aktywność mutagenna
Aktywność mutagenna to zdolność substancji, czynnika fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmów żywych. Mutacje to zmiany w sekwencji nukleotydów DNA, które mogą prowadzić do zmiany funkcji genów, a w konsekwencji do zaburzeń w funkcjonowaniu komórek i całych organizmów.
W praktyce klinicznej i badaniach biomedycznych ocena aktywności mutagennej jest kluczowym elementem badań toksykologicznych leków, substancji chemicznych, promieniowania czy czynników środowiskowych. Do standardowych testów wykrywających potencjał mutagenny należą: test Amesa (na bakteriach Salmonella typhimurium), test mikrojądrowy, test aberracji chromosomowych czy nowoczesne metody oparte na technikach molekularnych.
Substancje o potwierdzonej aktywności mutagennej często wykazują również działanie kancerogenne, dlatego ich identyfikacja ma fundamentalne znaczenie w profilaktyce nowotworów. W medycynie klinicznej szczególną uwagę zwraca się na mutagenne działanie niektórych leków (np. cytostatyków), które mogą prowadzić do wtórnych nowotworów jako powikłanie terapii przeciwnowotworowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Enoksaparyna sodowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Enoksaparyna sodowa wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach toksykologicznych na zwierzętach laboratoryjnych, obejmujących 13-tygodniowe badania na szczurach i psach (dawka 15 mg/kg/dobę, podskórnie) oraz 26-tygodniowe badania na szczurach i małpach (dawka 10 mg/kg/dobę, podskórnie i dożylnie). Poza oczekiwanym działaniem przeciwzakrzepowym, nie zaobserwowano istotnych działań niepożądanych. Enoksaparyna nie wykazuje potencjału mutagennego ani genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, aberracje chromosomalne limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura). Badania teratogenności i toksyczności rozrodczej na ciężarnych szczurach i królikach (dawki do 30 mg/kg/dobę, podskórnie) oraz na szczurach pod kątem płodności (dawki do 20 mg/kg/dobę) nie wykazały negatywnego wpływu na rozwój płodu ani funkcje rozrodcze.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, komórki szpiku kostnego, lek przeciwzakrzepowy, mechanizm działania farmakologiczny, monitorowanie kliniczne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Dihydroergotamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne dihydroergotaminy mezylanu wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą przy podaniu doustnym, z wartościami LD50 wynoszącymi 8000 mg/kg u myszy, >2000 mg/kg u szczurów oraz >1000 mg/kg u królików. Preparat Dihydroergotaminum Filofarm zawiera 2 mg substancji w 1 g roztworu, co wskazuje na znaczny margines bezpieczeństwa w kontekście toksyczności ostrej. Dane dotyczące teratogenności są ograniczone, jednak nie wykazują wzrostu częstości wad wrodzonych ponad poziom populacji ogólnej. Mimo to, ze względu na słabe działanie oksytocynowe oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy, stosowanie dihydroergotaminy w ciąży wymaga ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko dla czynności skurczowej macicy i perfuzji łożyskowej.
- Leksykon substancji czynnych
Gwajafenezyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gwajafenezyna, stosowana jako substancja wykrztuśna w leczeniu objawowego kaszlu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają dostępne dane przedkliniczne dotyczące toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności oraz rakotwórczości. Badania na zwierzętach wskazują, że dawki wywołujące toksyczność ostrą są znacząco wyższe niż zalecane dawki terapeutyczne, a mutagenność i rakotwórczość nie stanowią istotnego klinicznie zagrożenia. Niemniej jednak, dane dotyczące wpływu gwajafenezyny na zdolności rozrodcze i rozwój zarodkowy są ograniczone, a brak jest szczegółowych badań oceniających potencjalne działanie teratogenne i rakotwórcze według współczesnych standardów. W przypadku produktów złożonych, takich jak Gripex Pro Mucus (paracetamol, gwajafenezyna, fenylefryna) czy Vicks AntiGrip Complex, brak jest kompleksowych danych przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo całej kombinacji substancji.
aktywność mutagenna, badanie farmakologiczne, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt teratogenny, fenylefryna, genotoksyczność, gwajafenezyna, kaszel objawowy, organogeneza, paracetamol, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozwój zarodkowy, substancja wykrztuśna, teofilina, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 16 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, wykazały istotne zmiany w parametrach nerkowych i hematologicznych u zwierząt laboratoryjnych. Kandesartan w dużych dawkach powodował obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu, co może wskazywać na ryzyko niedokrwistości przy długotrwałej terapii. W nerkach obserwowano zwyrodnienie komórek, poszerzenie kanalików oraz obecność wałeczków zasadochłonnych, a także podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, co sugeruje nefrotoksyczność wtórną do działania hipotensyjnego. Dodanie hydrochlorotiazydu potęgowało te efekty, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Dodatkowo, kandesartan indukował rozrost i przerost komórek aparatu przykłębkowego, co jest efektem farmakologicznym blokady receptorów angiotensyny II, choć kliniczne znaczenie tych zmian jest prawdopodobnie niewielkie.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, działanie hipotensyjne, działanie nefrotoksyczne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, niedokrwistość, parametry hematologiczne, parametry nerkowe, przerost komórek, receptory angiotensyny II, ryzyko karcynogenne, toksyczność rozwojowa, wałeczki zasadochłonne, wskaźniki czerwonokrwinkowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia układowe, zwyrodnienie komórek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin Multi 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej, substancji czynnej Neoparin Multi, wykazały korzystny profil toksykologiczny. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu, przeprowadzonych na szczurach, psach i małpach, stosowano dawki 10-15 mg/kg/dobę przez 13-26 tygodni drogą podskórną i dożylną. Nie zaobserwowano istotnych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) nie wykazały aktywności mutagennej ani klastogennej, co potwierdza brak potencjału do indukowania zmian genetycznych.
aberracja chromosomalna, aktywność mutagenna, badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt, mutacja genowa, płodność, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test in vitro, test in vivo, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK-AM 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały szeroki zakres testów toksyczności, mutagenności, teratogenności oraz wpływu na rozrodczość, przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej, przy dawkach do 15 mg/kg/dobę (podskórnie) przez 13 tygodni oraz do 10 mg/kg/dobę (podskórnie i dożylnie) przez 26 tygodni, nie zaobserwowano działań niepożądanych innych niż oczekiwany efekt przeciwzakrzepowy. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mutacji na komórkach chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie teratogenności, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, mutacja powrotna, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, właściwości przeciwzakrzepowe, wpływ na rozrodczość, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gripex Zatoki Caps 500 mg + 25 mg + 6,1 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące leku Gripex ZATOKI Caps, zawierającego 500 mg paracetamolu, 25 mg kofeiny oraz 6,1 mg chlorowodorku fenylefryny, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. W badaniach toksyczności ostrej wartości LD50 wynoszą odpowiednio 310 mg/kg dla paracetamolu oraz 120 mg/kg dla fenylefryny, co oznacza, że dawki toksyczne są wielokrotnie wyższe niż terapeutyczne. Badania toksyczności przewlekłej nie wykazały zwiększonego ryzyka działań toksycznych w porównaniu do stosowania poszczególnych substancji osobno. Ponadto, testy mutagenności nie wykazały klinicznie istotnego potencjału genotoksycznego dla żadnego ze składników preparatu.
aktywność mutagenna, chlorowodorek fenylefryny, dawka śmiertelna 50, działanie kancerogenne, fenylefryna, kofeina, ostre zatrucie, paracetamol, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozrost prostaty, rozrost tkanki gruczołowej, rozwój zarodkowy, stan zapalny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia spermatogenezy, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Figura 1 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę
Przedkliniczne badania toksyczności podostrej 90-dniowej na szczurach wykazały, że podawanie strąków senesu w dawkach od 100 do 1500 mg/kg masy ciała (odpowiadających dawkom 16-242 mg/kg u człowieka) powoduje odwracalne zmiany histopatologiczne w jelicie grubym (przerost nabłonka) oraz w nabłonku wpustu żołądka. W nerkach zaobserwowano dawko-zależne efekty nefrotoksyczne przy dawkach ≥300 mg/kg/dzień, obejmujące nacieki bazofilowe, przerost nabłonka kanalików oraz gromadzenie brązowego pigmentu na powierzchni nerek. Zmiany te były w większości odwracalne po okresie zdrowienia, z wyjątkiem częściowego utrzymywania się przebarwień nerek. Nie stwierdzono zaburzeń czynnościowych nerek ani patologii w splocie nerwowym okrężnicy. Wartość NOEL nie została ustalona, gdyż nawet najniższa dawka 100 mg/kg indukowała efekty biologiczne.
aktywność mutagenna, aloes-emodyna, badanie kancerogenezy, efekt nefrotoksyczny, genotoksyczność i mutagenność, gromadzenie pigmentu, nabłonek wpustu żołądka, pochodna hydroksyantracenu, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, poziom niewywołujący skutków, przerost nabłonka jelita grubego, przerost nabłonka nerek, sennozydy, splot nerwowy okrężnicy, strąk senesu, toksyczność podostra, wyciąg roślinny, zaburzenie czynnościowe nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apap Przeziębienie CAPS 500 mg + 6,1 mg
Produkt złożony Apap Przeziębienie CAPS zawiera 500 mg paracetamolu oraz 6,1 mg fenylefryny chlorowodorku. Dostępne dane przedkliniczne wskazują, że dawki toksyczne dla obu substancji są znacznie wyższe niż stosowane terapeutycznie, z LD50 wynoszącym odpowiednio 310 mg/kg dla paracetamolu i 120 mg/kg dla fenylefryny. Toksyczność ostra i przewlekła obu składników jest niska przy dawkowaniu zgodnym z zaleceniami, a ryzyko działania toksycznego produktu złożonego nie przewyższa ryzyka związanego z poszczególnymi substancjami stosowanymi oddzielnie. Badania mutagenne i karcinogenne nie wykazały istotnego klinicznie ryzyka, choć bardzo duże dawki paracetamolu mogą wykazywać potencjał rakotwórczy, a fenylefryna w dużych dawkach może powodować zmiany zapalne i rozrost prostaty bez zwiększenia częstości nowotworów.
aktywność mutagenna, chlorowodorek fenylefryny, dane przedkliniczne, dawka śmiertelna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, fenylefryna, karcinogenność, LD50, mutagenność, nowotwór prostaty, paracetamol, prostata, rozwój zarodkowy, spermatogeneza, stan zapalny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane 8000 j.m. (80 mg)/0,8 ml
Przedkliniczne badania toksyczności enoksaparyny sodowej przeprowadzone na szczurach, psach, małpach oraz królikach wykazały korzystny profil bezpieczeństwa substancji przy długotrwałym stosowaniu. W badaniach podprzewlekłych (13 tygodni, dawka 15 mg/kg/dobę, podskórnie) oraz przewlekłych (26 tygodni, dawka 10 mg/kg/dobę, podskórnie i dożylnie) nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Ocena teratogenności i toksyczności na płód w okresie ciąży (dawki do 30 mg/kg/dobę, podskórnie) u szczurów i królików nie wykazała żadnych negatywnych skutków, podobnie jak badania wpływu na płodność u szczurów (dawki do 20 mg/kg/dobę, podskórnie), które potwierdziły brak wpływu na zdolności rozrodcze.
aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, mutacja komórek chłoniaka, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność płodowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sedistress 200 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa leku Sedistress, zawierającego wyciąg z ziela męczennicy (Passiflora incarnata L.), wykazała niski profil toksyczności w modelach zwierzęcych. Badania toksyczności ostrej oraz wielokrotnych dawek podawanych doustnie gryzoniom nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, co sugeruje szeroki margines bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym u ludzi. Test Amesa przeprowadzony na wyciągu wodno-alkoholowym z kwiatów męczennicy, identycznym z tym w produkcie, nie wykazał aktywności mutagennej, potwierdzając brak potencjału genotoksycznego. Brak jest jednak szczegółowych badań dotyczących działania rakotwórczego, co jest typowym ograniczeniem dla leków roślinnych, choć dotychczasowe dane i tradycyjne zastosowanie nie wskazują na takie ryzyko.
aktywność mutagenna, badanie genotoksyczne, badanie toksykologiczne, bilans korzyści i ryzyka, ciąża, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja reprodukcyjna, karmienie piersią, kobieta w ciąży, laktacja, mutacja genetyczna, Passiflora incarnata, profil bezpieczeństwa, Sedistress, test Amesa, test toksyczności ostrej, toksyczność ostra, wyciąg wodno-alkoholowy, wyciąg z ziela męczennicy, zachowanie kopulacyjne - Leksykon substancji czynnych
Okskarbazepina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksylowy (MHD) wykazują w badaniach przedklinicznych ograniczone ryzyko toksyczne dla człowieka. W badaniach wielokrotnego podawania u szczurów zaobserwowano nefrotoksyczność okskarbazepiny oraz neurotoksyczność produktu Oxepilax, które nie wystąpiły u psów i myszy. MHD i okskarbazepina mogą indukować opóźnioną reakcję nadwrażliwości immunologicznej. W testach genotoksyczności okskarbazepina wykazywała mutagenność w jednym z pięciu szczepów bakterii w teście Amesa in vitro bez aktywacji metabolicznej, a także powodowała aberracje chromosomowe i poliploidię w komórkach jajnika chomika chińskiego. MHD miała ujemny wynik w teście Amesa, a oba związki nie wykazywały klastogenności ani aneugenności in vivo w teście na szpiku kostnym szczura.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, badanie karcynogenności, ciałko żółte, działanie aneugenne, działanie klastogenne, działanie przeciwpadaczkowe, genotoksyczność, hormon luteinizujący, immunostymulacja, mikrojądro, mikrosomalne enzymy wątrobowe, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nowotwór jądra, nowotwór wątroby, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, opóźniona reakcja nadwrażliwości, pochodna monohydroksylowa, szpik kostny, test Amesa, toksyczny wpływ na rozwój, wada rozwojowa, wpływ na płodność, zaburzenia cyklu rujowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulofor 60 mg
Przedkliniczne badania duloksetyny, substancji czynnej preparatu Dulofor, wykazały brak genotoksyczności, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście uszkodzeń materiału genetycznego. W badaniach rakotwórczości u szczurów zaobserwowano wielojądrzaste komórki w wątrobie bez innych zmian histopatologicznych, o nieustalonym znaczeniu klinicznym. U myszy samic poddanych wysokiej dawce 144 mg/kg/dobę stwierdzono zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych. W badaniach rozrodczych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego oraz obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżywalności potomstwa, co odpowiada maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC). Embriotoksyczność u królików ujawniła wady układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji mniejszej niż maksymalna kliniczna, choć wyniki te nie były jednoznaczne w innych badaniach z różnymi formami soli duloksetyny.
aktywność mutagenna, badanie toksyczności, cykl rujowy, duloksetyna, działanie neurobehawioralne, efekt hepatotoksyczny, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, toksyczność poporodowa, układ kostny, wada rozwojowa, wada układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, zaburzenie cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Fiolet gencjanowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fiolet gencjanowy (chlorek metylorozanilinowy) jest stosowany miejscowo w różnych stężeniach (1% i 2%) oraz formulacjach (spirytusowe i wodne roztwory) na skórę. Dostępne dane przedkliniczne wskazują na potwierdzoną mutagenność tej substancji w komórkach bakteryjnych i eukariotycznych, manifestującą się punktowymi zmianami w DNA. Brak jest jednak kompleksowych badań przedklinicznych, w tym oceny toksyczności ostrej, przewlekłej, wpływu na reprodukcję, potencjału kancerogennego in vivo, farmakokinetyki oraz genotoksyczności in vivo. Nie stwierdzono różnic w profilu bezpieczeństwa pomiędzy różnymi stężeniami i formulacjami preparatów (1% i 2%, roztwory spirytusowe i wodne), które wykazują podobne właściwości mutagenne.
aktywność mutagenna, chlorek metylorozanilinowy, farmakodynamika, farmakokinetyka, fiolet gencjanowy, genotoksyczność, Methylrosanilinii chloridum, potencjał kancerogenny, punktowa zmiana DNA, spirytusowy roztwór fioletu gencjanowego, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, transformacja nowotworowa, wchłanianie systemowe, wodny roztwór fioletu gencjanowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej Candepres, wykazały brak toksyczności ogólnoustrojowej i narządowej w dawkach terapeutycznych. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano jednak toksyczne efekty przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny, obejmujące zmniejszenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu oraz zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, tworzenie wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny. Zmiany te są prawdopodobnie konsekwencją działania hipotensyjnego leku i obejmują także rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, co jednak nie ma klinicznego znaczenia przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania wykazały toksyczność płodową w późnym okresie ciąży, co uzasadnia przeciwwskazania do stosowania Candepres w ciąży.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, działanie rakotwórcze, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, morfologia krwi, nieprawidłowy rozwój nerek, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, rozwój prenatalny i postnatalny, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność płodowa, układ RAA, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT +pharma 16 mg + 5 mg + 12,5 mg
W badaniach przedklinicznych dotyczących skojarzenia kandesartanu, amlodypiny oraz hydrochlorotiazydu (HCT) nie przeprowadzono dedykowanych testów toksyczności, jednak dane dotyczące poszczególnych składników i kombinacji kandesartanu z HCT nie wykazały nowych efektów toksycznych. Kandesartan w dużych dawkach wpływał na parametry erytrocytów (zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu), funkcję nerek (śródmiąższowe zapalenie, poszerzenie kanalików, wzrost mocznika i kreatyniny) oraz powodował rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co jest efektem farmakologicznym. Wykazano fetotoksyczność kandesartanu w późnej ciąży, brak mutagenności i rakotwórczości. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych niż maksymalna dawka kliniczna (10 mg) powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność noworodków, natomiast w dawkach do 10 mg/kg/dobę nie wpływała na płodność, choć obserwowano obniżenie hormonów gonadotropowych i testosteronu oraz zmniejszenie gęstości nasienia u szczurów. Nie wykazano działania rakotwórczego ani genotoksycznego amlodypiny.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębuszkowy, działanie genotoksyczne, działanie moczopędne, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, kanalik nerkowy, karcynogenność, komórka Sertoliego, kreatynina, mocznik, mutagenność, obniżenie ciśnienia krwi, parametr czerwonokrwinkowy, potencjał rakotwórczy, przepływ nerkowy, przeżywalność noworodków, rozrost komórek, spermatyda, testosteron, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, zapalenie śródmiąższowe - Leksykon substancji czynnych
Enoksaparyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały wieloaspektową ocenę toksyczności przewlekłej, mutagenności, teratogenności oraz wpływu na płodność i rozrodczość. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach podawano dawkę 15 mg/kg/dobę s.c. przez 13 tygodni, a na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę s.c. i i.v. przez 26 tygodni, nie obserwując działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności in vitro (test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy) oraz badania klastogenności (aberracje chromosomalne limfocytów ludzkich in vitro i komórek szpiku kostnego szczura in vivo) nie wykazały aktywności mutagennej ani genotoksyczności enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie mutagenności, badanie teratogenności, badanie toksyczności, działanie genotoksyczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, genotoksyczność, limfocyt ludzki, płodność, potencjał mutagenny, substancja lecznicza, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – APAP przeziębienie MAX 1000 mg + 50 mg + 12,2 mg/sasz.
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące preparatu APAP przeziębienie MAX, zawierającego paracetamol (1000 mg), kofeinę (50 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (12,2 mg), wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania toksyczności ostrej na zwierzętach wykazały wartości LD50 dla paracetamolu na poziomie 310 mg/kg masy ciała oraz dla fenylefryny 120 mg/kg masy ciała, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, sugerując niskie ryzyko toksyczności ostrej. Ponadto, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały zwiększonego ryzyka działania toksycznego dla produktu złożonego w porównaniu do poszczególnych substancji czynnych stosowanych osobno.
aktywność mutagenna, chlorowodorek fenylefryny, dawka letalna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, fenylefryna, kofeina, LD50, nowotwór, paracetamol, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowy, spermatogeneza, stan zapalny, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ toksyczny, zanik jąder - Leksykon substancji czynnych
Atrakuriowy bezylan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atrakuriowego bezylanu, stosowanego jako środek zwiotczający mięśnie podczas zabiegów chirurgicznych, wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych oraz w komórkach szpiku szczurów. Aktywność mutagenna zaobserwowana in vitro w komórkach ssaków pojawiała się jedynie przy stężeniach cytotoksycznych, znacznie przekraczających poziomy terapeutyczne. Krótkotrwała ekspozycja, niskie dawki oraz ograniczona dystrybucja farmakokinetyczna w warunkach klinicznych minimalizują ryzyko mutagenne, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji w praktyce medycznej.
aktywność mutagenna, Atracurium Kalceks, atrakuriowy bezylan, dawka terapeutyczna, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, komórki szpiku szczurów, model bakteryjny, płytka nerwowo-mięśniowa, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil farmakokinetyczny, środek zwiotczający mięśnie, zabieg chirurgiczny, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK-AM 8 000 j.m. (80 mg)/0,8 ml
Przedkliniczne badania enoksaparyny sodowej obejmowały ocenę toksyczności po wielokrotnym podaniu, mutagenności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. W badaniach 13-tygodniowych na szczurach i psach podawano lek podskórnie w dawce 15 mg/kg/dobę, natomiast w badaniach 26-tygodniowych na szczurach i małpach stosowano dawkę 10 mg/kg/dobę drogą podskórną i dożylną. We wszystkich przypadkach nie zaobserwowano działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwany efekt przeciwzakrzepowy, ani toksyczności narządowej. Testy mutagenności in vitro i in vivo, w tym test Amesa oraz badania aberracji chromosomalnej, nie wykazały aktywności mutagennej ani klastogennej, co wskazuje na niski potencjał genotoksyczny enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, droga dożylna, droga podskórna, działanie genotoksyczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, płodność, potencjał mutagenny, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, toksyczność po wielokrotnym podaniu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin Forte 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne enoksaparyny sodowej, substancji czynnej Neoparin Forte, obejmowały wielokrotne podawanie podskórne i dożylne u szczurów, psów, małp oraz królików w dawkach do 30 mg/kg/dobę przez okres do 26 tygodni. W badaniach 13- i 26-tygodniowych nie stwierdzono toksyczności narządowej ani innych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Ocena genotoksyczności, przeprowadzona za pomocą testów Amesa, testów mutacji w komórkach chłoniaka myszy oraz testów aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazała mutagennego ani klastogennego potencjału enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność mutagenna, badanie toksykologiczne, chłoniak myszy, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, mutacja punktowa, potencjał genotoksyczny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cutivate 0,05 mg/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne flutykazonu propionianu, składnika aktywnego maści Cutivate 0,05 mg/g, potwierdziły jego profil bezpieczeństwa zgodny z innymi silnie działającymi glikokortykosteroidami. Ocena farmakologiczna nie wykazała nieprzewidzianych działań niepożądanych, a toksyczność po podaniu wielokrotnym mieściła się w oczekiwanym zakresie, bez specyficznych zagrożeń dla pacjentów. Badania genotoksyczności nie wykazały aktywności mutagennej ani klastogennej, a testy karcinogenności nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania flutykazonu w kontekście długoterminowym.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, karcinogenność, kortykosteroid, maść Cutivate, potencjał genotoksyczny, potencjał reprodukcyjny, profil farmakologiczny, rozszczep podniebienia, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Manti Extra 10 mg + 165 mg + 800 mg
Badania przedkliniczne leku Manti Extra, zawierającego famotydynę (10 mg), magnezu wodorotlenek (165 mg) oraz wapnia węglan (800 mg), wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa poszczególnych składników. Famotydyna, antagonista receptorów H₂, charakteryzuje się niską toksycznością ostrą z LD₅₀ wynoszącą 3000 mg/kg u szczurów i myszy, a badania obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozrodczość nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Wapń węglan i magnezu wodorotlenek posiadają ograniczone dane toksykologiczne, jednak badania podstawowe nie wskazują na aktywność mutagenną ani rakotwórczą tych związków. Należy zwrócić uwagę na obserwacje nieprawidłowej osteogenezy przy długotrwałym podawaniu dużych dawek wapnia węglanu u zwierząt.
aktywność mutagenna, antagonista receptora H2, badanie przedkliniczne, dane toksykologiczne, dawka śmiertelna, famotydyna, farmakologia bezpieczeństwa, faza postmarketingowa, LD50, monitorowanie bezpieczeństwa, osteogeneza, potencjał genotoksyczny, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, węglan wapnia, wodorotlenek magnezu, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Sodu chlorek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania chlorku sodu (NaCl) potwierdzają jego fizjologiczną rolę jako podstawowego elektrolitu osocza, nie wykazując działań toksycznych przy dawkach terapeutycznych mieszczących się w granicach fizjologicznych zdolności regulacyjnych organizmu. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie wskazują na ryzyko toksyczności ostrej, podostrej ani przewlekłej, a także nie wykazano działania genotoksycznego, rakotwórczego czy negatywnego wpływu na reprodukcję i rozwój zarodka i płodu. Toksyczność chlorku sodu obserwowana jest jedynie przy znacznym przedawkowaniu prowadzącym do hipernatremii, co podkreśla konieczność monitorowania stężenia jonów sodu i chloru oraz przestrzegania zaleceń dawkowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej lub niewydolnością nerek.
aktywność mutagenna, badanie toksykologiczne, chlorek sodu, ciśnienie osmotyczne, dializa otrzewnowa, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, funkcja nerek, genotoksyczność, gospodarka elektrolitowa, hemofiltracja, hipernatremia, homeostaza wodno-elektrolitowa, ikodekstryna, jony sodu i chloru, kancerogenność, osmolarność, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność podostra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxepilax 600 mg
Dane przedkliniczne okskarbazepiny oraz jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego ani klastogennego w testach in vitro i in vivo, mimo że okskarbazepina zwiększała mutacje w teście Amesa w jednym szczepie bakterii bez aktywacji metabolicznej. Neurotoksyczność obserwowana u szczurów po wielokrotnym podaniu nie została potwierdzona u psów i myszy. MHD może indukować opóźnioną reakcję nadwrażliwości immunologicznej u myszy. W badaniach reprodukcyjnych okskarbazepina nie wpływała na płodność szczurów przy dawkach do 150 mg/kg mc./dobę, natomiast MHD powodowała zaburzenia cyklu rujowego, zmniejszenie liczby ciałek żółtych, implantacji oraz żywych zarodków przy dawkach porównywalnych do stosowanych u ludzi. Toksyczność rozwojowa, w tym zwiększona śmiertelność zarodków i opóźnienie rozwoju potomstwa, występowała po podaniu dawek toksycznych dla matki.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, działanie aneugeniczne, działanie klastogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, estradiol, hormon luteinizujący, mikrojądro, monohydroksypochodna, neurotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, reakcja nadwrażliwości, szpik kostny, test Amesa, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Wapnia węglan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Węglan wapnia (Calcii carbonas) jest szeroko stosowanym środkiem zobojętniającym kwas żołądkowy, charakteryzującym się niskim profilem toksyczności w standardowych dawkach terapeutycznych. Badania przedkliniczne nie wykazały mutagenności ani działania rakotwórczego tej substancji. W badaniach na zwierzętach podawanie dużych dawek przez dłuższy czas wiązało się z nieprawidłową osteogenezą, co może być efektem zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Ponadto, toksyczność reprodukcyjna węglanu wapnia nie została potwierdzona, a stosowanie substancji nie wpływało negatywnie na płodność, rozwój płodu ani przebieg ciąży. W przypadku preparatów złożonych, takich jak Rennie Antacidum czy Rennie Fruit, brak jest specyficznych badań przedklinicznych, jednak ocena bezpieczeństwa opiera się na danych dotyczących poszczególnych składników, w tym węglanu wapnia.
aktywność mutagenna, działanie rakotwórcze, famotydyna, genotoksyczność, gospodarka wapniowo-fosforanowa, LD50, nieprawidłowa osteogeneza, niski profil toksyczności, potencjał kancerogenny, preparat zobojętniający kwas żołądkowy, Rennie Antacidum, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, węglan wapnia, wodorotlenek magnezu, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tussicalin 7,5 mg/5 ml
Butamirat cytrynian, substancja czynna leku Tussicalin (1,5 mg/ml, syrop), przeszedł szerokie badania przedkliniczne mające na celu ocenę jego profilu bezpieczeństwa. Badania toksyczności ostrej, zarówno in vivo, jak i in vitro, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Długoterminowe badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych zmian patologicznych ani zaburzeń funkcjonalnych narządów wewnętrznych, a także nie stwierdzono kumulacji toksycznej. Ponadto, analiza wpływu na układ rozrodczy nie wykazała działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój potomstwa.
aktywność mutagenna, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, butamirat cytrynian, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, kumulacja toksyczna, model zwierzęcy, narząd wewnętrzny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test genotoksyczności, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, Tussicalin, uszkodzenie genetyczne, zwierzę laboratoryjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxcarbazepin NeuroPharma 300 mg
Badania przedkliniczne okskarbazepiny i jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) wykazały gatunkowo specyficzną nefrotoksyczność u szczurów, nieobecną u psów i myszy, co wskazuje na konieczność ostrożności w interpretacji wyników toksyczności nerkowej. Okskarbazepina i MHD mogą indukować reakcje nadwrażliwości typu opóźnionego, co ma znaczenie przy długotrwałym stosowaniu. W zakresie genotoksyczności, okskarbazepina wykazała mutagenność w teście Amesa bez aktywacji metabolicznej w jednym szczepie bakterii, a oba związki indukowały aberracje chromosomowe in vitro, jednak testy in vivo na szpiku kostnym szczura nie potwierdziły działania klastogennego ani aneugennego, co sugeruje ograniczone ryzyko genotoksyczne u ludzi.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, ciałko żółte, działanie aneugenne, działanie klastogenne, enzym mikrosomalny wątroby, hormon luteinizujący, immunostymulacja, monohydroksypochodna, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, poliploidia, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, reakcja nadwrażliwości typu opóźnionego, test Amesa, test mikrojądrowy, wada rozwojowa, zaburzenie cyklu rujowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 60 mg/0,6 ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej, substancji czynnej Neoparinu, obejmowała badania toksyczności podostrej i przewlekłej na szczurach, psach oraz małpach, z dawkami odpowiednio 15 mg/kg/dobę (13 tygodni, podskórnie) oraz 10 mg/kg/dobę (26 tygodni, podskórnie i dożylnie). W obu badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności (m.in. test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka u myszy) oraz klastogenności (badania aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich in vitro i szpiku kostnego szczura in vivo) nie wykazały aktywności genotoksycznej enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, mutacja komórek chłoniaka, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Tynidazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tynidazol, substancja czynna leku Tinidazolum Polpharma, wykazuje mutagenność in vitro wobec wybranych szczepów bakterii, zwłaszcza Salmonella typhimurium i Klebsiella pneumoniae, z nasileniem działania w warunkach beztlenowych. Jednak badania na limfocytach krwi obwodowej człowieka nie potwierdziły istotnego wpływu na proliferację komórek, co sugeruje ograniczony potencjał genotoksyczny w komórkach ludzkich. Dane dotyczące karcynogenności są niejednoznaczne – brak bezpośrednich dowodów na rakotwórczość tynidazolu, lecz ze względu na jego strukturalne podobieństwo do metronidazolu, u którego wykazano działanie karcynogenne u gryzoni, zaleca się ostrożność, zwłaszcza w terapii dzieci i młodzieży.
Badania przedkliniczne nie wykazały istotnego działania teratogennego ani negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze, co wskazuje na względne bezpieczeństwo stosowania tynidazolu u kobiet w wieku rozrodczym. Mimo to, ze względu na ograniczone dane, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, konieczne jest ostrożne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka. Brak kompleksowych badań długoterminowych, w tym dotyczących potencjalnej karcynogenności, stanowi istotną lukę w wiedzy. W praktyce klinicznej zaleca się monitorowanie pacjentów z grup podwyższonego ryzyka oraz stosowanie leku wyłącznie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne zagrożenia.
aktywność mutagenna, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, Klebsiella pneumoniae, limfocyty krwi obwodowej, metronidazol, pierwszy trymestr ciąży, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, substancja czynna, tynidazol, warunki beztlenowe - Leksykon substancji czynnych
Pentaerytrytylu tetraazotan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne pentaerytrytylu tetraazotanu wykazały bardzo niski poziom toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 6 g/kg masy ciała u szczurów po jednorazowym podaniu dojelitowym dawek 5000-10000 ppm. W badaniach podostrych stosowano dawkę 400 mg/kg m.c., co odpowiada około 200-krotności dawki terapeutycznej u ludzi, bez obserwacji toksyczności ani zmian w parametrach biochemicznych i hematologicznych. W badaniach przewlekłych, trwających 2 lata, podawano dawki 1250-3000 mg/kg m.c. szczurów i myszy, nie stwierdzając negatywnego wpływu na przeżywalność, masę ciała ani występowanie zmian nowotworowych, co potwierdza brak potencjału kancerogennego substancji.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, gruczolak gruczołu Zymbala, LD50, pentaerytrytylu tetraazotan, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość, wskaźnik biochemiczny, wskaźnik hematologiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xuvelex XR 750 mg
Przedkliniczne badania metforminy chlorowodorku, substancji czynnej leku Xuvelex XR, wykazały brak istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Testy farmakologiczne potwierdziły bezpieczeństwo dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Wielokrotne podawanie leku nie wywołało klinicznie istotnych efektów toksycznych, a szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych podkreśla jego tolerancję. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani klastogenności metforminy, co eliminuje ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego.
aktywność mutagenna, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, margines bezpieczeństwa, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcinogenny, profil bezpieczeństwa farmakologicznego, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, właściwość klastogenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 32 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych, specyficznych działań toksycznych różniących się od efektów obserwowanych przy stosowaniu poszczególnych składników. W badaniach na zwierzętach odnotowano istotne zmiany hematologiczne, takie jak spadek liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Ponadto, kandesartan wywoływał nefrotoksyczne zmiany, w tym zwyrodnienie i poszerzenie kanalików nerkowych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, które były nasilone przez dodatek hydrochlorotiazydu, prawdopodobnie wskutek synergistycznego wpływu na hemodynamikę nerkową. Zmiany te są najprawdopodobniej wtórne do działania hipotensyjnego leku i zmniejszonej perfuzji nerkowej.
aktywność mutagenna, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębkowy, działanie klastogenne, działanie teratogenne, erytrocyty, funkcja nerek, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, mocznik i kreatynina, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przepływ krwi przez nerki, rozrost komórek, toksyczność płodowa, toksyczność składników leku, układ krwiotwórczy, wałeczki zasadochłonne, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Karbagen 300 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne okskarbazepiny i jej aktywnego metabolitu monohydroksylowego (MHD) nie wykazały istotnych zagrożeń genotoksycznych dla człowieka, mimo że okskarbazepina zwiększała częstość mutacji w jednym z pięciu szczepów bakterii w teście Amesa in vitro, a oba związki indukowały aberracje chromosomowe i poliploidię w komórkach jajnika chomika chińskiego. W testach in vivo na szpiku kostnym szczura nie stwierdzono działań klastogennych ani aneugenicznych. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek zaobserwowano nefrotoksyczność u szczurów, nieobecną u psów i myszy, co wskazuje na gatunkową specyficzność działania. Ponadto, MHD wykazało potencjał do indukcji opóźnionej reakcji nadwrażliwości, co jest istotne przy ocenie ryzyka uczuleniowego leku.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, badanie karcynogenności, ciałko żółte, cykl rujowy, działanie klastogenne, estradiol, genotoksyczność, hormon luteinizujący, immunostymulacja, mikrojądro, mikrosomalne enzymy wątrobowe, nefrotoksyczność, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, pochodna monohydroksylowa, poliploidia, reakcja nadwrażliwości, śmiertelność zarodkowa, test Amesa, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z męczennicy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne wyciągu z męczennicy (Passiflora incarnata L.), stosowanego m.in. w preparacie Sedistress, wykazały niski profil toksyczności zarówno w testach ostrej, jak i przewlekłej toksyczności po podaniu doustnym. Ekstrakt suchy z ziela, standaryzowany na 200 mg na tabletkę (odpowiadający 700-1000 mg kwiatów), pozyskiwany jest metodą ekstrakcji 60% etanolem, co zapewnia powtarzalność zawartości substancji czynnych. Test Amesa nie wykazał aktywności mutagennej wyciągu, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego. Niemniej jednak, brak jest danych dotyczących rakotwórczości, gdyż nie przeprowadzono standardowych badań w tym zakresie, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tej substancji.
aktywność mutagenna, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, ekstrakt z ziela męczennicy, funkcja reprodukcyjna, ocena bezpieczeństwa, Passiflora incarnata, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, ryzyko onkogenne, składnik czynny, substancja roślinna, test Amesa, test toksyczności ostrej, toksyczność ostra i przewlekła, właściwość mutagenna, wpływ na reprodukcję, wyciąg suchy, wyciąg wodno-alkoholowy, wyciąg z męczennicy, zachowanie kopulacyjne, zachowanie seksualne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranisan 150 mg 150 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa ranitydyny w preparacie Ranisan 150 mg wykazała korzystny profil tolerancji substancji czynnej, chlorowodorku ranitydyny, bez istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności przewlekłej i subchronicznej nie ujawniły krytycznych efektów toksycznych narządowych, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały aktywności mutagennej ani klastogennej. Długoterminowe badania kancerogenności, prowadzone na modelach zwierzęcych przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne, nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów.
aktywność mutagenna, chlorowodorek ranitydyny, efekt klastogenny, genotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa leku, ranitydyna, rozwój embrionalny, rozwój postnatalny, rozwój pourodzeniowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła i subchroniczna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caramlo 8 mg + 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Caramlo, zawierającego kandesartan cyleksetylu i amlodypinę, wskazują na brak istotnej toksyczności w dawkach klinicznych. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg) powodowała zaburzenia porodu, takie jak opóźnienie terminu porodu, wydłużony czas trwania porodu oraz zmniejszoną przeżywalność noworodków. W badaniach płodności u szczurów stosowano dawki do 10 mg/kg/dobę (8-krotność dawki ludzkiej w mg/m²) bez wpływu na płodność, choć w innym badaniu zaobserwowano zmniejszenie stężenia gonadotropin, testosteronu oraz obniżoną jakość nasienia. Badania rakotwórczości amlodypiny (0,5-2,5 mg/kg/dobę) nie wykazały działania kancerogennego, a testy mutagenności były negatywne.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, amlodypina, amlodypiny bezylan, aparat przykłębuszkowy, erytrocyty, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, kandesartan cyleksetylu, komórki Sertoliego, krwinki czerwone, opóźnienie porodu, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność noworodków, spermatydy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, testosteron, toksyczność rozrodcza, zaburzenia porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sobycor 2,5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa bisoprololu fumaranu, substancji czynnej leku Sobycor, obejmowała standardowe badania farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz rakotwórczości. Wyniki nie wykazały mutagenności ani potencjału onkogennego, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa substancji. Badania toksyczności reprodukcyjnej ujawniły, że wysokie dawki bisoprololu powodowały zmniejszenie przyjmowania pokarmu i przyrostu masy ciała u ciężarnych samic oraz zwiększone ryzyko resorpcji zarodków, obniżoną masę urodzeniową potomstwa i opóźniony rozwój fizyczny, jednak bez wykazania działania teratogennego.
aktywność mutagenna, badanie farmakologiczne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja lekowa, genotoksyczność, masa urodzeniowa, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa leku, rakotwórczość, resorpcja zarodka, rozwój fizyczny, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lorazepam Orion 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lorazepamu obejmowały długoterminowe testy kancerogenności, mutagenności oraz wpływu na płodność i rozród na różnych modelach zwierzęcych. W 18-miesięcznym badaniu doustnym na myszach i szczurach nie wykazano działania rakotwórczego. Test mutagenności przeprowadzony na Drosophila melanogaster potwierdził brak właściwości mutagennych lorazepamu, co eliminuje ryzyko indukcji zmian genetycznych. W badaniu preimplantacyjnym na szczurach, przy dawce 20 mg/kg, nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania lorazepamu w kontekście reprodukcyjnym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 20 mg/0,2 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne enoksaparyny sodowej, przeprowadzone na szczurach, psach i małpach, wykazały dobry profil bezpieczeństwa przy podawaniu podskórnym i dożylnym w dawkach do 15 mg/kg na dobę przez okresy do 26 tygodni. Nie zaobserwowano działań niepożądanych innych niż spodziewane efekty przeciwzakrzepowe. Badania genotoksyczności, obejmujące test Amesa, test mutacji genowych w komórkach chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnych in vitro i in vivo, nie wykazały aktywności mutagennej ani klastogennej enoksaparyny sodowej, potwierdzając brak potencjału do uszkodzeń materiału genetycznego.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie genotoksyczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, płodność, potencjał teratogenny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność długoterminowa, właściwości przeciwzakrzepowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK-AM 2 000 j.m. (20 mg)/0,2 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej wykazały korzystny profil toksykologiczny, potwierdzając brak działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwane efekty przeciwzakrzepowe. W badaniach przewlekłych, obejmujących 13-tygodniowe podawanie podskórne w dawce 15 mg/kg/dobę u szczurów i psów oraz 26-tygodniowe podawanie podskórne i dożylne w dawce 10 mg/kg/dobę u szczurów i małp, nie zaobserwowano istotnych toksyczności. Testy mutagenności i klastogenności, zarówno in vitro (m.in. test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich), jak i in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura), potwierdziły brak potencjału mutagennego i klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, funkcja rozrodcza, lek przeciwzakrzepowy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, szpik kostny, test aberracji chromosomalnej, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 80 mg/0,8 ml (8000 j.m.)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej, substancji czynnej leku Crusia, obejmowały szeroki zakres testów toksykologicznych, mutagennych oraz oceny wpływu na rozrodczość na modelach zwierzęcych. W badaniach toksyczności podostrej (13 tygodni) i przewlekłej (26 tygodni) podawano dawki odpowiednio 15 mg/kg/dobę (szczury, psy) oraz 10 mg/kg/dobę (szczury, małpy) drogą podskórną i dożylną, nie obserwując działań niepożądanych poza spodziewanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności in vitro (Test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz klastogenności in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) nie wykazały aktywności genotoksycznej enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie toksykologiczne, dawkowanie leku, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, potencjał genotoksyczny, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka, toksyczność ogólna, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 32 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych działań toksycznych różniących się od tych obserwowanych dla poszczególnych składników stosowanych osobno. Kandesartan w wysokich dawkach u zwierząt laboratoryjnych powodował istotne zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt) oraz wywoływał zmiany morfologiczne i czynnościowe nerek, takie jak zwyrodnienie struktur nerkowych, poszerzenie kanalików, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Działania nefrotoksyczne były nasilone przez dodanie hydrochlorotiazydu, co wskazuje na potencjalną interakcję obu substancji. Ponadto, kandesartan indukował rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, co jest interpretowane jako efekt farmakologiczny na układ renina-angiotensyna-aldosteron, o niewielkim znaczeniu klinicznym.
aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, działanie genotoksyczne, działanie hipotensyjne, działanie klastogenne, funkcja nerek, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetylu, kreatynina w osoczu, mocznik w osoczu, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał genotoksyczny, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne, zwyrodnienie nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losmina 150 mg/ml (15 000 j.m.)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały kompleksową ocenę toksyczności, mutagenności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. W badaniach toksyczności podostatej na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie przez 13 tygodni, natomiast w badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie przez 26 tygodni. We wszystkich tych badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza spodziewanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) wykazały brak aktywności mutagennej i klastogennej, co wskazuje na brak potencjału genotoksycznego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie płodności, badanie teratogenności, badanie toksyczności, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 12,5 mg + 8 mg
W badaniach przedklinicznych produktu leczniczego Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie stwierdzono nowych działań toksycznych wynikających z kombinacji substancji aktywnych w porównaniu do efektów poszczególnych składników. Kandesartan w dużych dawkach u myszy, szczurów, psów i małp powodował zmiany hematologiczne (zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżenie hemoglobiny i hematokrytu) oraz nefrotoksyczność objawiającą się zwyrodnieniem i poszerzeniem kanalików nerkowych, obecnością wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższonym stężeniem mocznika i kreatyniny w osoczu. Mechanizm nefrotoksyczności jest prawdopodobnie wtórny do działania hipotensyjnego i zmian przepływu krwi przez nerki, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila te efekty. Dodatkowo obserwowano rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt farmakologiczny o niewielkim znaczeniu klinicznym.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, dysfunkcja nerek, działanie hipotensyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie toksyczne na płód, funkcja nerek, genotoksyczność, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, kreatynina w osoczu, parametr czerwonokrwinkowy, parametr hematologiczny, parametr nerkowy, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał genotoksyczny, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, wałeczek zasadochłonny, wartość hematokrytu, zaburzenie czynności nerek, zmniejszenie liczby erytrocytów, zwyrodnienie kanalików nerkowych