kanał limfatyczny
Kanał limfatyczny (ductus lymphaticus) to naczynie odprowadzające limfę, stanowiące element układu limfatycznego organizmu. Kanały limfatyczne tworzą rozgałęzioną sieć naczyń, która transportuje płyn limfatyczny z tkanek do krwiobiegu, pełniąc kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy płynów ustrojowych oraz funkcjonowaniu układu immunologicznego.
Główne kanały limfatyczne w organizmie człowieka to przewód piersiowy (ductus thoracicus) oraz prawy przewód limfatyczny (ductus lymphaticus dexter). Przewód piersiowy, największy z kanałów limfatycznych, zbiera limfę z dolnych kończyn, jamy brzusznej, lewej połowy klatki piersiowej, lewej kończyny górnej oraz lewej połowy głowy i szyi, a następnie uchodzi do lewego kąta żylnego. Prawy przewód limfatyczny odbiera limfę z prawej połowy głowy i szyi, prawej kończyny górnej oraz prawej połowy klatki piersiowej, uchodząc do prawego kąta żylnego.
Kanały limfatyczne zbudowane są z trzech warstw: wewnętrznej (tunica intima) złożonej z komórek śródbłonka, środkowej (tunica media) zawierającej włókna mięśniowe gładkie oraz zewnętrznej (tunica adventitia) składającej się z tkanki łącznej. Charakterystyczną cechą naczyń limfatycznych jest obecność zastawek, które zapobiegają cofaniu się limfy i umożliwiają jej jednokierunkowy przepływ mimo niskiego ciśnienia.
Zaburzenia w funkcjonowaniu kanałów limfatycznych mogą prowadzić do rozwoju obrzęków limfatycznych (lymphedema), które występują najczęściej po usunięciu węzłów chłonnych, napromienianiu, urazach lub w wyniku wrodzonych nieprawidłowości układu limfatycznego. Diagnostyka patologii kanałów limfatycznych obejmuje limfoscyntygrafię, limfangiografię oraz badania obrazowe takie jak USG, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Atypowa hiperplazja piersi – Objawy
Atypowa hiperplazja piersi (ADH i ALH) to stan przednowotworowy charakteryzujący się nieprawidłową proliferacją komórek nabłonkowych w przewodach mlekowych lub zrazikach piersi, wykrywany głównie przypadkowo podczas mammografii przesiewowej, biopsji lub badania histopatologicznego. Stan ten jest bezobjawowy lub może manifestować się niespecyficznymi dolegliwościami, takimi jak rzadko występujące guzki, ból czy wyciek z brodawki. Ryzyko progresji do raka piersi wynosi około 1% rocznie, kumulując się do 30% w ciągu 25 lat od diagnozy. Czynniki zwiększające ryzyko to m.in. liczba ognisk atypii (≥3 ognisk – ryzyko do 47%), młody wiek (<45 lat), obecność zwapnień, dodatni wywiad rodzinny, mutacje BRCA1/BRCA2 oraz niepełna inwolucja zrazikowa. ADH predysponuje głównie do raka ipsilateralnego, natomiast ALH do raka obustronnego, z przewagą nowotworów przewodowych in situ i inwazyjnych o średnim lub wysokim stopniu złośliwości.
aneuploidia, atypowa hiperplazja piersi, atypowa hiperplazja przewodowa, atypowa hiperplazja zrazikowa, badanie histopatologiczne, badanie palpacyjne, biopsja chirurgiczna, biopsja gruboigłowa, biopsja piersi, chemioprewencja, hiperplazja zwykła, inwazyjny rak piersi, kanał limfatyczny, mammografia przesiewowa, metylacja DNA, mikrozwapnienia, mutacja genu BRCA, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rak endometrium, rak in situ, rak inwazyjny, rak przewodowy in situ, raloksyfen, receptor estrogenowy, rezonans magnetyczny, rezonans magnetyczny piersi, samobadanie piersi, selektywny modulator receptora estrogenowego, stan przednowotworowy, tamoksyfen, tomosynteza, utrata heterozygotyczności, wyciek z brodawki sutkowej - Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak hodgkina (choroba hodgkina) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Chłoniak Hodgkina to rzadki, monoklonalny nowotwór układu limfoidalnego, charakteryzujący się obecnością komórek Reed-Sternberga i wysokim wskaźnikiem wyleczalności (pełna remisja u 75-90% pacjentów, >90% 10-letnie przeżycie). Choroba najczęściej dotyczy osób w wieku 20-40 lat oraz powyżej 60 roku życia i rozpoczyna się w węzłach chłonnych szyi, klatki piersiowej lub pach. Leczenie opiera się na chemioterapii (schematy ABVD, MOPP, Stanford V), radioterapii, immunoterapii (brentuximab vedotin, nivolumab, pembrolizumab) oraz przeszczepie szpiku kostnego. Kluczowa jest kompleksowa ocena pacjenta, monitorowanie objawów choroby i skutków ubocznych terapii, a także edukacja i wsparcie psychospołeczne. Pielęgniarka onkologiczna odgrywa istotną rolę w zarządzaniu objawami, zapobieganiu infekcjom, wsparciu żywieniowym i koordynacji opieki interdyscyplinarnej.
chemioterapia, choroba Gravesa, choroba Hodgkina, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, immunoterapia, izolacja odwrotna, kanał limfatyczny, klasyczny chłoniak Hodgkina, komórka Reed-Sternberga, limfadenopatia, morfologia krwi, nawrót choroby, neutropenia, niedoczynność tarczycy, nowotwór monoklonalny, preparat krwiopochodny, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep komórek macierzystych szpiku kostnego, przeszczep szpiku kostnego, radioterapia, remisja, terapia celowana, układ limfoidalny, węzeł chłonny, wtórny nowotwór, zakażenie grzybicze, zapalenie śluzówki