wyciąg z ziela konwalii
Wyciąg z ziela konwalii (Convallaria majalis) to preparat leczniczy zawierający glikozydy nasercowe, głównie konwalatoksynę i konwalozyd. Związki te mają działanie kardiotonicze podobne do digoksyny, zwiększając siłę skurczu mięśnia sercowego bez przyspieszania akcji serca.
W medycynie tradycyjnej wyciąg z konwalii był stosowany w leczeniu niewydolności serca, zaburzeń rytmu serca oraz obrzęków pochodzenia sercowego. Działanie lecznicze opiera się na hamowaniu pompy sodowo-potasowej, co prowadzi do zwiększenia stężenia wewnątrzkomórkowego wapnia i wzmocnienia kurczliwości mięśnia sercowego.
Należy podkreślić, że stosowanie wyciągu z konwalii wiąże się z wąskim indeksem terapeutycznym i potencjalnym ryzykiem toksyczności. Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, nudności, wymiotów oraz zaburzeń widzenia. W nowoczesnej kardiologii preparaty te zostały w dużej mierze zastąpione przez bezpieczniejsze i lepiej wystandaryzowane leki.
Aktualnie wyciąg z ziela konwalii ma ograniczone zastosowanie kliniczne i jest rzadko przepisywany. W niektórych krajach jest dostępny jako składnik preparatów złożonych stosowanych w lekkich postaciach niewydolności serca, najczęściej w połączeniu z innymi ziołami o działaniu uspokajającym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kelicardina –
Lek Kelicardina, dostępny w formie kropli doustnych, zawiera wyciągi z ziela konwalii (0,47 g/1 ml, odpowiadające 2,5-4,2 j.g. glikozydów nasercowych), kwiatostanu głogu (0,40 g/1 ml) oraz 4,7 mg trokserutyny. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to 20 kropli (około 1 ml) trzy razy na dobę, co daje dobową dawkę 60 kropli (około 3 ml). Preparat powinien być podawany doustnie, najlepiej między posiłkami, aby zoptymalizować wchłanianie substancji czynnych i zminimalizować interakcje pokarmowe. Warto podkreślić, że każda dawka zawiera znaczną ilość etanolu (59-67% V/V), co odpowiada 536 mg alkoholu na 1 ml, co jest istotne w kontekście pacjentów z chorobami wątroby, kobiet w ciąży oraz osób z uzależnieniem od alkoholu.
Bezpieczeństwo terapii wymaga monitorowania efektów leczenia; w przypadku utrzymywania się lub nasilenia objawów po dwóch tygodniach stosowania, konieczna jest konsultacja lekarska w celu weryfikacji diagnozy lub modyfikacji schematu terapeutycznego. Ze względu na obecność etanolu i potencjalne interakcje farmakologiczne, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu oraz w trakcie stosowania innych leków. Stosowanie Kelicardiny zgodnie z zaleceniami pozwala na optymalne wykorzystanie właściwości glikozydów nasercowych, flawonoidów z głogu oraz trokserutyny w terapii.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kelicardina –
Kelicardina, dostępna w formie kropli doustnych zawierających wyciąg z ziela konwalii (Convallaria maialis L.), kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna Jacquin i Crataegus oxycantha L.) oraz trokserutynę, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze preparatu. Ze względu na obecność glikozydów nasercowych w wyciągu z konwalii, lek nie powinien być stosowany u chorych z zapaleniem wsierdzia, miażdżycą naczyń wieńcowych, blokiem serca oraz po zawale mięśnia sercowego, ze względu na ryzyko nasilenia stanu zapalnego, powikłań hemodynamicznych, zaburzeń przewodnictwa oraz destabilizacji pracy serca. Ponadto, stosowanie Kelicardiny jest przeciwwskazane podczas terapii sulfonamidami oraz u pacjentów z hipokaliemią, gdyż niedobór potasu zwiększa toksyczność glikozydów nasercowych.
