syntaza ALA

Syntaza kwasu δ-aminolewulinowego (ALA syntaza) to kluczowy enzym w szlaku biosyntezy hemu, katalizujący kondensację glicyny i bursztynylo-CoA, tworząc kwas δ-aminolewulinowy (ALA) – pierwszy prekursor w biosyntezie porfiryn. Występuje w dwóch izoformach: ALAS1 (ekspresja we wszystkich tkankach) oraz ALAS2 (specyficzna dla komórek erytroidalnych).

Niedobór ALAS2 powoduje niedokrwistość syderoblastyczną sprzężoną z chromosomem X, charakteryzującą się niedostateczną syntezą hemu i gromadzeniem żelaza w mitochondriach prekursorów erytrocytów. Nadaktywność ALAS1 obserwuje się natomiast w porfiriach, grupie chorób związanych z zaburzeniami metabolizmu porfiryn.

Regulacja aktywności syntazy ALA odgrywa istotną rolę w kontroli całego szlaku biosyntezy hemu. ALAS1 podlega regulacji zwrotnej przez hem, który hamuje ekspresję genu oraz transport enzymu do mitochondriów. Leki indukujące cytochrom P450, takie jak barbiturany, mogą zwiększać aktywność ALAS1, co ma znaczenie kliniczne w porfiriach.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl