małopłytkowość zależna od nadroparyny
Małopłytkowość zależna od nadroparyny to rzadkie, lecz poważne powikłanie terapii przeciwzakrzepowej z użyciem nadroparyny wapniowej, należącej do grupy heparyn drobnocząsteczkowych (LMWH). Stanowi ona wariant małopłytkowości wywołanej heparyną (HIT), charakteryzujący się nagłym spadkiem liczby płytek krwi poniżej 150 000/μl lub redukcją o ponad 50% wartości wyjściowej.
Patofizjologia tego zaburzenia opiera się na mechanizmie immunologicznym, w którym dochodzi do tworzenia przeciwciał (najczęściej klasy IgG) przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4 (PF4). Powstałe kompleksy immunologiczne aktywują płytki krwi, prowadząc do ich agregacji, konsumpcji i paradoksalnie – zwiększonego ryzyka zakrzepicy, mimo obniżonej liczby płytek.
Małopłytkowość zależna od nadroparyny zwykle rozwija się między 5. a 14. dniem terapii, choć u pacjentów wcześniej eksponowanych na heparyny może wystąpić znacznie szybciej (w ciągu 24-48 godzin). Klinicznie manifestuje się nie tylko spadkiem liczby płytek, ale często objawami zakrzepicy żylnej lub tętniczej, która może dotyczyć nietypowych lokalizacji, prowadząc do poważnych powikłań, włącznie z zatorowością płucną czy udarem niedokrwiennym mózgu.
Diagnostyka obejmuje ocenę kliniczną z użyciem skal prawdopodobieństwa (np. skala 4T), monitorowanie liczby płytek krwi oraz testy laboratoryjne wykrywające przeciwciała przeciwko kompleksom heparyna-PF4. Leczenie wymaga natychmiastowego odstawienia nadroparyny i wszystkich preparatów heparynowych oraz wdrożenia alternatywnej antykoagulacji (najczęściej z użyciem bezpośrednich inhibitorów trombiny, jak argatroban, lub inhibitorów czynnika Xa, jak fondaparynuks).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fraxiparine 7600 j.m. a.Xa/0,8 ml
Fraxiparine, zawierający nadroparynę wapniową w dawkach od 2 850 j.m. AXa/0,3 ml do 9 500 j.m. AXa/1 ml, ma szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na nadroparynę, heparynę lub substancje pomocnicze, a także historia małopłytkowości indukowanej nadroparyną. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwotocznym incydentem naczyniowo-mózgowym, ostrym zakaźnym zapaleniem wsierdzia oraz ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) w określonych wskazaniach. Stosowanie nadroparyny w dawkach leczniczych jest także przeciwwskazane przy planowanym znieczuleniu regionalnym ze względu na ryzyko krwawienia do przestrzeni okołordzeniowej i poważnych powikłań neurologicznych.
choroba wrzodowa żołądka, doustny antykoagulant, heparyna drobnocząsteczkowa, inhibitor glikoproteiny IIb/IIIa, klirens kreatyniny, krwawienie do OUN, krwiak nadtwardówkowy, krwiak podpajęczynówkowy, krwotoczny incydent naczyniowo-mózgowy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość zależna od nadroparyny, nadroparyna wapniowa, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, powikłanie zakrzepowe, przewód pokarmowy, retinopatia naczyniowa, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, SSRI, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hemostazy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakaźne zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fraxodi 15 200 j.m. AXa/0,8 ml
Lek Fraxodi, zawierający nadroparynę wapniową w dawce 15 200 j.m. AXa/0,8 ml, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, heparynę lub jej pochodne oraz u osób z małopłytkowością indukowaną nadroparyną, aktywnym krwawieniem i zaburzeniami hemostazy zwiększającymi ryzyko krwawienia (z wyjątkiem DIC niewywołanego przez heparynę). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z organicznymi zmianami predysponującymi do krwawień, takimi jak czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, krwotoczne incydenty naczyniowo-mózgowe oraz ostre zakaźne zapalenie wsierdzia. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) stosowanie Fraxodi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko kumulacji nadroparyny i zwiększonego ryzyka krwawień.
choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężkie zaburzenie czynności nerek, doustny antykoagulant, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens kreatyniny, krwawienie podpajęczynówkowe, krwawienie zewnątrzoponowe, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek trombolityczny, małopłytkowość zależna od nadroparyny, nadroparyna wapniowa, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre zakaźne zapalenie wsierdzia, punkcja lędźwiowa, retinopatia naczyniowa, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe