zwyrodnienie kanalików nerkowych
Zwyrodnienie kanalików nerkowych (tubulopatia) to grupa chorób charakteryzujących się upośledzeniem funkcji kanalików nerkowych, które odpowiadają za reabsorpcję i sekrecję różnych substancji w procesie tworzenia moczu. Schorzenie to może być wrodzone lub nabyte, a jego przyczyny obejmują m.in. czynniki genetyczne, toksyczne, metaboliczne, immunologiczne oraz infekcyjne.
Klinicznie zwyrodnienie kanalików nerkowych manifestuje się zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, kwasowo-zasadowej oraz nieprawidłowościami w składzie moczu. W zależności od lokalizacji uszkodzenia (kanaliki proksymalne, pętla Henlego, kanaliki dystalne) występują różne zespoły kliniczne, takie jak zespół Fanconiego, nerkowa kwasica cewkowa czy zespół Barttera.
Diagnostyka tubulopatii obejmuje badania laboratoryjne krwi i moczu (m.in. stężenia elektrolitów, pH moczu, osmolalność), badania obrazowe oraz w wybranych przypadkach badania genetyczne. Leczenie zależy od rodzaju tubulopatii i obejmuje zarówno suplementację brakujących elektrolitów i substancji, jak i leczenie przyczynowe, jeśli jest możliwe. W przypadkach postępujących może dochodzić do przewlekłej choroby nerek wymagającej leczenia nerkozastępczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meaxin 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne imatynibu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (szczury, psy, małpy, króliki) wykazały, że lek wywołuje łagodne do umiarkowanych zmiany hematologiczne oraz toksyczność wątroby i nerek. U psów obserwowano ciężkie uszkodzenia wątroby po 2-tygodniowym podawaniu, natomiast u małp stwierdzono uszkodzenia nerek z podwyższonymi wartościami BUN i kreatyniny. Długotrwałe stosowanie wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp wyniosła 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Imatynib wykazał zróżnicowany potencjał genotoksyczny – negatywny w teście Amesa i mikrojądrowym u szczurów, ale pozytywny w teście klastogennym na komórkach jajnika chomika chińskiego. Ponadto, niektóre produkty pośrednie procesu produkcji wykazały mutagenność. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i ruchliwości plemników u samców szczurów przy dawce 60 mg/kg oraz zwiększoną utratę płodów u samic przy tej samej dawce, co jest zbliżone do maksymalnej dawki klinicznej w przeliczeniu na powierzchnię ciała.
aberracje chromosomowe, albuminy, aminotransferazy, azot mocznikowy we krwi, białko całkowite, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, cholesterol, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, gruczolak nerek, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz rdzenia nadnerczy, hiperplazja przewodów żółciowych, jądra i najądrza, kardiomiopatia, kreatynina, malaria, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, potencjał genotoksyczny, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost nabłonka brodawek nerkowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie kanalików nerkowych, rozwój przed- i pourodzeniowy, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, triglicerydy, układ krwiotwórczy, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, zakażenia oportunistyczne, zmiany hematologiczne, zmiany histopatologiczne, zmniejszenie spermatogenezy, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Lopinawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne lopinawiru, składnika leku Lopinavir + Ritonavir Accord, wykazały, że głównymi narządami docelowymi są wątroba, nerki, tarczyca, śledziona oraz krwinki czerwone. U gryzoni i psów po podaniu dawek wielokrotnych (ponad 6-krotnie wyższych niż zalecana dawka kliniczna) obserwowano obrzęk komórek wątroby z ogniskowym zwyrodnieniem, niewielkie zwyrodnienie kanalików nerkowych u myszy (przy dawkach co najmniej 2-krotnie wyższych niż u ludzi), przerost komórek pęcherzykowych tarczycy u szczurów związany ze zmniejszeniem stężenia tyroksyny i wzrostem TSH, a także zmiany hematologiczne (anizocytoza, poikilocytoza) i powiększenie śledziony z histiocytozą u szczurów. Profil lipidowy u gryzoni wykazywał podwyższone stężenia cholesterolu (szczury, myszy) i triglicerydów (myszy), natomiast u psów nie zaobserwowano takich zmian. W badaniach in vitro lopinawir z rytonawirem hamował o 30% kanały potasowe HERG przy stężeniach odpowiadających 7-krotności całkowitego i 15-krotności wolnego stężenia w osoczu u ludzi, jednak bez istotnego wpływu na repolaryzację włókien Purkinjego u psów. Dystrybucja leku w mięśniu sercowym szczurów wykazała AUC na poziomie około 50% wartości osoczowej po 72 godzinach, co sugeruje brak istotnej retencji w tkance mięśnia sercowego.
aberracja chromosomalna, badanie elektrokardiograficzne, badanie toksykologiczne, bradykardia, działanie mutagenne, histiocytoza, hormon tyreotropowy, kanał potasowy hERG, narząd docelowy, odczyn Coombsa, potencjał genotoksyczny, profil lipidowy, przepływ jonów potasowych, przerost komórek pęcherzykowych tarczycy, przeżywalność młodych, repolaryzacja, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dla samic, toksyczność zarodkowo-płodowa, włókno Purkinjego, wydłużenie odstępu PR, zaburzenie elektrolitowe, załamek U, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meaxin 100 mg
Profil toksyczności imatynibu został szczegółowo zbadany w badaniach przedklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach, obejmujących podawanie jednorazowe i wielokrotne oraz oceny genotoksyczności, kancerogenności i wpływu na rozród. Zaobserwowano łagodne do umiarkowanych zmiany hematologiczne i szpikowe, a wątroba była głównym narządem docelowym toksyczności, z ciężkim uszkodzeniem wątroby u psów po 2-tygodniowym podaniu. U małp stwierdzono uszkodzenia nerek, a u szczurów rozrost nabłonka dróg moczowych przy dawkach ≥6 mg/kg. Imatynib wykazywał działanie immunosupresyjne, zwiększając częstość zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp wyniosła 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Wyniki badań genotoksyczności były mieszane, z brakiem działania w testach Amesa i mikrojądrowym, ale wykazaniem klastogenności in vitro w komórkach jajnika chomika. Dwa produkty pośrednie procesu produkcji wykazały mutagenność w testach in vitro.
aberracja chromosomowa, aminotransferazy, azot mocznikowy, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczolak przytarczyc, gruczolakorak jelita cienkiego, guz rdzenia nadnerczy, hematopoeza, hiperplazja przewodów żółciowych, kardiomiopatia, malaria, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozstrzeń jam serca, rozwój pourodzeniowy, ruchliwość plemników, spermatogeneza, szpik kostny, test Amesa, toksyczność wielokrotna, triglicerydy, układ hematologiczny, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zmiany histopatologiczne, zmniejszenie masy jąder, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 32 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych, specyficznych działań toksycznych różniących się od efektów obserwowanych przy stosowaniu poszczególnych składników. W badaniach na zwierzętach odnotowano istotne zmiany hematologiczne, takie jak spadek liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Ponadto, kandesartan wywoływał nefrotoksyczne zmiany, w tym zwyrodnienie i poszerzenie kanalików nerkowych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, które były nasilone przez dodatek hydrochlorotiazydu, prawdopodobnie wskutek synergistycznego wpływu na hemodynamikę nerkową. Zmiany te są najprawdopodobniej wtórne do działania hipotensyjnego leku i zmniejszonej perfuzji nerkowej.
aktywność mutagenna, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębkowy, działanie klastogenne, działanie teratogenne, erytrocyty, funkcja nerek, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, mocznik i kreatynina, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przepływ krwi przez nerki, rozrost komórek, toksyczność płodowa, toksyczność składników leku, układ krwiotwórczy, wałeczki zasadochłonne, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 12,5 mg + 8 mg
W badaniach przedklinicznych produktu leczniczego Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie stwierdzono nowych działań toksycznych wynikających z kombinacji substancji aktywnych w porównaniu do efektów poszczególnych składników. Kandesartan w dużych dawkach u myszy, szczurów, psów i małp powodował zmiany hematologiczne (zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżenie hemoglobiny i hematokrytu) oraz nefrotoksyczność objawiającą się zwyrodnieniem i poszerzeniem kanalików nerkowych, obecnością wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższonym stężeniem mocznika i kreatyniny w osoczu. Mechanizm nefrotoksyczności jest prawdopodobnie wtórny do działania hipotensyjnego i zmian przepływu krwi przez nerki, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila te efekty. Dodatkowo obserwowano rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt farmakologiczny o niewielkim znaczeniu klinicznym.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, dysfunkcja nerek, działanie hipotensyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie toksyczne na płód, funkcja nerek, genotoksyczność, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, kreatynina w osoczu, parametr czerwonokrwinkowy, parametr hematologiczny, parametr nerkowy, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał genotoksyczny, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, wałeczek zasadochłonny, wartość hematokrytu, zaburzenie czynności nerek, zmniejszenie liczby erytrocytów, zwyrodnienie kanalików nerkowych