Przedawkowanie
Kwiatostan głogu

Przedawkowanie kwiatu głogu i związane z tym zagrożenia

Przedawkowanie substancji czynnych zawartych w kwiatostanie głogu (Crataegus monogyna, C. laevigata, C. oxycantha) stanowi istotny problem kliniczny, który wymaga szczegółowej analizy z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii. Przegląd dostępnych danych klinicznych wskazuje na zróżnicowany profil bezpieczeństwa preparatów zawierających tę substancję.¹

W przypadku preparatu KWIAT GŁOGU FIX, który zawiera kwiatostan głogu (Crataegus monogyna) w formie ziół do zaparzania w saszetkach, dokumentacja medyczna nie dostarcza informacji o przypadkach przedawkowania, co może sugerować relatywnie bezpieczny profil tej postaci farmaceutycznej.²

Sytuacja przedstawia się odmiennie w przypadku złożonych preparatów zawierających kwiatostan głogu wraz z innymi substancjami aktywnymi. Przykładem jest preparat Kelicardina, który w swoim składzie zawiera kombinację wyciągu płynnego z kwiatu głogu (Crataegus monogyna i Crataegus oxycantha folium cum flos) oraz wyciągu z ziela konwalii (Convallaria maialis) i trokserutyny.³

Objawy przedawkowania preparatów złożonych

W kontekście preparatu Kelicardina, który łączy kwiatostan głogu z innymi substancjami aktywnymi, potencjalne przedawkowanie może manifestować się poprzez objawy charakterystyczne dla nadmiernego stężenia glikozydów nasercowych w organizmie oraz intoksykacji alkoholowej, co wynika z obecności etanolu jako rozpuszczalnika (59% – 67% V/V).^{4 5}

Na podstawie danych literaturowych dotyczących ostrych zatruć preparatami zawierającymi konwalię (która jest jednym ze składników Kelicardiny), główne objawy przedawkowania obejmują:⁶

• Zaburzenia rytmu serca – arytmie o różnym nasileniu
• Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – obejmujące nudności, wymioty oraz biegunkę
• Objawy neurologiczne – manifestujące się poprzez bóle głowy, senność oraz zaburzenia widzenia

⁷

Należy podkreślić, że dotychczas nie odnotowano przypadków klinicznych przedawkowania leku Kelicardina, co ogranicza możliwość precyzyjnego określenia pełnego spektrum objawów toksycznych.⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji podejrzenia przedawkowania preparatów zawierających kwiatostan głogu, szczególnie w połączeniu z glikozydami nasercowymi (jak w przypadku preparatu Kelicardina), zaleca się wdrożenie następujących interwencji:⁹

1. Przywrócenie równowagi wodno-elektrolitowej organizmu – kluczowy element terapii, szczególnie istotny ze względu na potencjalne zaburzenia elektrolitowe towarzyszące intoksykacji glikozydami nasercowymi
2. Suplementacja magnezu – wyrównanie ewentualnego niedoboru ma istotne znaczenie w stabilizacji funkcji mięśnia sercowego
3. W przypadkach ciężkiego zatrucia należy wdrożyć:
   • Wspomaganie oddechowo-krążeniowe – monitorowanie i zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych
   • Tlenoterapię – podaż tlenu w celu optymalizacji utlenowania tkanek
   • Podaż atropiny – w celu przeciwdziałania bradykardii i innym objawom pobudzenia układu przywspółczulnego

¹⁰

Tabela objawów przedawkowania kwiatostanu głogu w preparatach złożonych

Wnioski kliniczne

Analiza dostępnych danych wskazuje na zróżnicowany profil bezpieczeństwa preparatów zawierających kwiatostan głogu. Podczas gdy sama substancja w postaci ziół do zaparzania (KWIAT GŁOGU FIX) nie wykazuje potwierdzonej toksyczności w przypadku przedawkowania, jej obecność w preparatach złożonych (Kelicardina) wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne interakcje z innymi substancjami aktywnymi.^{11 12}

Należy podkreślić, że ryzyko toksyczności w przypadku Kelicardiny związane jest głównie z obecnością glikozydów nasercowych pochodzących z ziela konwalii oraz etanolu jako rozpuszczalnika, a nie bezpośrednio z kwiatostanu głogu.^{13 14}

W praktyce klinicznej niezbędna jest szczególna ostrożność przy stosowaniu preparatów złożonych zawierających kwiatostan głogu, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami rytmu serca, chorobami przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami neurologicznymi, które mogą ulec nasileniu w przypadku przedawkowania.¹⁵