atrofia jajników
Atrofia jajników (zanik jajników) to proces degeneracyjny polegający na zmniejszeniu objętości i funkcji jajników. Najczęściej występuje fizjologicznie w okresie pomenopauzalnym, jednak może też pojawić się przedwcześnie w wyniku różnych patologii.
Etiologia atrofii jajników obejmuje przyczyny pierwotne (genetyczne, autoimmunologiczne, idiopatyczne) oraz wtórne (polekowe, popromienne, pozapalne). Do najczęstszych objawów klinicznych należą: brak miesiączki, objawy hipoestrogenizmu (uderzenia gorąca, suchość pochwy, osteoporoza), niepłodność oraz zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Diagnostyka atrofii jajników opiera się na badaniu ginekologicznym, oznaczeniu poziomu hormonów (FSH, LH, estradiol, AMH), badaniach obrazowych (USG miednicy mniejszej) oraz niekiedy badaniach genetycznych. Leczenie zależy od przyczyny i wieku pacjentki, a podstawą terapii jest hormonalna terapia zastępcza, która łagodzi objawy wypadowe i zapobiega odległym skutkom niedoboru estrogenów.
W przypadku przedwczesnej atrofii jajników u kobiet pragnących zachować płodność, możliwe jest zastosowanie technik wspomaganego rozrodu z wykorzystaniem dawstwa oocytów. Ważnym elementem postępowania jest także odpowiednia profilaktyka chorób współistniejących, szczególnie osteoporozy i schorzeń układu sercowo-naczyniowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clofarabine Norameda 1 mg/ml
Przedkliniczne badania klofarabiny na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy) wykazały, że lek wykazuje toksyczność głównie w tkankach szybko proliferujących, zgodnie z jego mechanizmem przeciwnowotworowym. U szczurów stwierdzono kardiomiopatię i objawy niewydolności serca przy ekspozycjach Cmax 7-13 razy (po ≥3 cyklach) lub 16-35 razy (po 1-2 cyklach) wyższych niż kliniczne, wskazując na wartość progową kardiotoksyczności. Dodatkowo, nefropatia kłębuszkowa pojawiła się przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczną AUC po 6 cyklach, mimo braku zmian biochemicznych w surowicy. Wątroba wykazywała zmiany histologiczne bez odchyleń biochemicznych, zarówno u szczurów po długotrwałym leczeniu, jak i u psów po jednorazowej dużej dawce. Klofarabina wykazywała toksyczność zależną od dawki na męskie narządy rozrodcze u wszystkich gatunków, z obustronnym zwyrodnieniem nabłonka kanalików nasiennych u szczurów przy 150 mg/m²/dobę oraz zwyrodnieniem najądrza u psów przy dawkach ≥7,5 mg/m²/dobę. U samic myszy zaobserwowano opóźnioną atrofię jajników i apoptozę błony śluzowej macicy przy dawce 225 mg/m²/dobę.
aberracja chromosomowa, apoptoza błony śluzowej macicy, atrofia jajników, atrofia komórek śródmiąższowych, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osoczowa, hepatotoksyczność, implantacja zarodka, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, kłębuszkowa błona podstawna, nefropatia kłębuszkowa, nefrotoksyczność, niewydolność serca, opóźnione kostnienie, test mikrojąderkowy, wada rozwojowa, zwyrodnienie komórek najądrza, zwyrodnienie nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clofarabine Accord 1 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne klofarabiny na myszach, szczurach i psach wykazały, że głównym celem toksyczności są szybko proliferujące tkanki, ze szczególnym wpływem na układ sercowo-naczyniowy, nerkowy oraz wątrobowy. U szczurów obserwowano kardiomiopatię i niewydolność serca przy ekspozycjach 7-13-krotnie wyższych (po ≥3 cyklach) lub 16-35-krotnie wyższych (po 1-2 cyklach) niż kliniczne Cmax. Nefropatia kłębuszkowa pojawiała się przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczną AUC po 6 cyklach, charakteryzując się subklinicznymi zmianami histopatologicznymi bez odchyleń biochemicznych. Długotrwałe podawanie powodowało zmiany czynnościowe wątroby, również bez korelacji z parametrami biochemicznymi. Ponadto, klofarabina indukowała toksyczność na męskie narządy płciowe (np. zwyrodnienie nabłonka kanalików nasiennych przy dawkach 150 mg/m²/d u szczurów oraz >7,5 mg/m²/d u psów) oraz zmiany w żeńskich narządach rozrodczych (atrofia jajników i apoptoza błony śluzowej macicy u myszy przy 225 mg/m²/d), co wskazuje na ryzyko zaburzeń płodności.
aberracja chromosomowa, apoptoza błony śluzowej macicy, atrofia jajników, działanie hepatotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, działanie klastogenne, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osocza, genotoksyczność, kanaliki nasienne, kardiomiopatia, komórki najądrza, komórki śródmiąższowe, mutacje powrotne, nefropatia kłębuszkowa, profil toksyczny, spermatydy, test mikrojąderkowy, toksyczność klofarabiny, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon substancji czynnych
Klofarabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne klofarabiny na myszach, szczurach i psach wykazały, że głównym celem toksycznego działania leku są tkanki o wysokim tempie proliferacji komórkowej. Szczególnie istotne jest stwierdzenie kardiotoksyczności u szczurów, manifestującej się kardiomiopatią i objawami niewydolności serca, obserwowanej przy ekspozycjach Cmax około 7-13 razy (po ≥3 cyklach) oraz 16-35 razy (po 1-2 cyklach) wyższych niż kliniczne. Minimalne zmiany kardiotoksyczne pojawiały się także przy niższych dawkach, co wskazuje na istnienie wartości progowej. Dodatkowo, nefropatia kłębuszkowa u szczurów występowała przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczne, bez odchyleń w biochemii surowicy, co sugeruje subkliniczny charakter uszkodzenia nerek. Wątroba wykazywała zmiany degeneracyjno-regeneracyjne, również bez istotnych odchyleń biochemicznych, zarówno u szczurów po długotrwałym leczeniu, jak i u psów po jednorazowych dużych dawkach. Toksyczność na męskie narządy płciowe była dawkozależna, z obustronnym zwyrodnieniem nabłonka kanalików nasiennych u szczurów przy 150 mg/m²/dobę oraz zwyrodnieniem najądrza u psów przy dawkach ≥7,5 mg/m²/dobę. U samic myszy obserwowano opóźnioną atrofię jajników i apoptozę błony śluzowej macicy przy dawce 225 mg/m²/dobę.
aberracja chromosomowa, apoptoza błony śluzowej macicy, atrofia jajników, atrofia komórek śródmiąższowych, badania toksykologiczne, czynność wątroby, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osoczowa, hepatotoksyczność, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, kłębuszkowa błona podstawna, klofarabina, nefropatia kłębuszkowa, niewydolność serca, opóźnione kostnienie, test mikrojąderkowy, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie kanalików nerkowych, zwyrodnienie komórek najądrza, zwyrodnienie nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clofarabine Vivanta 1 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne klofarabiny na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy) wykazały, że lek wykazuje toksyczność ukierunkowaną na szybko proliferujące tkanki, zgodnie z jego mechanizmem przeciwnowotworowym. Szczególnie istotne były obserwacje kardiomiopatii u szczurów, zależnej od dawki i czasu terapii, przy ekspozycjach Cmax 7-13-krotnie wyższych po ≥3 cyklach oraz 16-35-krotnie wyższych po 1-2 cyklach w porównaniu do ekspozycji klinicznej. Wykazano również nefropatię kłębuszkową przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczną AUC po 6 cyklach, bez zmian biochemicznych surowicy, co sugeruje subkliniczny charakter uszkodzenia. Długotrwałe podawanie powodowało zmiany zwyrodnieniowo-regeneracyjne w wątrobie, a u psów nawet pojedyncze duże dawki indukowały histologiczne zmiany w wątrobie bez odchyleń biochemicznych. Klofarabina wykazywała toksyczność na męskie narządy rozrodcze u wszystkich badanych gatunków, a u samic myszy obserwowano atrofię jajników i apoptozę błony śluzowej macicy przy dawce 225 mg/m²/dobę.
aberracja chromosomowa, atrofia jajników, badanie biochemiczne, badanie toksykologiczne, błona podstawna kłębuszka, błona śluzowa macicy, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osoczowa, implantacja zarodka, kanalik nasienny, kanalik nerkowy, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, komórka śródmiąższowa, kostnienie, lek przeciwnowotworowy, mutacja powrotna, najądrze, nefropatia kłębuszkowa, niewydolność serca, proces zwyrodnieniowy, spermatyda, test mikrojąderkowy, tkanka proliferująca, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, zmiana histopatologiczna