kość księżycowata
Kość księżycowata (os lunatum) to jedna z ośmiu kości nadgarstka, znajdująca się w jego bliższym rzędzie, pomiędzy kością łódeczkowatą a trójgraniastą. Ma charakterystyczny półksiężycowaty kształt, od którego wywodzi się jej nazwa. Tworzy połączenie z kością promieniową, uczestnicząc w stawie promieniowo-nadgarstkowym.
Kość księżycowata jest szczególnie narażona na złamania i zwichnięcia w wyniku urazów nadgarstka. Zwichnięcie kości księżycowatej (luxatio ossis lunati) zazwyczaj następuje w kierunku dłoniowym i może prowadzić do martwicy jałowej wskutek zaburzenia ukrwienia. Stanowi to istotne wyzwanie diagnostyczne, gdyż często jest mylone z innymi urazami nadgarstka.
Martwica kości księżycowatej, znana jako choroba Kienbocka, rozwija się na skutek zaburzenia ukrwienia tej kości po urazie lub w wyniku przewlekłych mikrourazów. Choroba ta częściej występuje u osób z wariantem anatomicznym, w którym kość łokciowa jest krótsza niż promieniowa (minus wariant). Leczenie zależy od stadium choroby i może obejmować unieruchomienie, zabiegi rewaskularyzacyjne lub interwencje chirurgiczne mające na celu odciążenie kości księżycowatej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ręki lub nadgarstka – Patofizjologia i mechanizm
Złamania ręki i nadgarstka, szczególnie dystalnej części kości promieniowej, stanowią około 80% powierzchni stawu nadgarstkowego i są najczęstszymi urazami ortopedycznymi. Dominującym mechanizmem jest upadek na wyciągniętą rękę (FOOSH), gdzie siła osiowa przenoszona jest przez nadgarstek, powodując typowe złamania Collesa (przemieszczenie grzbietowe) i Smitha (przemieszczenie dłoniowe). Charakter złamania zależy od siły urazu, pozycji ręki, jakości tkanki kostnej (np. osteoporoza) oraz wieku pacjenta. U dzieci dominują złamania zielonej gałązki i typu torus, natomiast u osób starszych, szczególnie kobiet po menopauzie, złamania niskoenergetyczne związane z osteoporozą są powszechne. Złamania patologiczne i stresowe, choć rzadsze, wymagają szczególnej uwagi diagnostycznej. Urazy wysokoenergetyczne mogą prowadzić do złamań wieloodłamowych i uszkodzeń więzadeł nadgarstka, takich jak zwichnięcie okołoksiężycowate, z ryzykiem powikłań neurologicznych i martwicy kości.
badanie DEXA, brak zrostu, choroba Pageta, choroba zwyrodnieniowa stawów, dwuenergetyczna absorpcjometria rentgenowska, FOOSH, kość księżycowata, kość łódeczkowata, kość łokciowa, kość promieniowa, mięsień najszerszy grzbietu, mięsień piersiowy większy, mięsień podłopatkowy, osteomalacja, osteoporoza, płytka wzrostowa, pronacja, przemieszczenie odłamów, staw promieniowo-nadgarstkowy, upadek na wyciągniętą rękę, zapalenie kości i szpiku, zespół cieśni nadgarstka, zespół przedziałowy, złamanie Collesa, złamanie dalszej części kości promieniowej, złamanie patologiczne, złamanie Saltera-Harrisa, złamanie stresowe, złamanie typu torus, złamanie wieloodłamowe, złamanie zielonej gałązki, zrost w nieprawidłowym ustawieniu - Leksykon chorób i schorzeń
Martwica kostna (osteonekroza) – Epidemiologia
Martwica kostna (osteonekroza) to proces obumierania tkanki kostnej spowodowany zaburzeniem ukrwienia, prowadzący do mikrozłamań i zapadnięcia się struktury kostnej, najczęściej w głowie kości udowej (99% przypadków). Choroba dotyka głównie osoby w wieku 30-50 lat, z przewagą mężczyzn (stosunek 3:1 do 8:1), choć w przypadku stawu kolanowego częściej występuje u kobiet powyżej 60. roku życia. Epidemiologia wskazuje na roczną zapadalność w USA na poziomie 10 000-20 000 nowych przypadków nieurazowej martwicy głowy kości udowej, a w innych krajach, jak Japonia, Korea Południowa i Chiny, liczby te również są znaczące. Martwica kostna jest często obustronna (około 80% w przypadku głowy kości udowej) i związana z licznymi czynnikami ryzyka, w tym dializami (SIR 6,65), złamaniami biodra (SIR 7,98), zapaleniem szpiku (SIR 6,43), przeszczepami narządów (SIR 7,14), stosowaniem kortykosteroidów (prednizon ≥20 mg/dobę lub skumulowana dawka ≥2000 mg), nadużywaniem alkoholu, zaburzeniami krzepnięcia, chorobami hematologicznymi oraz zakażeniem HIV.
bisfosfonian, choroba Gauchera, choroba zwyrodnieniowa stawów, dekompresja rdzenia kostnego, dializa, endoprotezoplastyka, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, glikokortykosteroid, hydroksychlorochina, kortykosteroid, kość księżycowata, martwica głowy kości udowej, martwica kostna, mikrozłamanie, nadkrzepliwość, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obumarcie tkanki kostnej, obustronne zajęcie stawów, przeszczep narządu, rezonans magnetyczny, toczeń rumieniowaty układowy, zakażenie HIV, zapalenie naczyń związane z przeciwciałami ANCA, zapalenie szpiku, złamanie szyjki kości udowej