ból skóry

Ból skóry (łac. cutanealgia) to nieprzyjemne doznanie sensoryczne zlokalizowane w skórze, które może być wynikiem różnorodnych czynników patofizjologicznych. Jest to objaw często towarzyszący dermatozom, infekcjom, urazom mechanicznym, termicznym lub chemicznym, a także chorobom neurologicznym.

Mechanizm bólu skóry związany jest z aktywacją nocyceptorów – wyspecjalizowanych zakończeń nerwowych reagujących na bodźce uszkadzające tkanki. Przekazywanie sygnału bólowego ze skóry odbywa się poprzez włókna A-delta i C do rogów tylnych rdzenia kręgowego, a następnie do ośrodków wyższych w mózgu, gdzie dochodzi do percepcji bólu.

W diagnostyce różnicowej bólu skóry należy uwzględnić neuropatie obwodowe (np. neuralgię postherpetyczną), dermatozy zapalne (m.in. atopowe zapalenie skóry, łuszczycę), infekcje (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy) oraz zespoły bólu neuropatycznego (np. kauzalgię, alodynię).

Leczenie bólu skóry zależy od przyczyny i może obejmować farmakoterapię (leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe), metody fizykalne (np. TENS, krioterapię), leczenie przyczynowe choroby podstawowej oraz terapie psychologiczne w przypadku bólu przewlekłego.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Kontaktowe zapalenie skóry – Objawy

Kontaktowe zapalenie skóry (KZS) to zapalna dermatoza wywołana bezpośrednim kontaktem z substancją drażniącą lub alergenem, dotykająca 15-20% populacji. Klinicznie manifestuje się zaczerwienieniem (u jasnej skóry) lub przebarwieniami (fioletowe, ciemnobrązowe, szare u ciemnej skóry), świądem, obrzękiem, grudkami, pęcherzykami oraz łuszczeniem naskórka. Różnicowanie obejmuje KZS z podrażnienia, charakteryzujące się szybkim (minuty-godziny) pojawieniem objawów ograniczonych do miejsca kontaktu, oraz alergiczne KZS, z opóźnionym (24-72 godziny) wystąpieniem objawów, możliwością rozprzestrzeniania się zmian i dłuższym czasem ustępowania. Przebieg choroby dzieli się na fazę ostrą (zaczerwienienie, pęcherze, sączenie), podostrą (strupy, łuski, hiperpigmentacja) oraz przewlekłą (lichenifikacja, pękanie, przebarwienia). Typowa długość trwania objawów wynosi 2-4 tygodnie, przy czym alergiczne KZS cechuje się wolniejszym ustępowaniem i częstszymi nawrotami.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, ból skóry, kontaktowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, lichenifikacja, mediatory zapalne, nadżerki skórne, obrzęk skóry, pęcherze skórne, podrażnienie skóry, przebarwienia skóry, przewlekłe zapalenie skóry, reakcja alergiczna skóry, strupy skórne, stwardnienie skóry, świąd, uraz skóry, wysięk ropny, wysięk surowiczy, zaczerwienienie skóry, zakażenie bakteryjne skóry
Leksykon substancji czynnych
Benzoil nadtlenek – Działania niepożądane

Nadtlenek benzoilu, stosowany głównie w terapii przeciwtrądzikowej, wykazuje działanie keratolityczne, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne, takie jak uczucie napięcia skóry, zaczerwienienie, pieczenie oraz umiarkowane złuszczanie naskórka, które pojawiają się zwykle w pierwszym tygodniu terapii i występują u ≥10% pacjentów (często). Suchość skóry występuje często lub niezbyt często, a oparzenia słoneczne – niezbyt często. W przypadku nasilenia objawów (np. utrzymujące się ponad 5 dni zaczerwienienie lub pieczenie) zaleca się przerwanie leczenia i konsultację lekarską. W celu minimalizacji działań niepożądanych rekomenduje się rozpoczynanie terapii od preparatów o niższym stężeniu (np. 50 mg/g zamiast 100 mg/g) oraz stopniowe zwiększanie częstości aplikacji.
alergia kontaktowa, alergiczne zapalenie kontaktowe, ból skóry, duszność, działanie przeciwtrądzikowe, działanie przeciwzapalne, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, nadtlenek benzoilu, napięcie skóry, obrzęk powiek, obrzęk twarzy, oparzenie miejscowe, oparzenie słoneczne, pęcherze skórne, pieczenie skóry, pokrzywka, preparat dermatologiczny, preparat złożony, przebarwienie skóry, reakcja anafilaktyczna, suchość skóry, ucisk w gardle, właściwości keratolityczne, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry, złuszczanie naskórka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Epiduo 0,1% + 2,5%

Preparat Epiduo, zawierający adapalen (1 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek uwodniony (odpowiadający 25 mg/g benzoilu nadtlenku bezwodnego), jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi miejscowymi, głównie skórnymi. Najczęściej obserwuje się reakcje podrażnieniowe, takie jak suchość skóry, zapalenie kontaktowe, uczucie pieczenia, podrażnienie, rumień oraz złuszczanie się naskórka, z częstością występowania od ≥1/100 do <1/10. Objawy te zwykle osiągają największe nasilenie w pierwszym tygodniu terapii i ustępują samoistnie. Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) występują świąd skóry i oparzenia słoneczne. Działania niepożądane o częstości nieokreślonej obejmują alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, pęcherzyki, przebarwienia, pokrzywkę, a także oparzenia miejscowe, które w większości są powierzchowne, lecz zdarzają się przypadki oparzeń drugiego stopnia lub ciężkich.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, ból skóry, duszność, działanie niepożądane miejscowe, kontaktowe zapalenie skóry, nadtlenek benzoilu, obrzęk powiek, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie miejscowe, oparzenie słoneczne, pęcherzyk skórny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, przebarwienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa skórna, rumień, suchość skóry, świąd skóry, świąd twarzy, ucisk w gardle, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie oddechowe, zaburzenie oka, zaburzenie skóry, złuszczanie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Acnelec 1 mg/g

Acnelec, zawierający adapalen w stężeniu 1 mg/g w postaci kremu, jest stosowany miejscowo w leczeniu trądziku, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, głównie dermatologicznych. Najczęściej obserwowane reakcje to miejscowe podrażnienia skóry, takie jak suchość, rumień, uczucie pieczenia oraz podrażnienie, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) mogą pojawić się kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk, świąd, łuszczenie się skóry, oparzenia słoneczne oraz nasilenie trądziku. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również oparzenia miejscowe, w tym przypadki oparzeń drugiego stopnia, a także zmiany pigmentacji skóry (hipo- i hiperpigmentacja) o nieznanej częstości występowania. Wystąpienie bólu, obrzęku skóry oraz alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, ból skóry, hiperpigmentacja skóry, hipopigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie trądziku, łuszczenie skóry, miejscowa reakcja skórna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, obrzęk skóry, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie słoneczne, podrażnienie powiek, podrażnienie skóry, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień powiek, sucha skóra, świąd powiek, terapia dermatologiczna, uczucie pieczenia, wyprysk z podrażnienia
Leksykon substancji czynnych
Tazaroten – Działania niepożądane

Tazaroten, substancja czynna w preparacie Zorac dostępnym w stężeniach 0,05% i 0,1%, wykazuje liczne działania niepożądane głównie o charakterze miejscowym, dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwowane reakcje to świąd, pieczenie, rumień oraz podrażnienie skóry, występujące bardzo często (≥1/10). Często (≥1/100 do <1/10) pojawiają się złuszczanie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, ból, pogorszenie objawów łuszczycy oraz suchość skóry. Działania niepożądane nasilają się wraz z dłuższym czasem stosowania oraz wyższym stężeniem tazarotenu – preparat 0,1% wiąże się z 2-5% większą częstością występowania działań niepożądanych w porównaniu do 0,05%. Szczególnie istotne jest pogorszenie łuszczycy, które wymaga szybkiej interwencji i modyfikacji terapii.
ból skóry, działanie niepożądane, działanie toksyczne, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk, pęcherz skórny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, przebarwienie skóry, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, suchość skóry, świąd, tazaroten, tkanka podskórna, wysypka, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka, złuszczanie skóry, zmiana łuszczycowa, Zorac
Leksykon leków
Działania niepożądane – Differin 1 mg/g

Stosowanie adapalenu w postaci żelu Differin (1 mg/g) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych głównie ze strony skóry w miejscu aplikacji. Najczęściej obserwuje się suchość skóry, podrażnienie, uczucie pieczenia oraz rumień, które występują z częstością ≥1/100 do <1/10 i zwykle ustępują samoistnie po kilku dniach terapii. Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) mogą pojawić się kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk, świąd, łuszczenie się naskórka, oparzenie słoneczne oraz zaostrzenie trądziku. Z nieustaloną częstością zgłaszane są bóle i obrzęki skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie, oparzenia miejscowe (w tym oparzenia II stopnia), hipopigmentacja i hiperpigmentacja. Działania niepożądane dotyczące powiek, takie jak podrażnienie, rumień, świąd i obrzęk, wynikają najczęściej z przypadkowego kontaktu leku z okolicą oczu i wymagają edukacji pacjenta w zakresie unikania aplikacji w tym obszarze.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, ból skóry, dyskomfort skóry, działanie niepożądane, fotosensybilizacja, hiperpigmentacja skóry, hipopigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, konwencja MedDRA, łuszczenie naskórka, łuszczenie skóry, monitorowanie pacjenta, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, obrzęk skóry, odbarwienie skóry, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie słoneczne, oparzenie w miejscu aplikacji, pieczenie skóry, podrażnienie powiek, podrażnienie skóry, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja zapalna, rumień, rumień powiek, skórne działanie niepożądane, sucha skóra, świąd, świąd powiek, trądzik, wyprysk z podrażnienia, zaburzenie oka, zaburzenie układu immunologicznego, zaczerwienienie skóry, zaostrzenie trądziku, złuszczanie naskórka
Leksykon substancji czynnych
Benzoilu nadtlenek – Działania niepożądane

Benzoilu nadtlenek, stosowany miejscowo w leczeniu trądziku, wykazuje skuteczność terapeutyczną, jednak wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwuje się suchość skóry, zapalenie kontaktowe, uczucie pieczenia, rumień oraz złuszczanie się skóry, występujące często (≥1/100 do <1/10) i zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Miejscowe podrażnienia osiągają szczyt w pierwszym tygodniu terapii, po czym ulegają poprawie. Rzadziej występują świąd skóry i oparzenia słoneczne (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych, w tym alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, pokrzywki oraz potencjalnie zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych o nieznanej częstości, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, benzoilu nadtlenek może powodować obrzęk i rumień powiek, a także objawy ze strony układu oddechowego, takie jak uczucie ucisku w gardle i duszność, które mogą być zwiastunem reakcji alergicznej.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, benzoilu nadtlenek, ból skóry, duszność, fotowrażliwość skóry, kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk powiek, oparzenie chemiczne, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie słoneczne, oparzenie w miejscu aplikacji, pęcherzyk skórny, podrażnienie skóry, pokrzywka, preparat przeciwtrądzikowy, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień powieki, suchość skóry, świąd skóry, świąd twarzy, ucisk w gardle, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie kontaktowe skóry, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, złuszczanie skóry
Leksykon substancji czynnych
Adapalen – Działania niepożądane

Adapalen, miejscowo stosowany retinoid w terapii trądziku pospolitego, wywołuje najczęściej miejscowe działania niepożądane o charakterze skórnym, takie jak suchość, podrażnienie, pieczenie i rumień, które zwykle nasilają się w pierwszym tygodniu leczenia i następnie ustępują. Rzadziej obserwuje się kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk, świąd, łuszczenie się naskórka, a także nasilenie trądziku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko oparzeń miejscowych, które mogą mieć charakter powierzchowny lub, w rzadkich przypadkach, drugiego stopnia, a także na zaburzenia pigmentacji skóry (hiperpigmentacja i hipopigmentacja). Preparaty z adapalenem zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie UV, co wymaga stosowania ochrony przeciwsłonecznej o wysokim SPF oraz unikania nadmiernej ekspozycji na słońce.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, blizna, ból skóry, duszność, działanie niepożądane, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, kwas salicylowy, łuszczenie skóry, nadtlenek benzoilu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, obrzęk skóry, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie słoneczne, oparzenie w miejscu aplikacji, pęcherz skórny, pieczenie skóry, podrażnienie powiek, podrażnienie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, retynoid, rumień, rumień powiek, środek złuszczający, sucha skóra, świąd, trądzik pospolity, ucisk w gardle, wyprysk z podrażnienia, zaburzenie pigmentacji
Leksykon chorób i schorzeń
Wesz owłosieniowa (wszy owłosieniowe) – Leczenie

Wesz owłosieniowa (Pthirus pubis) to pasożyt bytujący głównie w owłosieniu łonowym, ale może również infestować pachy, okolice odbytu, klatkę piersiową, a rzadziej brwi i rzęsy. Leczenie opiera się na stosowaniu preparatów przeciwpasożytniczych, takich jak permetryna 1% (krem/lotion, czas aplikacji około 10 minut) oraz pyretryny z butoksydem piperonylu (pianka/szampon, czas aplikacji 10 minut). W przypadku nieskuteczności terapii OTC, stosuje się leki na receptę: malathion 0,5% (lotion pozostawiany na 8-12 godzin, przeciwwskazany w ciąży), iwermektynę (doustnie lub miejscowo) oraz lindan (obecnie rzadko stosowany ze względu na neurotoksyczność). Kluczowe jest powtórzenie leczenia po 7-10 dniach w celu eliminacji wszy wyklutych z jaj, które nie są zabijane przez pierwszą aplikację. W przypadku infestacji brwi i rzęs zaleca się stosowanie wazeliny lub maści okulistycznych, a także mechaniczne usuwanie pasożytów, z konsultacją okulistyczną.
ból skóry, dezynfekcja otoczenia, dimetykon, gnida, hydrokortyzon, infekcja przenoszona drogą płciową, iwermektyna, kalamina, leczenie farmakologiczne, lek antyhistaminowy, lindane, malathion, maść okulistyczna, metoda leczenia, oporność na lek, pasożyt krwiopijny, permetryna, podrażnienie spojówki, preparat OTC, preparat owadobójczy, preparat przeciwpasożytniczy, pyretryna z butoksydem piperonylu, reakcja alergiczna, skutek uboczny, środek przeciw wszom, wazelina, wesz owłosieniowa, wtórna infekcja skórna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Epiduo forte 0,3% + 2,5%

Epiduo Forte to żel leczniczy zawierający adapalen 0,3% (3 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek 2,5% (25 mg/g), stosowany miejscowo w terapii trądziku. Działania niepożądane występują u około 10% pacjentów, głównie o charakterze miejscowym, obejmując łuszczenie, suchość, rumień oraz pieczenie skóry, które zwykle pojawiają się na początku leczenia i ustępują z czasem. W porównaniu do wersji z adapalenem 0,1%, Epiduo Forte wykazuje wyższą częstość występowania działań niepożądanych skórnych (9,2% vs. 3,7%). Zaleca się stosowanie kremów nawilżających, modyfikację częstości aplikacji (np. co drugi dzień) lub tymczasowe przerwanie terapii w przypadku podrażnień. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów, z częstością występowania od bardzo często do rzadko. Najczęstsze to atopowe zapalenie skóry, wyprysk, pieczenie i podrażnienie skóry. Rzadziej obserwuje się parestezje, rumień i obrzęk powiek, a także reakcje anafilaktyczne i duszność, które wymagają natychmiastowej interwencji. Wskazane jest stosowanie ochrony przeciwsłonecznej oraz zgłaszanie wszelkich działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmaceutycznego. W przypadku ciężkich reakcji alergicznych konieczny jest szybki kontakt z lekarzem.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, benzoilu nadtlenek, ból skóry, duszność, działania niepożądane skórne, Epiduo Forte, filtr UV, łuszczenie skóry, obrzęk powieki, obrzęk twarzy, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie słoneczne, oparzenie w miejscu aplikacji, parestezje, pęcherzyki skórne, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, podrażnieniowe kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, przebarwienie skóry, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień powieki, suchość skóry, świąd, trądzik, ucisk w gardle, wyprysk, wysypka