zmniejszenie liczby erytrocytów
Zmniejszenie liczby erytrocytów, nazywane erytropenią lub anemią, to stan kliniczny charakteryzujący się obniżoną ilością czerwonych krwinek we krwi obwodowej. Normy liczby erytrocytów u dorosłych to około 4,5-5,5 mln/μl u mężczyzn i 4,0-5,0 mln/μl u kobiet. Spadek poniżej tych wartości skutkuje zmniejszeniem zdolności krwi do transportu tlenu do tkanek i narządów.
Etiologia erytropenii jest złożona i obejmuje trzy główne mechanizmy: zaburzenia produkcji (np. niedobór żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego, choroby szpiku kostnego), zwiększoną destrukcję (hemoliza w przebiegu chorób autoimmunologicznych, infekcji, zaburzeń genetycznych jak sferocytoza) oraz utratę krwi (krwawienia ostre i przewlekłe). Diagnostyka różnicowa wymaga przeprowadzenia badań morfologii krwi z rozmazem, parametrów biochemicznych oraz często badań szpiku kostnego.
Objawy kliniczne zmniejszenia liczby erytrocytów zależą od nasilenia i tempa rozwoju. Typowe manifestacje to zmęczenie, osłabienie, duszność wysiłkowa, bladość skóry i błon śluzowych, tachykardia, a w ciężkich przypadkach niewydolność serca. Leczenie powinno być ukierunkowane na przyczynę podstawową, począwszy od suplementacji niedoborów, przez leczenie chorób podstawowych, do przetoczenia koncentratu krwinek czerwonych w stanach zagrażających życiu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramicor 5 mg
Ramipryl, substancja czynna leku Ramicor, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno łagodne, jak i potencjalnie zagrażające życiu reakcje. Najczęściej obserwowanymi objawami są uporczywy, nieproduktywny kaszel oraz obniżenie ciśnienia tętniczego (niedociśnienie, hipotonia). Do poważnych działań niepożądanych należą obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek z podwyższonym stężeniem azotu mocznikowego i kreatyniny), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, aplazja szpiku, pancytopenia), uszkodzenia wątroby (podwyższone transaminazy, bilirubina sprzężona, żółtaczka cholestatyczna) oraz ciężkie reakcje skórne. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie ryzyka u pacjentów.
agranulocytoza, aplazja szpiku, arytmia, dławica piersiowa, duszność, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia, jadłowstręt, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, nieproduktywny kaszel, objaw Raynauda, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, przekrwienie błony śluzowej nosa, Ramicor, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, SIADH, splątanie, suchy kaszel, szum uszny, tachykardia, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie czucia smaku, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie lękowe, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny, zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszona liczba płytek krwi, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide G.L. 5 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, choć rzadko opisywane, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie ze względu na toksyczność hematologiczną. W badaniach klinicznych odnotowano stosowanie dawek do 150 mg w schematach wielokrotnych oraz jednorazowych dawek nawet do 400 mg, przy czym działania niepożądane obejmowały ciężką neutropenię, trombocytopenię oraz niedokrwistość. Objawy te pojawiały się przede wszystkim przy dawkach przekraczających zalecane wartości terapeutyczne, co zwiększa ryzyko infekcji, krwawień oraz objawów niedokrwistości, takich jak osłabienie i duszność.
ciężka neutropenia, czynnik wzrostu, działanie toksyczne, leczenie wspomagające, lenalidomid, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, parametry hematologiczne, powikłanie hematologiczne, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przedawkowanie lenalidomidu, toksyczność hematologiczna, transfuzja krwi, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszenie liczby neutrofili, zmniejszenie liczby płytek krwi - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Medical Valley 15 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, szczególnie w dawkach przekraczających 150 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie ze względu na toksyczne działanie hematologiczne. W badaniach klinicznych odnotowano podanie dawek nawet do 400 mg, co wiązało się z występowaniem mielosupresji, neutropenii, trombocytopenii, niedokrwistości oraz pancytopenii. Standardowe dawki terapeutyczne lenalidomidu dostępne są w kapsułkach o zawartości od 2,5 mg do 25 mg, a objawy toksyczności hematologicznej nasilają się wraz ze wzrostem dawki powyżej 150 mg. Pancytopenia, jako najcięższy objaw, może pojawić się przy dawkach przekraczających 400 mg.
ciężka neutropenia, czynnik wzrostu G-CSF, działanie toksyczne, funkcja narządów wewnętrznych, funkcja wątroby, kapsułka twarda, lenalidomid, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, niedokrwistość, nietolerancja laktozy, pancytopenia, parametry hematologiczne, pochodna talidomidu, preparaty krwiopochodne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, przedawkowanie lenalidomidu, trombocytopenia, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszenie liczby neutrofili, zmniejszenie liczby płytek krwi - Leksykon substancji czynnych
Lamiwudyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania lamiwudyny wykazały, że substancja ta charakteryzuje się niską toksycznością ostrą i przewlekłą, nawet przy bardzo dużych dawkach, z jedynie sporadycznymi zmianami w funkcji nerek, wątroby oraz hematologii (zmniejszenie liczby erytrocytów i neutrofilów). Lamiwudyna nie wykazuje działania mutagennego in vivo, mimo że w testach in vitro hamuje replikację DNA i wykazuje aktywność cytogenetyczną. Długoterminowe badania na szczurach i myszach nie potwierdziły działania rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono teratogenności ani wpływu na płodność, jednak u królików zaobserwowano zwiększoną wczesną śmiertelność zarodków przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej. W skojarzeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi, takimi jak zydowudyna, obserwowano hematologiczne działania niepożądane (niedokrwistość, neutropenia, leukopenia), natomiast dane dotyczące rakotwórczości i genotoksyczności kombinacji są ograniczone.
analog nukleozydu, anemia, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, czynność nerek i wątroby, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, funkcja nerek, funkcja wątroby, genotoksyczność, lek przeciwwirusowy, leukopenia, narażenie ogólnoustrojowe, neutrofile, neutropenia, rakotwórczość, replikacja DNA komórkowego, skrócenie telomerów, śmiertelność zarodkowa, stężenie w osoczu krwi, test bakteryjny, test mikrojądrowy, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na reprodukcję, zmniejszenie liczby erytrocytów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramipril Krka 5 mg
Ramipril Krka w dawkach 5 mg i 10 mg charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym przede wszystkim uporczywy, nieproduktywny kaszel oraz objawy niedociśnienia tętniczego, w tym niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia. Do poważnych działań niepożądanych należą obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek) i wątroby (podwyższenie enzymów wątrobowych, żółtaczka cholestatyczna, ciężka niewydolność wątroby), zapalenie trzustki oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a wśród najczęstszych obserwuje się eozynofilię, hiperkaliemię, bóle i zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia i słuchu. Zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia i agranulocytoza, mogą być szczególnie niebezpieczne u pacjentów z niedoborami układu immunologicznego.
agranulocytoza, aplazja szpiku, azotemia, białkomocz, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie OUN, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obniżone stężenie hemoglobiny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pęcherzyca, przemijający atak niedokrwienny, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, suchy kaszel, tachykardia, udar niedokrwienny, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zaostrzenie astmy, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie liczby erytrocytów, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asicor 1 mg/ml
Milrinon (Asicor, 1 mg/ml) wykazuje działanie inotropowe dodatnie, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwuje się małopłytkowość (≥1/10), szczególnie u pacjentów pediatrycznych, gdzie ryzyko wzrasta wraz z czasem infuzji. Często (≥1/100 do <1/10) występuje także anemia, co może pogarszać objawy niewydolności serca. W zakresie układu sercowo-naczyniowego milrinon może indukować zaburzenia rytmu serca, takie jak dodatkowe skurcze komorowe, częstoskurcze komorowe, nadkomorowe zaburzenia rytmu, a także poważne powikłania, w tym migotanie komór i torsade de pointes. Niedociśnienie tętnicze oraz bóle w klatce piersiowej również występują często. Ryzyko zagrażających życiu arytmii wzrasta w obecności czynników predysponujących, takich jak hipokaliemia, wysoki poziom digoksyny czy wcześniejsze zaburzenia rytmu.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, bronchodylator, częstoskurcz komorowy, defibrylacja, dławica piersiowa, dodatkowy skurcz komorowy, drżenie, działanie inotropowe dodatnie, hipokaliemia, krwawienie dokomorowe, liczba płytek krwi, małopłytkowość, martwicze zapalenie jelit, migotanie komór, milrinon, monitorowanie EKG, nadkomorowe zaburzenie rytmu serca, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowa czynność wątroby, obrzęk płuc, odczyn w miejscu podania, parametry wątrobowe, przetrwały przewód tętniczy, reakcja alergiczna, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, stężenie hemoglobiny, torsade de pointes, utlenowanie tkanek, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół wydłużonego QT, zmniejszenie liczby erytrocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 12,5 mg + 8 mg
W badaniach przedklinicznych produktu leczniczego Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie stwierdzono nowych działań toksycznych wynikających z kombinacji substancji aktywnych w porównaniu do efektów poszczególnych składników. Kandesartan w dużych dawkach u myszy, szczurów, psów i małp powodował zmiany hematologiczne (zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżenie hemoglobiny i hematokrytu) oraz nefrotoksyczność objawiającą się zwyrodnieniem i poszerzeniem kanalików nerkowych, obecnością wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższonym stężeniem mocznika i kreatyniny w osoczu. Mechanizm nefrotoksyczności jest prawdopodobnie wtórny do działania hipotensyjnego i zmian przepływu krwi przez nerki, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila te efekty. Dodatkowo obserwowano rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt farmakologiczny o niewielkim znaczeniu klinicznym.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, dysfunkcja nerek, działanie hipotensyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie toksyczne na płód, funkcja nerek, genotoksyczność, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, kreatynina w osoczu, parametr czerwonokrwinkowy, parametr hematologiczny, parametr nerkowy, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał genotoksyczny, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, wałeczek zasadochłonny, wartość hematokrytu, zaburzenie czynności nerek, zmniejszenie liczby erytrocytów, zwyrodnienie kanalików nerkowych