blok serca, choroba OUN, choroba wątroby, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, interakcja lekowa, kwiatostan głogu, miażdżyca naczyń wieńcowych, nadwrażliwość, niedobór potasu, padaczka, sulfonamid, trokserutyna, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodnictwa, zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Convafort 15,7 mg
Ocena wpływu leku Convafort, zawierającego 15,7 mg wyciągu suchego z ziela konwalii (Convallaria maialis L.), na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn jest utrudniona ze względu na brak dostępnych danych w charakterystyce produktu leczniczego (ChPL, punkt 4.7). Mimo braku badań, lekarz powinien zachować ostrożność, informując pacjenta o nieznanym wpływie leku na zdolności psychomotoryczne oraz zalecając szczególną czujność, zwłaszcza na początku terapii. Należy uwzględnić indywidualne czynniki ryzyka, takie jak wiek, choroby współistniejące oraz stosowane leki, a także monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, które mogą wpływać na sprawność psychofizyczną. Substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (167,85 mg) i laktoza jednowodna (94,20 mg), nie wykazują wpływu na zdolności psychomotoryczne, jednak obecność glikozydów nasercowych w wyciągu z konwalii wymaga szczególnej uwagi.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, farmakoterapia, glikozyd nasercowy, interakcja lekowa, jednostka gołębia, konwalia majowa, laktoza jednowodna, sacharoza, senność, sprawność psychofizyczna, tabletka drażowana, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kelicardina –
Kelicardina to doustny preparat zawierający wyciągi roślinne z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) i kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna Jacquin i Crataegus oxycantha L.), a także trokserutynę. Produkt charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu (59%-67% V/V), co odpowiada 536 mg etanolu na 1 ml dawki. W składzie znajduje się od 2,5 do 4,2 j.g. glikozydów nasercowych na 1 ml, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjentów pod kątem potencjalnych zaburzeń rytmu serca, wynikających z działania tych substancji na przewodnictwo elektryczne mięśnia sercowego. Profil bezpieczeństwa leku jest korzystny, gdyż wszystkie zgłoszone działania niepożądane występują bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęściej obserwanych należą nudności, zaburzenia rytmu serca, bóle głowy oraz pokrzywka, które mogą być związane z reakcją na składniki roślinne lub działaniem glikozydów nasercowych.
ból głowy, Convallaria maialis, Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha, działanie niepożądane, glikozyd nasercowy, klasyfikacja MedDRA, monitorowanie pacjenta, niepożądane działanie leku, nudności, pokrzywka, produkt leczniczy, przewodnictwo elektryczne serca, reakcja nadwrażliwości, trokserutyna, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zmiana hemodynamiczna - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Właściwości farmakokinetyczne
Glikozydy kardenolidowe zawarte w zielu konwalii (Convallaria maialis L.) charakteryzują się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim, jednak ich biodostępność wynosi jedynie około 10% podanej dawki. Wykazują niski stopień wiązania z białkami osocza, około 16% z frakcją albumin, co przekłada się na szybki początek działania, ale stosunkowo krótki czas efektu terapeutycznego. Istotnym aspektem jest brak kumulacji tych glikozydów w organizmie, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych podczas długotrwałej terapii. Dane farmakokinetyczne opierają się na ogólnej wiedzy o glikozydach kardenolidowych, gdyż szczegółowe badania dla preparatów takich jak Convafort (15,7 mg wyciągu suchego, ekstrakt 10-11:1, etanol 60% V/V) oraz Kelicardina (wyciąg płynny 1:1, 0,47 g/ml, 2,5-4,2 j.g. glikozydów, etanol 70% V/V) nie zostały przeprowadzone.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, Convallaria maialis, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, ekstrahent, glikozyd kardenolidowy, glikozyd nasercowy, krople doustne, kumulacja w organizmie, parametr farmakokinetyczny, tabletka drażowana, wchłanianie w jelicie cienkim, wiązanie z albuminami osocza, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wyciąg płynny z ziela konwalii, wyciąg suchy z ziela konwalii, wyciąg z ziela konwalii - Leksykon substancji czynnych
Trokserutyna – Wskazania do stosowania
Trokserutyna, będąca flawonoidem, wykazuje wielokierunkowe działanie na układ krążenia żylnego i limfatycznego, przede wszystkim poprzez ochronę śródbłonka naczyń, zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych oraz poprawę elastyczności naczyń. Substancja ta posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwobrzękowe oraz zmniejsza lepkość krwi, co przekłada się na redukcję objawów przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych, takich jak uczucie ciężkości, ból, obrzęki, nocne kurcze łydek oraz żylaki podudzi. Preparaty dostępne są w formie doustnej (kapsułki 200 mg, 300 mg, 500 mg), miejscowej (żele 20 mg/g stosowane 2-3 razy dziennie) oraz kropli do oczu (50 mg/ml), co pozwala na dostosowanie terapii do nasilenia objawów i specyfiki schorzenia. Trokserutyna znajduje także zastosowanie w leczeniu zespołów pozakrzepowych, zapalenia żył, żylaków odbytu, owrzodzeń podudzi oraz w terapii wspomagającej retinopatię cukrzycową i krwawienia podspojówkowe.
