opryszczkowe zapalenie opon mózgowych
Opryszczkowe zapalenie opon mózgowych (ang. herpes meningitis) to zapalna choroba ośrodkowego układu nerwowego wywołana przez wirusa opryszczki (HSV). Najczęściej jest spowodowana przez wirusa HSV typu 2, rzadziej przez HSV-1. Choroba może występować jako powikłanie pierwotnego zakażenia opryszczką narządów płciowych lub stanowić reaktywację istniejącego już zakażenia.
Objawy opryszczkowego zapalenia opon mózgowych obejmują silny ból głowy, sztywność karku, gorączkę, nadwrażliwość na światło (fotofobię), nudności, wymioty oraz zmiany świadomości. U pacjentów często występują również charakterystyczne zmiany skórne typu opryszczki w okolicy narządów płciowych lub twarzy, choć ich brak nie wyklucza rozpoznania.
Diagnostyka opiera się na badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR), w którym stwierdza się pleocytozę limfocytarną, podwyższone stężenie białka oraz prawidłowe lub obniżone stężenie glukozy. Kluczowe znaczenie ma wykrycie materiału genetycznego wirusa HSV w PMR metodą PCR, która charakteryzuje się wysoką czułością i specyficznością.
Leczenie opryszczkowego zapalenia opon mózgowych polega na dożylnym podawaniu acyklowiru w dawce 10 mg/kg m.c. co 8 godzin przez 14-21 dni. Wczesne wdrożenie leczenia przeciwwirusowego znacząco zmniejsza ryzyko powikłań neurologicznych i śmiertelność. W przypadkach nawracających zaleca się rozważenie długoterminowej profilaktyki doustnym acyklowirem.
Rokowanie w opryszczkowym zapaleniu opon mózgowych jest zwykle dobre, szczególnie przy szybkim rozpoznaniu i wdrożeniu odpowiedniego leczenia. Jednak u części pacjentów mogą występować nawroty choroby oraz długotrwałe następstwa neurologiczne, takie jak bóle głowy, zaburzenia poznawcze czy padaczka.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Działania niepożądane
Bortezomib, inhibitor proteasomu stosowany w terapii szpiczaka mnogiego i chłoniaka z komórek płaszcza (MCL), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, neutropenia i niedokrwistość, występujące bardzo często, a także neuropatia obwodowa, obserwowana u około 30% pacjentów, z neuropatią stopnia ≥2 u 18% i stopnia ≥3 u 8%. Ponadto, często występują objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) oraz objawy ogólne, takie jak zmęczenie, gorączka i astenia. U pacjentów z MCL obserwuje się zwiększoną częstość hematologicznych działań niepożądanych o ≥5% w porównaniu do pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Profil bezpieczeństwa obejmuje również rzadziej występujące, ale poważne powikłania, takie jak niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne czy zespół tylnej odwracalnej encefalopatii.
bakteriemia, chłoniak z komórek płaszcza, cholestaza, Clostridium difficile, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor proteasomu, leukopenia, limfopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedotlenienie krwi, obrzęk płuc, opryszczkowe zapalenie opon mózgowych, parestezje, półpasiec, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szpiczak mnogi, tamponada serca, toksyczno-rozpływna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, WZW B, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adabonib 3,5 mg
Adabonib, zawierający bortezomib w dawce 3,5 mg (w postaci estru kwasu boronowego z mannitolem), wykazuje złożony profil bezpieczeństwa, który wymaga szczegółowego monitorowania. Na podstawie danych od 5476 pacjentów (3996 ze szpiczakiem mnogim i 240 z chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL) leczonych schematem VcR-CAP) najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są: trombocytopenia, niedokrwistość, neutropenia, leukopenia, limfopenia, obwodowa neuropatia czuciowa, nudności, biegunka, zaparcia, wymioty, zmęczenie, gorączka, wysypka, ból mięśni, duszność oraz zmniejszenie apetytu. Ciężkie, choć niezbyt częste działania obejmują niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii oraz ostre rozlane naciekowe choroby płuc. W schemacie VcR-CAP u pacjentów z MCL zaobserwowano o ≥5% wyższą częstość hematologicznych działań niepożądanych oraz częstsze występowanie obwodowej neuropatii czuciowej, nadciśnienia, gorączki, zapalenia płuc i zapalenia jamy ustnej, a także rzadkie przypadki zakażenia WZW B (<1%) i niedokrwienia mięśnia sercowego (1,3%).
bortezomib, chłoniak z komórek płaszcza, leukopenia, limfopenia, nadciśnienie płucne, neuropatia autonomiczna, neuropatia czuciowa obwodowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność serca, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie opon mózgowych, ostra rozlana naciekowa choroba płuc, parestezja, półpasiec, posocznica, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wstrząs septyczny, WZW B, zakażenie grzybicze, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii