialis) jest surowcem roślinnym zawierającym glikozydy nasercowe o działaniu kardiotonicznym, stosowanym w preparatach wspomagających leczenie w początkowym stadium niewydolności serca, szczególnie u osób starszych. Preparaty dostępne na polskim rynku to Convafort (tabletki drażowane zawierające 15,7 mg wyciągu suchego, odpowiadające 0,53–0,79 jednostkom gołębim glikozydów nasercowych) oraz Kelicardina (krople doustne z 0,47 g wyciągu płynnego na 1 ml, zawierające 2,5–4,2 jednostek gołębich glikozydów nasercowych, dodatkowo wyciąg z kwiatostanu głogu 0,40 g/ml i trokserutynę 4,7 mg/ml). Terapia jest wskazana u pacjentów z łagodnymi objawami dysfunkcji mięśnia sercowego, bez cech zastoju krążenia (brak obrzęków, zastojów płucnych czy wątrobowych), odpowiadających klasie I lub łagodnej II wg NYHA, gdzie nie jest konieczne stosowanie silniejszych leków kardiologicznych, takich jak glikozydy naparstnicy czy diuretyki pętlowe.
Convallaria maialis, diuretyk pętlowy, duszność wysiłkowa, dysfunkcja mięśnia sercowego, działanie kardiotoniczne, glikozyd naparstnicy, glikozyd nasercowy, jednostka gołębia, klasyfikacja NYHA, kurczliwość mięśnia sercowego, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk kończyn dolnych, osłabienie mięśnia sercowego, powiększenie wątroby, trokserutyna, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg z głogu, zaburzenia pracy serca, zastój krążenia, zastój w krążeniu płucnym, zastój wątrobowy, ziele konwalii - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan głogu – Przeciwwskazania stosowania
Kwiatostan głogu (Crataegi folium cum flore) pozyskiwany z gatunków Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha oraz Crataegus leavigata jest stosowany w terapii kardiologicznej, jednak jego użycie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kwiatostan głogu lub inne składniki preparatów, takich jak wyciąg z ziela konwalii i trokserutyna w preparacie Kelicardina. Stosowanie jest niewskazane w ostrych stanach kardiologicznych, w tym zapaleniu wsierdzia, bloku serca, zawale mięśnia sercowego (szczególnie w fazie ostrej) oraz miażdżycy naczyń wieńcowych. Ponadto, preparaty z głogiem nie powinny być łączone z sulfonamidami, innymi glikozydami nasercowymi oraz w stanach niedoboru potasu ze względu na ryzyko nasilenia arytmii. Preparat Kelicardina zawiera 59-67% (V/V) etanolu, co odpowiada 536 mg etanolu na 1 ml dawki, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobą alkoholową, chorobami wątroby, kobiet w ciąży i karmiących oraz dzieci i młodzieży.
arytmia, blok serca, choroba alkoholowa, choroba wątroby, Convallaria maialis, Crataegi folium cum flore, Crataegus leavigata, Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, interakcja z alkoholem, kwiatostan głogu, miażdżyca naczyń wieńcowych, miokardium, nadwrażliwość, niedobór potasu, reakcja alergiczna, stan kardiologiczny, substancja aktywna, sulfonamid, trokserutyna, wyciąg z ziela konwalii, zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan głogu – Przedawkowanie
Przedawkowanie substancji czynnych zawartych w kwiatostanie głogu (Crataegus monogyna, C. laevigata, C. oxycantha) wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa w zależności od formy farmaceutycznej. Preparat KWIAT GŁOGU FIX, będący ziołowym produktem do zaparzania, nie wykazuje udokumentowanych przypadków toksyczności przy przedawkowaniu, co sugeruje jego relatywnie bezpieczny profil. Natomiast preparaty złożone, takie jak Kelicardina, zawierające wyciąg z kwiatu głogu wraz z glikozydami nasercowymi z ziela konwalii oraz trokserutyną, niosą ryzyko objawów toksycznych. W Kelicardinie obecność etanolu jako rozpuszczalnika (59–67% V/V) dodatkowo zwiększa ryzyko intoksykacji. Objawy przedawkowania obejmują arytmie serca, nudności, wymioty, biegunkę, bóle głowy, senność oraz zaburzenia widzenia, co jest charakterystyczne dla nadmiernego stężenia glikozydów nasercowych i toksycznego działania konwalii.