escyna, glikozyd trójterpenowy, hemoroid, kończyna dolna, krążenie limfatyczne, krwawienie podspojówkowe, krwiak pourazowy, lepkość krwi, mikrokrążenie, naczynie krwionośne, nadmierna przepuszczalność naczyń, okulista, owrzodzenie podudzia, przepuszczalność naczyń włosowatych, przewlekła niewydolność żylna, retinopatia cukrzycowa, śródbłonek naczyń, upośledzona wydolność serca, właściwości przeciwobrzękowe, właściwości przeciwzapalne, wyciąg z kasztanowca, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie krążenia żylnego, zapalenie żył, zastój żylny, zespół pozakrzepowy, związki flawonoidowe, żylaki odbytu - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan głogu – Przeciwwskazania stosowania
Kwiatostan głogu (Crataegi folium cum flore) pozyskiwany z gatunków Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha oraz Crataegus leavigata jest stosowany w terapii kardiologicznej, jednak jego użycie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kwiatostan głogu lub inne składniki preparatów, takich jak wyciąg z ziela konwalii i trokserutyna w preparacie Kelicardina. Stosowanie jest niewskazane w ostrych stanach kardiologicznych, w tym zapaleniu wsierdzia, bloku serca, zawale mięśnia sercowego (szczególnie w fazie ostrej) oraz miażdżycy naczyń wieńcowych. Ponadto, preparaty z głogiem nie powinny być łączone z sulfonamidami, innymi glikozydami nasercowymi oraz w stanach niedoboru potasu ze względu na ryzyko nasilenia arytmii. Preparat Kelicardina zawiera 59-67% (V/V) etanolu, co odpowiada 536 mg etanolu na 1 ml dawki, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobą alkoholową, chorobami wątroby, kobiet w ciąży i karmiących oraz dzieci i młodzieży.
arytmia, blok serca, choroba alkoholowa, choroba wątroby, Convallaria maialis, Crataegi folium cum flore, Crataegus leavigata, Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, interakcja z alkoholem, kwiatostan głogu, miażdżyca naczyń wieńcowych, miokardium, nadwrażliwość, niedobór potasu, reakcja alergiczna, stan kardiologiczny, substancja aktywna, sulfonamid, trokserutyna, wyciąg z ziela konwalii, zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan głogu – Przedawkowanie
Przedawkowanie substancji czynnych zawartych w kwiatostanie głogu (Crataegus monogyna, C. laevigata, C. oxycantha) wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa w zależności od formy farmaceutycznej. Preparat KWIAT GŁOGU FIX, będący ziołowym produktem do zaparzania, nie wykazuje udokumentowanych przypadków toksyczności przy przedawkowaniu, co sugeruje jego relatywnie bezpieczny profil. Natomiast preparaty złożone, takie jak Kelicardina, zawierające wyciąg z kwiatu głogu wraz z glikozydami nasercowymi z ziela konwalii oraz trokserutyną, niosą ryzyko objawów toksycznych. W Kelicardinie obecność etanolu jako rozpuszczalnika (59–67% V/V) dodatkowo zwiększa ryzyko intoksykacji. Objawy przedawkowania obejmują arytmie serca, nudności, wymioty, biegunkę, bóle głowy, senność oraz zaburzenia widzenia, co jest charakterystyczne dla nadmiernego stężenia glikozydów nasercowych i toksycznego działania konwalii.
arytmia, bezpieczeństwo farmakoterapii, biegunka, ból głowy, bradykardia, choroby przewodu pokarmowego, Convallaria maialis, Crataegus monogyna, dolegliwości przewodu pokarmowego, glikozyd nasercowy, intoksykacja alkoholowa, kwiatostan głogu, niedobór magnezu, nudności, objawy neurologiczne, objawy toksyczne, ostre zatrucie, preparat z głogiem, równowaga wodno-elektrolitowa, senność, suplementacja magnezu, tlenoterapia, trokserutyna, układ przywspółczulny, układ sercowo-naczyniowy, wspomaganie oddechowo-krążeniowe, wyciąg z ziela konwalii, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kelicardina –
Kelicardina to krople doustne zawierające wyciąg płynny z ziela konwalii (0,47 g/ml, odpowiadający 2,5-4,2 j.g. glikozydów nasercowych), wyciąg z kwiatostanu głogu (0,40 g/ml) oraz trokserutynę (4,7 mg/ml). Preparat wykazuje działanie inotropowo dodatnie poprzez glikozydy kardenolidowe hamujące Na⁺/K⁺-ATPazę, co zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego, oraz działanie chronotropowo ujemne dzięki wyciągowi z głogu, który dodatkowo poprawia krążenie wieńcowe. Trokserutyna uzupełnia efekt, uszczelniając naczynia i poprawiając mikrokrążenie. Kelicardina charakteryzuje się łagodniejszym profilem działania w porównaniu do silnych glikozydów nasercowych, co czyni ją odpowiednią do stosowania w przewlekłych stanach wymagających poprawy funkcji serca.
biodostępność leku, działanie chronotropowe ujemne, działanie inotropowe dodatnie, glikozyd kardenolidowy, glikozyd nasercowy, jony wapniowe, krążenie wieńcowe, mięsień sercowy, mikrokrążenie, Na⁺/K⁺-ATPaza, ostra niewydolność serca, pompa sodowo-potasowa, skurcz mięśnia sercowego, trokserutyna, układ sercowo-naczyniowy, uszczelnianie naczyń krwionośnych, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnych danych dotyczących preparatów zawierających wyciąg z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) wykazała istotny brak szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania. Preparaty takie jak Convafort (zawierający 15,7 mg wyciągu suchego, ekstrakt 10-11:1, etanol 60%) oraz Kelicardina (0,47 g/ml wyciągu płynnego, ekstrakt 1:1, etanol 70%, zawierający 2,5-4,2 jednostek gołębich glikozydów nasercowych) nie posiadają danych dotyczących toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego ani wpływu na rozrodczość. W przypadku Kelicardiny, będącej preparatem złożonym (zawierającym także wyciąg z kwiatu głogu i trokserutynę), nie przeprowadzono badań toksyczności dla całej kompozycji. Brak tych danych ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza biorąc pod uwagę obecność glikozydów nasercowych o działaniu inotropowym dodatnim, podobnym do digoksyny.
badanie toksyczności, choroba układu sercowo-naczyniowego, Convallaria maialis, digoksyna, diuretyk, działanie inotropowe dodatnie, genotoksyczność, glikozyd nasercowy, kortykosteroid, potencjał rakotwórczy, trokserutyna, wpływ na rozrodczość, wyciąg płynny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Convafort 15,7 mg
Lek Convafort, zawierający 15,7 mg wyciągu suchego z ziela konwalii (Convallaria maialis L.) w formie tabletek drażowanych, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym sacharozę (167,85 mg/tabletkę) oraz laktozę jednowodną (94,20 mg/tabletkę). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergiami na rośliny z rodziny liliowatych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej, takimi jak hipokaliemia i hiperkalcemia, ze względu na ryzyko nasilenia kardiotoksycznego działania glikozydów nasercowych zawartych w preparacie, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca.
blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, bradykardia, częstoskurcz komorowy, działanie kardiotoksyczne, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hipokaliemia, laktoza jednowodna, migotanie komór, nadwrażliwość, nudności, reakcja alergiczna, sacharoza, tachyarytmia komorowa, toksyczność glikozydów nasercowych, wyciąg z ziela konwalii, wymioty, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia przewodnictwa serca, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia