glikozyd trójterpenowy
Glikozydy trójterpenowe to naturalne związki chemiczne należące do szerszej grupy glikozydów, które są złożone z części cukrowej (glikonu) i niecukrowej (aglikonu). W przypadku glikozydów trójterpenowych aglikonem jest związek trójterpenowy, najczęściej o strukturze pentacyklicznej.
Te związki są szeroko rozpowszechnione w świecie roślin i wykazują różnorodne działania farmakologiczne. Wśród nich można wymienić właściwości przeciwzapalne, immunomodulujące, hepatoprotekcyjne, przeciwnowotworowe oraz przeciwdrobnoustrojowe. Niektóre glikozydy trójterpenowe, jak saponiny trójterpenowe, charakteryzują się zdolnością do hemolizy czerwonych krwinek i tworzenia kompleksów z cholesterolem.
W praktyce klinicznej wykorzystywane są ekstrakty roślinne bogate w glikozydy trójterpenowe, pochodzące m.in. z żeń-szenia, lukrecji, korzenia traganka czy kory brzozy. Związki te są przedmiotem intensywnych badań naukowych ze względu na ich potencjał terapeutyczny w leczeniu chorób przewlekłych, w tym schorzeń układu sercowo-naczyniowego, metabolicznych oraz nowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sapoven T (20 mg + 10 mg)/g
Lek Sapoven T w postaci żelu zawiera 20 mg trokserutyny oraz 10 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na bezwodną escynę) na gram preparatu. Stosowanie tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na którąkolwiek substancję czynną (trokserutynę lub wyciąg z nasion kasztanowca) oraz na substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (100 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (1 mg/g), propylu parahydroksybenzoesan (0,5 mg/g) oraz cytral, który może wywoływać reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na terpeny cytrusowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na powyższe składniki.
escyna bezwodna, glikol propylenowy, glikozyd trójterpenowy, kasztanowiec zwyczajny, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, obrzęk skóry, pokrzywka, postać żelowa, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, Sapoven T, świąd skóry, trokserutyna, wyciąg z kasztanowca, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sapoven T (20 mg + 10 mg)/g
Sapoven T to żel zawierający trokserutynę (20 mg/g) oraz wyciąg z nasion kasztanowca (10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę, DER 4:1), stosowany miejscowo w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych. Preparat wskazany jest w łagodnych i umiarkowanych stadiach choroby, zwłaszcza przy objawach takich jak obrzęki, świąd, uczucie ciężkości nóg, nocne kurcze mięśni łydek oraz w stanach przedżylakowych i żylakach. Dodatkowo, Sapoven T znajduje zastosowanie w terapii wspomagającej obrzęki pourazowe i pooperacyjne, dzięki właściwościom flebotropowym obu substancji czynnych, które poprawiają mikrokrążenie i zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych.
Aesculus hippocastanum, escyna, glikozyd trójterpenowy, kurcz mięśni łydek, niewydolność żylna, obrzęk, obrzęk pourazowy, przepuszczalność naczyń krwionośnych, przewlekła niewydolność żylna, rekonwalescencja, stan przedżylakowy, świąd, trokserutyna, uraz tkanki miękkiej, właściwości flebotropowe, wyciąg z nasion kasztanowca, zabieg chirurgiczny, zaburzenie krążenia żylnego, żylaki, żyły powierzchowne - Leksykon substancji czynnych
Escyna – Właściwości farmakodynamiczne
Escyna, główny składnik aktywny wyciągu z nasion kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum L.), należy do glikozydów trójterpenowych i wykazuje wielokierunkowe działanie na układ naczyniowy. Mechanizmy jej działania obejmują zwiększenie tonusu żył, zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych oraz poprawę krążenia żylnego, co zapobiega zastojom żylnym i wykazuje efekt przeciwobrzękowy oraz przeciwwysiękowy. Escyna hamuje aktywność hialuronidazy, co chroni kwas hialuronowy w substancji międzykomórkowej naczyń, a także wpływa na zmniejszenie napięcia powierzchniowego płynów ustrojowych, normalizację wymiany płynów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych oraz stabilizację błon komórkowych. Działanie przeciwzapalne escyny polega na hamowaniu reakcji zapalnych indukowanych przez histaminę i serotoninę, co skutkuje uszczelnieniem śródbłonka kapilar i ograniczeniem przesięku chłonki.
badanie pletyzmograficzne, bioflawonoid, diklofenak, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwwysiękowe, działanie przeciwzapalne, działanie wenotropowe, escyna, eskulina, glikozyd trójterpenowy, hamowanie hialuronidazy, histamina, krążenie żylne, kwas hialuronowy, naczynie włosowate, naczynie żylne, przepuszczalność naczyń, przesięk chłonki, przewlekła niewydolność żylna, reakcja zapalna, rutozyd, saponina, serotonina, stan zapalny, tonus żylny, trokserutyna, trybenozyd, wyciąg z nasion kasztanowca, żylak - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sapoven 10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę/g
Produkt leczniczy Sapoven to maść o barwie od kremowej do jasnobeżowej, zawierająca 10 g ekstraktu z nasion kasztanowca (Hippocastani seminis extractum) na 100 g maści, co odpowiada 10 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na escynę) na gram maści. Ekstrakt uzyskano w stosunku 4:1 przy użyciu 80% etanolu. Maść zawiera liczne substancje pomocnicze, takie jak parafina ciekła lekka, wazelina biała, glicerolu monostearynian samoemulgujący, alkohol cetostearylowy, polisorbat 40, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, glikol propylenowy (2,0%), krzemionkę koloidalną bezwodną, kwas sorbowy, metylu parahydroksybenzoesan (0,1%) oraz propylu parahydroksybenzoesan (0,05%). Należy zwrócić uwagę na potencjalne reakcje niepożądane związane z obecnością substancji pomocniczych o znanym działaniu, takich jak alkohol cetostearylowy, glikol propylenowy, kwas sorbowy oraz parabeny.
alkohol cetostearylowy, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, ekstrakt z nasion kasztanowca, emolient, emulgator, escyna, glicerolu monostearynian, glikol propylenowy, glikozyd trójterpenowy, Hippocastani seminis extractum, humektant, krzemionka koloidalna, kwas sorbowy, metylu parahydroksybenzoesan, niezgodność chemiczna, penetracja substancji czynnej, polisorbat, promotor przenikania, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja niepożądana, stabilizator konsystencji, substancja konserwująca, wazelina biała - Leksykon substancji czynnych
Trokserutyna – Wskazania do stosowania
Trokserutyna, będąca flawonoidem, wykazuje wielokierunkowe działanie na układ krążenia żylnego i limfatycznego, przede wszystkim poprzez ochronę śródbłonka naczyń, zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych oraz poprawę elastyczności naczyń. Substancja ta posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwobrzękowe oraz zmniejsza lepkość krwi, co przekłada się na redukcję objawów przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych, takich jak uczucie ciężkości, ból, obrzęki, nocne kurcze łydek oraz żylaki podudzi. Preparaty dostępne są w formie doustnej (kapsułki 200 mg, 300 mg, 500 mg), miejscowej (żele 20 mg/g stosowane 2-3 razy dziennie) oraz kropli do oczu (50 mg/ml), co pozwala na dostosowanie terapii do nasilenia objawów i specyfiki schorzenia. Trokserutyna znajduje także zastosowanie w leczeniu zespołów pozakrzepowych, zapalenia żył, żylaków odbytu, owrzodzeń podudzi oraz w terapii wspomagającej retinopatię cukrzycową i krwawienia podspojówkowe.
escyna, glikozyd trójterpenowy, hemoroid, kończyna dolna, krążenie limfatyczne, krwawienie podspojówkowe, krwiak pourazowy, lepkość krwi, mikrokrążenie, naczynie krwionośne, nadmierna przepuszczalność naczyń, okulista, owrzodzenie podudzia, przepuszczalność naczyń włosowatych, przewlekła niewydolność żylna, retinopatia cukrzycowa, śródbłonek naczyń, upośledzona wydolność serca, właściwości przeciwobrzękowe, właściwości przeciwzapalne, wyciąg z kasztanowca, wyciąg z kwiatostanu głogu, wyciąg z ziela konwalii, zaburzenie krążenia żylnego, zapalenie żył, zastój żylny, zespół pozakrzepowy, związki flawonoidowe, żylaki odbytu - Leksykon substancji czynnych
Trokserutyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Analiza wpływu trokserutyny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn wykazała, że zarówno preparaty miejscowe (żele o stężeniach 20 mg/g, 118 mg + 20 mg/g oraz krople do oczu 50 mg/ml), jak i doustne kapsułki (200–300 mg) nie wykazują negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne. Dane z Charakterystyk Produktów Leczniczych preparatów takich jak Rutoven, Troxerutin Chema, Venescin, Posorutin, Venolan czy Venotrex potwierdzają brak zaburzeń zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W przypadku preparatów złożonych, np. Sapoven T (200 mg + 20 mg glikozydów trójterpenowych) oraz Kelicardina (zawierająca 59–67% V/V etanolu, co odpowiada 536 mg etanolu na dawkę 1 ml), nie stwierdzono istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, choć w niektórych przypadkach brak jest dedykowanych badań. Minimalna absorpcja ogólnoustrojowa i niska zawartość alkoholu w preparatach nie powodują zauważalnych efektów niepożądanych w kontekście prowadzenia pojazdów.
absorpcja ogólnoustrojowa, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, choroba współistniejąca, dawka terapeutyczna, działanie przeciwobrzękowe, etanol, glikozyd trójterpenowy, interakcja lekowa, krople do oczu, postać farmaceutyczna, preparat złożony, stosowanie miejscowe, stosowanie ogólnoustrojowe, trokserutyna, uszczelnianie naczyń krwionośnych, wyciąg z kasztanowca, zaburzenie widzenia, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sapoven T 200 mg + 20 mg
Preparat Sapoven T zawiera 200 mg trokserutyny oraz 20 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na bezwodną escynę) i jest dostępny w formie kapsułek miękkich. W trakcie terapii obserwowano działania niepożądane obejmujące głównie układ pokarmowy (podrażnienie błony śluzowej żołądka manifestujące się nudnościami, które ustępują przy przyjmowaniu leku podczas posiłków), układ nerwowy (bóle i zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów), naczyniowy (napadowe zaczerwienienie twarzy) oraz skórny (świąd i wysypka o różnorodnej morfologii). Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na olej sojowy obecny w ilości 382,7 mg na kapsułkę.
ból głowy, działanie niepożądane, escyna bezwodna, glikozyd trójterpenowy, nadwrażliwość na leki, napadowe zaczerwienienie twarzy, olej sojowy, podrażnienie błony śluzowej żołądka, reakcja alergiczna, Sapoven T, świąd, trokserutyna, vertigo, wysypka skórna, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Sapoven 10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę/g
Podczas przepisywania leków, kluczowe jest uwzględnienie ich potencjalnego wpływu na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa. Maść Sapoven, zawierająca 10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę na gram produktu (ekstrakt z nasion kasztanowca Hippocastani seminis extractum, DER 4:1), stosowana miejscowo, nie wykazuje wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjenta ani zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Informacje te są potwierdzone w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) w punkcie 4.7, co ułatwia lekarzom przekazywanie pacjentom jednoznacznych zaleceń dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatu.
charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, efekt ogólnoustrojowy, ekstrakt z nasion kasztanowca, escyna, funkcja psychomotoryczna, glikozyd trójterpenowy, glikozydy trójterpenowe, Hippocastani seminis extractum, postać farmaceutyczna, preparat miejscowy, Sapoven, senność, spowolnienie reakcji, wyciąg z nasion kasztanowca, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sapoven 10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę/g
Sapoven w postaci maści zawiera 10 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na escynę) na gram produktu, a jego głównym składnikiem aktywnym jest wyciąg z nasion kasztanowca (Hippocastani seminis extractum) o stosunku ekstrakcji DER 4:1, pozyskiwany etanolem 80% (V/V). Preparat jest wskazany do stosowania u pacjentów z łagodnymi objawami przewlekłej niewydolności żylnej, takimi jak uczucie ciężkości nóg, obrzęki kończyn dolnych oraz zmęczenie nóg, które pojawiają się zwłaszcza po długotrwałym staniu lub siedzeniu. Sapoven nie jest przeznaczony do leczenia zaawansowanych stadiów niewydolności żylnej wymagających silniejszej farmakoterapii lub interwencji zabiegowej. Jako tradycyjny produkt leczniczy, jego skuteczność opiera się na wieloletnim doświadczeniu klinicznym, a nie na nowoczesnych badaniach klinicznych zgodnych z aktualnymi standardami.
alkohol cetostearylowy, ekstrakt z nasion kasztanowca, escyna, glikol propylenowy, glikozyd trójterpenowy, kwas sorbowy, niewydolność żylna, obrzęk kończyn dolnych, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, przewlekła niewydolność żylna, reakcja alergiczna, uczucie ciężkości nóg, wyciąg z kasztanowca, zaburzenie krążenia żylnego, zaburzenie mikrokrążenia