mutacja powrotna
Mutacja powrotna (mutacja rewersyjna) to rodzaj mutacji genetycznej, w której wcześniejsza zmiana w sekwencji DNA zostaje przywrócona do oryginalnego stanu. Jest to proces, w którym gen, który uległ mutacji, powraca do swojej pierwotnej, dzikiej formy albo odzyskuje swoją pierwotną funkcję.
Zjawisko to może zachodzić na dwa sposoby: jako prawdziwa rewersja, gdy dochodzi do dokładnego odwrócenia oryginalnej mutacji, lub jako supresja, gdy druga mutacja kompensuje efekt pierwszej bez przywracania oryginalnej sekwencji. Mutacje powrotne mają istotne znaczenie w kontekście ewolucji molekularnej, badań genetycznych oraz w medycynie klinicznej.
W praktyce klinicznej mutacje powrotne odgrywają ważną rolę w kontekście lekooporności, szczególnie w przypadku chorób zakaźnych i nowotworowych. Na przykład, bakterie i wirusy mogą początkowo nabywać mutacje zapewniające oporność na leki, ale następnie, pod wpływem zmienionej presji selekcyjnej, mogą podlegać mutacjom powrotnym, które przywracają wrażliwość na te leki. Podobne zjawisko obserwuje się w komórkach nowotworowych, co ma implikacje dla strategii terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium Ledraxen 4000 j.m.
Przeprowadzone badania przedkliniczne enoksaparyny sodowej wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu w dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, obejmujących szczury, psy i małpy, stosowanie dawki 10-15 mg/kg/dobę przez okres 13-26 tygodni drogą podskórną i dożylną nie wykazało działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Nie stwierdzono toksyczności narządowej ani systemowej, co potwierdza selektywność działania leku względem układu krzepnięcia. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazała potencjału mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, genotoksyczność, lek przeciwzakrzepowy, mutacja powrotna, organogeneza, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność narządowa, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność systemowa, toksyczność wielokrotnego podania, układ krzepnięcia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Belkyra 10 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące kwasu deoksycholowego, substancji czynnej Belkyry (10 mg/ml), obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, które nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym przeprowadzono na szczurach (do 6 miesięcy) i psach (do 9 miesięcy) z dawkami przekraczającymi maksymalną planowaną dawkę kliniczną odpowiednio 2,5-12,5-krotnie (mg/miejsce wstrzyknięcia) i 2-3-krotnie (ekspozycja ogólnoustrojowa). Schemat dawkowania w badaniach przedklinicznych był bardziej intensywny niż kliniczny (2 razy w miesiącu, łącznie 13 dawek u szczurów i 20 dawek u psów vs. 6 comiesięcznych zabiegów klinicznych). Nie zaobserwowano miejscowych ani ogólnoustrojowych reakcji przednowotworowych, co wskazuje na brak działania rakotwórczego w tych modelach.
aberracja chromosomalna, badanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, kwas deoksycholowy, mutacja powrotna, podanie podskórne, reakcja przednowotworowa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność układu rozrodczego, toksyczność zarodkowo-płodowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK-AM 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały szeroki zakres testów toksyczności, mutagenności, teratogenności oraz wpływu na rozrodczość, przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej, przy dawkach do 15 mg/kg/dobę (podskórnie) przez 13 tygodni oraz do 10 mg/kg/dobę (podskórnie i dożylnie) przez 26 tygodni, nie zaobserwowano działań niepożądanych innych niż oczekiwany efekt przeciwzakrzepowy. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mutacji na komórkach chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie teratogenności, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, mutacja powrotna, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, właściwości przeciwzakrzepowe, wpływ na rozrodczość, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rowiren 100 mg/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kremu Rowiren, zawierającego olejek eteryczny rozmarynowy (Rosmarinus officinalis L., aetheroleum) w stężeniu 100 mg/g, wykazały brak działania mutagennego w teście Ames’a, który jest standardową metodą oceny potencjału mutagennego substancji poprzez wykrywanie mutacji powrotnych u bakterii. Wyniki te jednoznacznie wskazują, że olejek eteryczny rozmarynowy nie indukuje mutacji genetycznych w badanym modelu in vitro.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny rozmarynowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa olejku eterycznego rozmarynowego, będącego substancją czynną produktu leczniczego Rowiren (100 mg/g), są ograniczone głównie do oceny genotoksyczności. Badania wykazały brak mutagenności w teście Ames’a, co wskazuje na brak potencjału mutagennego w modelu bakteryjnym. Niemniej jednak, nie przeprowadzono kompleksowych badań dotyczących działania rakotwórczego ani wpływu na rozrodczość, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tego preparatu. Brak danych dotyczących wpływu olejku rozmarynowego na płodność, rozwój embrionalny, płodowy oraz pourodzeniowy ogranicza możliwość pełnej oceny ryzyka związanego z ekspozycją na substancję czynną w stężeniu 100 mg/g kremu Rowiren. W związku z tym, mimo pozytywnego wyniku testu Ames’a, konieczne są dalsze badania przedkliniczne obejmujące potencjał rakotwórczy oraz toksyczność reprodukcyjną, aby zapewnić kompleksową ocenę bezpieczeństwa stosowania olejku eterycznego rozmarynowego w terapii.
badanie genotoksyczności, działanie rakotwórcze, ekspozycja, mutacja genowa, mutacja powrotna, olejek eteryczny rozmarynowy, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, Rosmarinus officinalis, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, wpływ na rozrodczość, wpływ toksyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej w postaci roztworu do wstrzykiwań Clexane (10 000 j.m./ml oraz 30 000 j.m./3 ml) wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności krótkoterminowej (13 tygodni) na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie, natomiast w badaniach długoterminowych (26 tygodni) na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie. We wszystkich tych badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwane działanie przeciwzakrzepowe. Badania mutagenności in vitro (test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) potwierdziły brak potencjału genotoksycznego i klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, komórka chłoniaka, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, mutacja powrotna, postępująca mutacja, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, substancja aktywna, szpik kostny, test Amesa, toksyczność płodowa, wada wrodzona, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Skopryl Plus 20 mg + 12,5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa leku Skopryl Plus, zawierającego lizynopryl 20 mg i hydrochlorotiazyd 12,5 mg, obejmowała szeroki zakres badań nieklinicznych. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, nerwowego oraz oddechowego. Długoterminowe badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych, histopatologicznych ani klinicznych u zwierząt laboratoryjnych. Testy genotoksyczności, w tym mutacje bakteryjne, aberracje chromosomowe in vitro oraz testy mikrojądrowe in vivo, nie potwierdziły potencjału uszkodzenia DNA. Ponadto, badania kancerogenności nie wykazały ryzyka rozwoju nowotworów przy długotrwałej ekspozycji na preparat.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogeneza, lizynopryl z hydrochlorotiazydem, mutacja powrotna, organogeneza, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał rakotwórczy, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Thuja occidentalis – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W badaniach przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania Thuja occidentalis, wykorzystano dane z preparatu Esberitox N zawierającego 2 mg ziela żywotnika zachodniego na tabletkę w postaci alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11) z 30% etanolem. Badania toksyczności ostrej na myszach wykazały brak objawów toksyczności przy jednorazowym podaniu dawek do 5000 mg/kg masy ciała. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej na szczurach, podawano doustnie dawki 5000 mg/kg dziennie przez 3 i 6 miesięcy, nie obserwując śmiertelności ani nieprawidłowości w masie ciała, zachowaniu, badaniach laboratoryjnych i histologicznych. Test Amesa oraz test aberracji chromosomowej in vivo (dawki 250–5000 mg/kg) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Brak danych dotyczących karcynogenności, jednak wyniki badań i wieloletnie stosowanie kliniczne nie wskazują na ryzyko działania karcynogennego.
aberracja chromosomowa, badanie histologiczne, badanie toksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, Esberitox, mutacja powrotna, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości genotoksyczne, właściwości karcynogenne, właściwości mutagenne, żywotnik zachodni - Leksykon substancji czynnych
Latanoprost – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Toksyczność latanoprostu była szeroko badana na różnych gatunkach zwierząt, wykazując dobrą tolerancję zarówno miejscową, jak i ogólnoustrojową. Dawka lecznicza stosowana miejscowo do oka wynosi około 1,5 mikrograma/oko/dobę, a margines bezpieczeństwa względem dawki toksycznej układowej jest co najmniej 1000-krotny. W badaniach na małpach podanie dożylne dawek około 100-krotnie większych niż terapeutyczne wywoływało krótkotrwały skurcz oskrzeli. Nie stwierdzono alergizującego działania latanoprostu, a miejscowa toksyczność nie występowała nawet przy dawkach do 100 mikrogramów/oko/dobę. Długotrwałe stosowanie dawek 6 mikrogramów/oko/dobę powodowało przemijające poszerzenie szpary powiekowej, nieobserwowane u ludzi. U małp zaobserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, prawdopodobnie na skutek stymulacji melanogenezy, bez zmian proliferacyjnych.
aberracja chromosomowa, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie alergizujące, działanie letalne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, konserwant, margines bezpieczeństwa, melanocyt, mutacja genowa, mutacja powrotna, pigmentacja tęczówki, późna resorpcja, rakotwórczość, rogówka, rozwój prenatalny, skurcz oskrzeli, synteza DNA, szpara powiekowa, teratogenność, test mikrojąderkowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność przewlekła, zmiana proliferacyjna, zrąb tęczówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Latanoprost Horus Pharma 50 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu wykazały korzystny profil toksykologiczny z wysokim marginesem bezpieczeństwa, wynoszącym co najmniej 1000 między dawką terapeutyczną (~1,5 μg/oko/dobę) a dawką toksyczną ogólnoustrojowo. W badaniach na małpach podawano dożylnie dawki około 100-krotnie wyższe niż terapeutyczne, co skutkowało jedynie przejściowym zwiększeniem częstości oddechów, prawdopodobnie związanym ze skurczem oskrzeli. Nie stwierdzono działania alergizującego ani miejscowej toksyczności przy dawkach do 100 μg/oko/dobę u królików i małp. U małp obserwowano natomiast trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, wynikające ze stymulacji melanogenezy w melanocytach zrębu tęczówki, bez zmian proliferacyjnych. Dawki 6 μg/oko/dobę powodowały przemijające poszerzenie szpary powiekowej, efekt niezaobserwowany u ludzi.
aberracja chromosomowa, działanie alergizujące, działanie embriotoksyczne, działanie letalne, działanie teratogenne, latanoprost, melanina, melanocyt zrębu tęczówki, mutacja genowa, mutacja powrotna, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojąderkowy, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadomon 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej leku Tadomon, wykazały brak działania genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomalnych) oraz in vivo, nawet przy dawkach sięgających maksymalnej tolerowanej. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału karcynogennego. W zakresie wpływu na reprodukcję, tapentadol nie obniżał płodności u szczurów obu płci, choć przy wysokich dawkach odnotowano zmniejszoną przeżywalność płodów w macicy, bez jednoznacznego ustalenia źródła tego efektu. Nie stwierdzono działania teratogennego po podaniu dożylnym i podskórnym u szczurów i królików, natomiast dawki znacznie przekraczające zakres terapeutyczny indukowały opóźnienie rozwoju płodów oraz embriotoksyczność z objawami ze strony OUN, związanymi z aktywnością agonistyczną wobec receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomalna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutacja powrotna, nieplanowana synteza DNA, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, przeżywalność w macicy, receptor opioidowy μ, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój postnatalny, substancja czynna, tapentadol, test Amesa, toksyczność, wpływ na reprodukcję, zakres terapeutyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Benzacne 50 mg/g
Benzoilu nadtlenek, substancja czynna preparatu Benzacne, nie wykazuje bezpośredniego działania kancerogennego ani mutagennego w badaniach przedklinicznych. Test Amesa, standardowy test przesiewowy wykrywający mutacje genetyczne, potwierdził brak mutagenności tej substancji. W badaniach na modelach mysich, szczególnie na szczepach o zwiększonej podatności na nowotwory, zaobserwowano potencjalne działanie promujące rozrost już istniejących guzów, jednak znaczenie kliniczne tych wyników dla populacji ludzkiej pozostaje nieustalone i wymaga dalszych badań.
badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, Escherichia coli, mutacja genetyczna, mutacja powrotna, mutagenność, nadtlenek benzoilu, preparat dermatologiczny, proces nowotworowy, rozrost guza, Salmonella typhimurium, szczep myszy, test Amesa, właściwość mutagenna, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xaloptic Free 0,05 mg/ml
Latanoprost, substancja czynna preparatu Xaloptic Free (50 µg/ml), wykazuje bardzo wysoki margines bezpieczeństwa, przekraczający 1000-krotnie różnicę między dawką terapeutyczną stosowaną miejscowo a dawką wywołującą toksyczność ogólnoustrojową. Badania toksyczności miejscowej na królikach i małpach nie wykazały efektów toksycznych przy dawkach do 100 µg/oko/dobę, znacznie przewyższających dawkę terapeutyczną (~1,5 µg/oko/dobę). W badaniach na małpach zaobserwowano farmakodynamiczne zwiększenie pigmentacji tęczówki, prawdopodobnie związane ze stymulacją melanogenezy, bez cech proliferacji czy potencjału nowotworowego. Przejściowe poszerzenie szpary powiekowej występowało jedynie przy dawkach przewyższających terapeutyczne i nie zostało dotychczas potwierdzone u ludzi. Latanoprost nie wykazuje działania alergizującego, co potwierdzono w badaniach na zwierzętach.
aberracja chromosomowa, działanie alergizujące, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie letalne na płód, działanie teratogenne, genotoksyczność, latanoprost, melanina, melanocyt zrębu tęczówki, mutacja genowa, mutacja powrotna, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, poronienie, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność rozwojowa, Xaloptic Free - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – HeliPico 27,78 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego HeliPico, zawierającego 27,78 mg/5 ml suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L.), wykazały brak potencjału mutagennego w teście Amesa, co wskazuje na brak genotoksyczności tego składnika aktywnego. Test Amesa, oparty na zdolności indukowania mutacji powrotnych w szczepach Salmonella typhimurium i Escherichia coli, jest standardową metodą oceny mutagenności, a negatywny wynik potwierdza bezpieczeństwo w tym zakresie. Jednakże, w dostępnej dokumentacji brak jest danych dotyczących badań rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na reprodukcję, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa preparatu, zwłaszcza w kontekście długoterminowego stosowania i stosowania u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, działanie karcynogenne, Escherichia coli, Hedera helix, HeliPico, mutacja powrotna, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ, właściwość mutagenna, wyciąg z liści bluszczu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej zawartej w preparacie Clexane Forte obejmowały szeroki zakres testów toksykologicznych, mutagennych oraz oceny wpływu na reprodukcję. W badaniach subchronicznych (13-tygodniowych) na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie, natomiast w badaniach przewlekłych (26-tygodniowych) na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie. We wszystkich przypadkach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza przewidywanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności in vitro (m.in. test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) wykazały brak aktywności mutagennej enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie płodności, badanie teratogenności, chłoniak, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja powrotna, szpik kostny, test Amesa, test genotoksyczności, test in vitro, test in vivo, toksyczność przewlekła, toksyczność subchroniczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Monoprost 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna produktu Monoprost (50 µg/ml), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Margines bezpieczeństwa między dawką leczniczą (~1,5 µg/oko/dobę) a dawką toksyczną ogólnoustrojową wynosi co najmniej 1000. W badaniach na małpach podawanie dożylne w dawkach około 100-krotnie wyższych niż terapeutyczne wywołało jedynie krótkotrwały skurcz oskrzeli bez istotnego znaczenia klinicznego. Badania toksyczności miejscowej na królikach i małpach, z dawkami do 100 µg/oko/dobę, nie wykazały objawów toksyczności. Dodatkowo, stosowanie Monoprostu dwa razy dziennie przez 28 dni nie powodowało toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej. Zauważono jednak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki u małp, wynikające ze stymulacji melanogenezy, bez cech proliferacji nowotworowej. Dawki przekraczające terapeutyczne (6 µg/oko/dobę) powodowały przemijające poszerzenie szpary powiekowej, nieobserwowane u ludzi.
aberracja chromosomowa, alergia, badanie farmakologiczne, działanie letalne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, latanoprost, limfocyt, margines bezpieczeństwa, melanocyt, Monoprost, mutacja powrotna, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, prostaglandyna F2α, resorpcja płodu, skurcz oskrzeli, synteza DNA, szpara powiekowa, test mikrojąderkowy, toksyczność ogólnoustrojowa - Leksykon substancji czynnych
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego, substancja czynna leku Mykodermina dostępnego w formie pudru (30 mg/g) oraz maści (60 mg/g), wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej. W badaniach na myszach LD50 wynosiła 3300 mg/kg (doustnie) oraz 2500 mg/kg (podskórnie), a u szczurów 3000-3500 mg/kg (doustnie). Dane dotyczące toksyczności przewlekłej pochodzą z badań kwasu undecylenowego, które wykazały brak działania toksycznego przy dawce dobowej do 400 mg/kg przez 6-9 miesięcy. Test Amesa nie wykazał potencjału genotoksycznego monoetanoloamidu kwasu undecylenowego, a brak standardowych badań rakotwórczości rekompensowany jest ponad 50-letnią historią klinicznego stosowania bez udokumentowanych przypadków karcinogenności.
badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna LD50, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, kwas undecylenowy, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, mutacja powrotna, Mykodermina, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, puder leczniczy, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Testosteron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania testosteronu, obejmujące testy mutagenności in vitro (test Amesa, linie komórek jajnika chomika) oraz eksperymenty na zwierzętach, wykazały brak działania mutagennego tej substancji. Jednakże badania na szczurach wskazały na zwiększoną częstość występowania raka gruczołu krokowego po terapii androgenowej, co sugeruje potencjalne ryzyko kancerogenne związane z testosteronem. Mimo to, nie potwierdzono jednoznacznego związku pomiędzy tymi wynikami a ryzykiem nowotworów u ludzi, a kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne. Ponadto, testosteron może ułatwiać rozwój nowotworów indukowanych przez znane kancerogeny, co wymaga dalszej uwagi w kontekście terapii androgenowej.
androgen, androtop, badanie in vitro, hormon płciowy, mutacja powrotna, mutagenność testosteronu, Nebido, płodność, postać farmaceutyczna, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, preparat testosteronu, profil hormonalny, rak gruczołu krokowego, spermatogeneza, substancja czynna, terapia androgenowa, test Amesa, Testavan, Undestor Testocaps, wirylizacja, zewnętrzne narządy płciowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dalacin T 10 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa klindamycyny w postaci emulsji na skórę Dalacin T (10 mg/ml) wykazała brak działania mutagennego w testach mikrojądrowym u szczurów oraz rewersji mutacji Amesa. Badania reprodukcyjne na szczurach, którym podawano dawki do 300 mg/kg/dobę (około 1,1-krotność maksymalnej dawki u ludzi w przeliczeniu na mg/m²), nie wykazały negatywnego wpływu na zdolność do rozrodu ani kopulacji. Ponadto, badania teratologiczne na szczurach i królikach, z podawaniem doustnym i podskórnym, nie potwierdziły teratogenności ani innych szkodliwych efektów na rozwój zarodka i płodu, z wyjątkiem przypadków toksyczności matczynej, która mogła wtórnie wpływać na rozwój.
Dalacin T, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosforan klindamycyny, funkcja reprodukcyjna, klindamycyna, mutacja powrotna, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie chromosomu - Leksykon substancji czynnych
Liść bluszczu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ekstrakt z liścia bluszczu (Hedera helix L.) stosowany w preparacie Bronchipret TE wykazuje niski profil toksyczności ostrej, co potwierdzają badania na szczurach, gdzie podawano 15-krotnie skoncentrowany roztwór w dawce do 10 g/kg masy ciała bez obserwacji śmiertelności, objawów intoksykacji czy zmian patologicznych. W testach mutagenności, w tym teście Amesa, badaniu na komórkach chłoniaka myszy oraz mikrojąderkowym teście in vivo, nie wykazano potencjału mutagennego ekstraktu, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Brak jest jednak danych dotyczących toksyczności po powtarzanym podawaniu, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym zakresie.
Bronchipret TE, efekt teratogenny, intoksykacja, komórki chłoniaka myszy, LD50, liść bluszczu, mutacja powrotna, płynny wyciąg, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profil toksyczności, syrop Bronchipret, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Latanoprost Genoptim 50 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu wykazały korzystny profil toksykologiczny, potwierdzający jego dobrą tolerancję w warunkach eksperymentalnych. Margines bezpieczeństwa między dawką kliniczną (około 1,5 µg/oko/dobę) a dawką wywołującą toksyczność ogólnoustrojową wynosi co najmniej 1000-krotność. W badaniach toksyczności ogólnoustrojowej podawanie dożylne dawek około 100-krotnie wyższych niż kliniczne u małp skutkowało przejściowym wzrostem częstości oddechów, prawdopodobnie związanym ze skurczem oskrzeli. Latanoprost nie wykazuje potencjału uczulającego, a toksyczność oczna w modelach zwierzęcych była nieistotna przy dawkach do 100 µg/oko/dobę. Zaobserwowano jednak trwałą pigmentację tęczówki u małp, wynikającą z pobudzenia melanogenezy, oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach 6 µg/oko/dobę, efekt nieobserwowany u ludzi.
aberracja chromosomowa, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, latanoprost, melanina, melanocyt tęczówki, mutacja powrotna, mutagenność, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał rakotwórczy, potencjał uczulający, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, rakotwórczość, rozwój embrionalny, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojądrowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Testavan 20 mg/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Testavan (testosteron, 20 mg/g, żel przezskórny) nie wykazały działań niepożądanych wykraczających poza znany profil hormonalny testosteronu. Badania na modelach zwierzęcych potwierdziły, że testosteron wpływa na płodność samców poprzez hamowanie spermatogenezy, z efektem zależnym od dawki. Testy mutagenności in vitro, w tym test Amesa oraz badania na liniach komórkowych, nie wykazały działania mutagennego testosteronu. W badaniach na szczurach zaobserwowano zwiększoną częstość raka gruczołu krokowego po terapii testosteronem, jednak brak jest bezpośrednich dowodów na zwiększone ryzyko nowotworów u ludzi stosujących preparaty testosteronowe.
analiza toksykologiczna, badanie płodności, czynnik rakotwórczy, glikol propylenowy, hamowanie spermatogenezy, hormon płciowy, mutacja powrotna, nadwrażliwość na substancje, pompka dozująca, potencjał karcynogenny, rak gruczołu krokowego, substancja pomocnicza, terapia testosteronem, test Amesa, upośledzenie płodności, wytwarzanie plemników, żel przezskórny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flegamina Fast 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromoheksyny chlorowodorku, substancji czynnej Flegamina Fast, wykazały niski profil toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 10 g/kg masy ciała po podaniu doustnym u królików oraz ponad 3 g/kg po podaniu dootrzewnowym u szczurów. Testy mutagenności, w tym test Amesa in vitro oraz test mikrojąderkowy in vivo u myszy, dały wyniki ujemne, co potwierdza brak działania mutagennego i genotoksycznego. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach również nie wykazały indukcji nowotworów, wskazując na brak potencjału rakotwórczego bromoheksyny.
aparat mitotyczny, badanie przedkliniczne, biodostępność substancji czynnej, bromoheksyny chlorowodorek, dawka śmiertelna, działanie karcynogenne, Flegamina Fast, genotoksyczność, LD50, mutacja powrotna, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie pozajelitowe, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, test Amesa, test bakteryjny, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clofarabine Vivanta 1 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne klofarabiny na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy) wykazały, że lek wykazuje toksyczność ukierunkowaną na szybko proliferujące tkanki, zgodnie z jego mechanizmem przeciwnowotworowym. Szczególnie istotne były obserwacje kardiomiopatii u szczurów, zależnej od dawki i czasu terapii, przy ekspozycjach Cmax 7-13-krotnie wyższych po ≥3 cyklach oraz 16-35-krotnie wyższych po 1-2 cyklach w porównaniu do ekspozycji klinicznej. Wykazano również nefropatię kłębuszkową przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczną AUC po 6 cyklach, bez zmian biochemicznych surowicy, co sugeruje subkliniczny charakter uszkodzenia. Długotrwałe podawanie powodowało zmiany zwyrodnieniowo-regeneracyjne w wątrobie, a u psów nawet pojedyncze duże dawki indukowały histologiczne zmiany w wątrobie bez odchyleń biochemicznych. Klofarabina wykazywała toksyczność na męskie narządy rozrodcze u wszystkich badanych gatunków, a u samic myszy obserwowano atrofię jajników i apoptozę błony śluzowej macicy przy dawce 225 mg/m²/dobę.
aberracja chromosomowa, atrofia jajników, badanie biochemiczne, badanie toksykologiczne, błona podstawna kłębuszka, błona śluzowa macicy, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osoczowa, implantacja zarodka, kanalik nasienny, kanalik nerkowy, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, komórka śródmiąższowa, kostnienie, lek przeciwnowotworowy, mutacja powrotna, najądrze, nefropatia kłębuszkowa, niewydolność serca, proces zwyrodnieniowy, spermatyda, test mikrojąderkowy, tkanka proliferująca, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vizilatan 50 mcg/ml
Przedkliniczne badania latanoprostu, substancji czynnej preparatu Vizilatan, wykazały szeroki margines bezpieczeństwa, z różnicą między dawką leczniczą (~1,5 μg/oko/dobę) a dawką toksyczną ogólnoustrojowo przekraczającą 1000-krotnie. W badaniach na małpach i królikach nie stwierdzono miejscowej toksyczności przy dawkach do 100 μg/oko/dobę. Zaobserwowano jednak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, wynikające ze stymulacji melanogenezy w melanocytach zrębu tęczówki, oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach 6 μg/oko/dobę, efekt nieobserwowany u ludzi. Latanoprost nie wykazuje działania alergizującego, a badania mutagenności (m.in. testy mutacji powrotnych, test mikrojądrowy) dały wyniki negatywne, mimo występowania aberracji chromosomowych in vitro, co jest cechą charakterystyczną dla prostaglandyn. Testy kancerogenności na myszach i szczurach również potwierdziły brak właściwości rakotwórczych.
aberracja chromosomowa, działanie embriotoksyczne, działanie letalne na płód, działanie rakotwórcze, kancerogenny, melanocyt zrębu tęczówki, mutacja genowa, mutacja powrotna, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, poszerzenie szpary powiekowej, potencjał alergizujący, potencjał mutagenny, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, teratogenny, toksyczność ogólnoustrojowa, tolerancja miejscowa, wpływ na rozród, wytwarzanie melaniny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mucosolvan inhalacje 15 mg/2 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna w preparacie Mucosolvan inhalacje (15 mg/2 ml), wykazuje niski wskaźnik ostrej toksyczności oraz korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szerokich badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach z wielokrotnym podaniem doustnym nie zaobserwowano działań niepożądanych przy dawkach do 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Podanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów przez 4 tygodnie nie wykazało ciężkiej toksyczności ani zmian histopatologicznych, a działania niepożądane miały charakter przemijający. Ambroksol nie wykazuje działania embriotoksycznego ani teratogennego przy dawkach do 3000 mg/kg mc./dobę u szczurów i 200 mg/kg mc./dobę u królików, a wpływ na płodność nie został stwierdzony przy dawkach do 500 mg/kg mc./dobę u szczurów.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, limfocyt ludzki, mutacja powrotna, narząd docelowy, NOAEL, ostra toksyczność, płodność, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, rozwój okołoporodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, zmiana tkankowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clindamycin hameln 150 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klindamycyny, w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 150 mg/ml, wykazały brak potencjału genotoksycznego, potwierdzone negatywnymi wynikami testu mikrojądrowego u szczurów oraz testu Amesa. Badania reprodukcyjne na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) wykazały, że klindamycyna nie wywołuje toksyczności rozwojowej ani nie wpływa negatywnie na płodność przy dawkach nietoksycznych dla organizmu matczynego. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach wywołujących toksyczność matczyną, co wskazuje na brak specyficznego działania teratogennego substancji.
działanie rakotwórcze, fosforan klindamycyny, genotoksyczność, infuzja, karcynogeneza, klindamycyna, mutacja powrotna, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, rozwój płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie płodu