arytmia, bezpieczeństwo farmakoterapii, biegunka, ból głowy, bradykardia, choroby przewodu pokarmowego, Convallaria maialis, Crataegus monogyna, dolegliwości przewodu pokarmowego, glikozyd nasercowy, intoksykacja alkoholowa, kwiatostan głogu, niedobór magnezu, nudności, objawy neurologiczne, objawy toksyczne, ostre zatrucie, preparat z głogiem, równowaga wodno-elektrolitowa, senność, suplementacja magnezu, tlenoterapia, trokserutyna, układ przywspółczulny, układ sercowo-naczyniowy, wspomaganie oddechowo-krążeniowe, wyciąg z ziela konwalii, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Convafort 15,7 mg
Produkt leczniczy Convafort zawiera 15,7 mg wyciągu suchego z ziela konwalii (Convallaria maialis L.), w którym głównymi substancjami aktywnymi są glikozydy kardenolidowe. Charakteryzują się one niską biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą około 10%, oraz głównym miejscem wchłaniania w jelicie cienkim. Po absorpcji wykazują niski stopień wiązania z białkami osocza, około 16%, co skutkuje znaczną frakcją wolnego leku w osoczu i szybkim początkiem działania terapeutycznego. Czas działania jest jednak krótki, a substancje aktywne nie wykazują tendencji do kumulacji w organizmie, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z kumulacją.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele konwalii (Convallaria maialis L., herba) zawiera glikozydy kardenolidowe, głównie konwalatoksynę, które wykazują działanie inotropowo dodatnie poprzez wzmacnianie siły skurczu mięśnia sercowego, oraz działanie chronotropowo ujemne, zmniejszając częstość skurczów serca. Mechanizm działania jest podobny do strofantyny, jednak siła efektu jest znacznie słabsza, co potwierdzają jednostki gołębie (j.g.). Preparat Convafort zawiera 15,7 mg wyciągu suchego (0,53-0,79 j.g.), natomiast Kelicardina 1 ml kropli doustnych zawiera 0,47 g wyciągu płynnego (2,5-4,2 j.g.). Preparaty te wykazują również słabe działanie moczopędne i są stosowane tradycyjnie, bez pełnych badań farmakologicznych zgodnych z nowoczesnymi standardami.
Convallaria maialis, działanie chronotropowo ujemne, działanie inotropowo dodatnie, działanie moczopędne, ekstrahent etanolowy, glikozyd kardenolidowy, glikozyd nasercowy, jednostka gołębia, konwalatoksyna, niewydolność mięśnia sercowego, skurcz mięśnia sercowego, strofantyna, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zaburzenie pracy serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Convafort 15,7 mg
Convafort w formie tabletek drażowanych zawiera 15,7 mg wyciągu suchego z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) na tabletkę, standaryzowanego na 0,53–0,79 jednostek gołębich. Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia to 1-2 tabletki 3 razy na dobę, co odpowiada maksymalnej dawce do 6 tabletek (94,2 mg wyciągu) na dobę. Preparat należy przyjmować doustnie, 15 minut przed posiłkiem, aby zapewnić optymalną absorpcję substancji czynnych. Convafort jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz ryzyko działań niepożądanych związanych z obecnością glikozydów nasercowych. W przypadku braku poprawy po 7 dniach lub pogorszenia stanu klinicznego konieczna jest konsultacja lekarska w celu weryfikacji terapii.
absorbcja substancji czynnej, Convallaria maialis, działanie niepożądane, glikozyd nasercowy, interakcja lekowa, jednostka gołębia, laktoza jednowodna, modyfikacja terapii, nietolerancja substancji, sacharoza, stan kliniczny pacjenta, tabletka drażowana, wyciąg suchy, wywiad medyczny, ziele konwalii - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnych danych dotyczących preparatów zawierających wyciąg z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) wykazała istotny brak szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania. Preparaty takie jak Convafort (zawierający 15,7 mg wyciągu suchego, ekstrakt 10-11:1, etanol 60%) oraz Kelicardina (0,47 g/ml wyciągu płynnego, ekstrakt 1:1, etanol 70%, zawierający 2,5-4,2 jednostek gołębich glikozydów nasercowych) nie posiadają danych dotyczących toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego ani wpływu na rozrodczość. W przypadku Kelicardiny, będącej preparatem złożonym (zawierającym także wyciąg z kwiatu głogu i trokserutynę), nie przeprowadzono badań toksyczności dla całej kompozycji. Brak tych danych ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza biorąc pod uwagę obecność glikozydów nasercowych o działaniu inotropowym dodatnim, podobnym do digoksyny.
badanie toksyczności, choroba układu sercowo-naczyniowego, Convallaria maialis, digoksyna, diuretyk, działanie inotropowe dodatnie, genotoksyczność, glikozyd nasercowy, kortykosteroid, potencjał rakotwórczy, trokserutyna, wpływ na rozrodczość, wyciąg płynny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie elektrolitowe