wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna
Wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna (ISA, ang. intrinsic sympathomimetic activity) to właściwość niektórych beta-adrenolityków, polegająca na częściowym pobudzaniu receptorów beta-adrenergicznych przy jednoczesnym blokowaniu działania naturalnych katecholamin. Leki posiadające tę właściwość nazywane są także częściowymi agonistami receptorów beta-adrenergicznych.
Beta-adrenolityki z ISA wywierają słabsze działanie inotropowe i chronotropowe ujemne na serce w spoczynku, ale zachowują zdolność blokowania nadmiernej stymulacji adrenergicznej podczas wysiłku. Dzięki tej właściwości leki te powodują mniejsze obniżenie spoczynkowej częstości akcji serca, rzutu serca oraz przepływu obwodowego w porównaniu do klasycznych beta-adrenolityków bez ISA.
Do beta-adrenolityków wykazujących wewnętrzną aktywność sympatykomimetyczną należą m.in. acebutolol, celiprolol, pindolol i okseprenolol. Właściwość ta może być korzystna u pacjentów z bradykardią spoczynkową, zaburzeniami przewodzenia oraz chorobami naczyń obwodowych. Leki z ISA wykazują także potencjalnie korzystniejszy profil metaboliczny, wywierając mniejszy wpływ na gospodarkę lipidową i węglowodanową.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Coryol 3,125 mg 3,125 mg
Karwedylol, będący racematem o złożonym mechanizmie działania, jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem z blokadą receptorów alfa1- i beta-adrenergicznych, wykazującym dodatkowo właściwości stabilizujące błonę komórkową oraz aktywność przeciwutleniającą i antyproliferacyjną. Lek zmniejsza obwodowy opór naczyniowy, hamuje układ renina-angiotensyna, redukuje aktywność reninową osocza i rzadko powoduje zatrzymanie płynów. W terapii nadciśnienia tętniczego karwedylol obniża ciśnienie krwi bez zwiększania oporu obwodowego, utrzymując objętość wyrzutową serca i prawidłowy przepływ krwi przez nerki oraz inne łożyska naczyniowe. W badaniach klinicznych wykazano skuteczność u pacjentów z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym, przewlekłą niewydolnością nerek, poddawanych hemodializoterapii oraz po przeszczepieniu nerki, z działaniem hipotensyjnym porównywalnym do osób z prawidłową funkcją nerek.
aktywność reninowa osocza, całkowity czas wysiłku, ciśnienie zaklinowania w kapilarach płucnych, czynność skurczowa i rozkurczowa lewej komory, działanie antyproliferacyjne, działanie kardioprotekcyjne, hemodializoterapia, kanał wapniowy, kardiomiopatia rozstrzeniowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nieme niedokrwienie mięśnia sercowego, obciążenie następcze, obciążenie wstępne serca, objętość wyrzutowa serca, obniżenie odcinka ST, obwodowy opór naczyniowy, profil lipidowy, przedwczesny skurcz przedsionkowy, przepływ krwi przez nerki, przepływ obwodowy krwi, przeszczep nerki, przewlekła niewydolność nerek, reaktywna forma tlenu, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, skurcz komorowy, stabilna dławica piersiowa, układ renina-angiotensyna, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, zaburzenie czynności lewej komory, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zatrzymanie płynów - Leksykon substancji czynnych
Acebutolol – Właściwości farmakodynamiczne
Acebutolol jest selektywnym beta-1 adrenolitykiem (kod ATC: C07AB04) wykazującym kardioselektywność, co oznacza preferencyjne blokowanie receptorów beta-1 adrenergicznych w sercu przy minimalnym wpływie na receptory beta-2 w naczyniach i oskrzelach. Lek posiada częściową aktywność agonistyczną (PAA/ISA), zarówno sam acebutolol, jak i jego aktywny metabolit diacetolol, co pozwala na utrzymanie umiarkowanej stymulacji receptorów beta-1 w spoczynku, równoważąc ujemne efekty inotropowe i chronotropowe. Farmakologicznie acebutolol obniża częstość akcji serca, zwłaszcza podczas wysiłku, redukuje ciśnienie tętnicze u chorych z nadciśnieniem oraz wykazuje działanie antyarytmiczne i stabilizujące błony komórkowe.
Po metabolizacji do diacetololu, acebutolol charakteryzuje się łącznym okresem półtrwania 7-10 godzin, co determinuje czas działania terapeutycznego. Selektywność beta-1 ogranicza ryzyko działań niepożądanych na układ oddechowy, co jest istotne u pacjentów z chorobami oskrzelowo-płucnymi. Zarówno acebutolol, jak i diacetolol wykazują synergistyczne właściwości przeciwarytmiczne, co wzmacnia skuteczność leczenia zaburzeń rytmu serca. Dzięki tym właściwościom acebutolol stanowi wartościową opcję terapeutyczną w leczeniu nadciśnienia tętniczego, tachyarytmii oraz w profilaktyce powikłań sercowych związanych z nadmierną stymulacją katecholaminową.
choroba układu oddechowego, częstość akcji serca, diacetolol, działanie antyarytmiczne, działanie inotropowe, kardioselektywność, nadciśnienie tętnicze, nieselektywny lek beta-adrenolityczny, okres półtrwania w osoczu, oskrzela, receptor beta-1 adrenergiczny, receptor beta-2, ściana naczyń krwionośnych, selektywny antagonista receptorów beta-adrenergicznych, stabilizacja błon komórkowych, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, właściwość przeciwarytmiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Coryol 12,5 mg 12,5 mg
Karwedylol, będący racematem dwóch enancjomerów, jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem z dodatkową blokadą receptorów alfa1-adrenergicznych (kod ATC: C07AG02). Jego mechanizm działania obejmuje blokadę receptorów beta1 i beta2 (głównie enancjomer S) oraz receptorów alfa1 (oba enancjomery), bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA). Ponadto, karwedylol wykazuje właściwości stabilizujące błonę komórkową, słabą do umiarkowanej blokadę kanałów wapniowych oraz silne działanie przeciwutleniające, co wyróżnia go spośród innych beta-adrenolityków i przyczynia się do efektów kardioprotekcyjnych. Farmakologicznie zmniejsza obwodowy opór naczyniowy, hamuje układ renina-angiotensyna (obniżając aktywność reninową osocza) oraz poprawia przepływ krwi w różnych łożyskach naczyniowych, co przekłada się na ochronę narządową i efekt antyproliferacyjny na komórki mięśni gładkich naczyń krwionośnych.
beta-adrenolityk, ciśnienie zaklinowania w kapilarach płucnych, częstoskurcz, czynność skurczowa i rozkurczowa lewej komory, dyslipidemia, działanie przeciwdławicowe, działanie przeciwniedokrwienne, hemodializoterapia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardioprotekcja, monitorowanie metodą Holtera, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nieme niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, objętość wyrzutowa serca, opór obwodowy, przedwczesny skurcz przedsionka, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła stabilna dławica piersiowa, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, stabilna dławica piersiowa, układ renina-angiotensyna, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, właściwość przeciwutleniająca, zaburzenie czynności lewej komory, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen - Leksykon substancji czynnych
Esmolol – Właściwości farmakodynamiczne
Esmololu chlorowodorek, będący kardioselektywnym beta1-adrenolitykiem z grupy fenoksypropanoloamin, charakteryzuje się szybkim początkiem działania i bardzo krótkim okresem półtrwania, co umożliwia precyzyjne i szybkie dostosowanie dawki. Po podaniu dawki nasycającej stężenie leku w surowicy osiąga stan stacjonarny w ciągu 5 minut, co przekłada się na szybkie pojawienie się efektu terapeutycznego. Farmakodynamicznie esmolol wywołuje ujemne działanie chronotropowe i inotropowe, hamując tachykardię, wydłużając okres refrakcji w węźle zatokowo-przedsionkowym oraz przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a także obniżając ciśnienie tętnicze. W badaniach pediatrycznych stosowano dawki nasycające 1000 µg/kg mc. oraz infuzję 300 µg/kg mc./min, uzyskując ustąpienie częstoskurczu nadkomorowego u 65% dzieci w ciągu 5 minut. W leczeniu nadciśnienia po korekcji koarktacji aorty stosowano dawki od 125 do 500 µg/kg mc. w infuzji, bez istotnych różnic w efekcie hipotensyjnym między grupami.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bradykardia, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz nadkomorowy, działanie chronotropowe ujemne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe ujemne, esmolol, frakcja wyrzutowa, hipotensja, koarktacja aorty, kontrola ciśnienia tętniczego, nadciśnienie tętnicze, okres refrakcji, pęczek Hisa-Purkinjego, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor beta-1 adrenergiczny, stabilizacja błon komórkowych, stężenie leku w surowicy, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, węzeł zatokowo-przedsionkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atenolol Sanofi 50 50 mg
Atenolol, będący selektywnym beta1-adrenolitykiem (kod ATC: C07AB03), wykazuje preferencyjne działanie na receptory beta1-adrenergiczne mięśnia sercowego, co przekłada się na ujemne działanie inotropowe i chronotropowe. Jego selektywność maleje przy wyższych dawkach, a lek nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani właściwości stabilizujących błony komórkowe. Atenolol jest skuteczny w terapii nadciśnienia tętniczego oraz dławicy piersiowej, gdzie mechanizm działania opiera się na zwolnieniu czynności serca i zmniejszeniu kurczliwości mięśnia sercowego. Po podaniu pojedynczej dawki efekt terapeutyczny utrzymuje się co najmniej 24 godziny, co umożliwia wygodne dawkowanie. W populacji pacjentów rasy czarnej obserwuje się jednak słabszą odpowiedź na leczenie. Lek charakteryzuje się dobrym profilem tolerancji i brakiem istotnych interakcji z diuretykami, lekami przeciwnadciśnieniowymi oraz preparatami stosowanymi w dławicy piersiowej.
arytmia komorowa, dławica piersiowa, krążenie wieńcowe, kurczliwość mięśnia sercowego, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, opioidowy lek przeciwbólowy, ostry zawał mięśnia sercowego, receptor adrenergiczny beta1, receptor beta1-adrenergiczny, selektywność receptorowa, stabilizacja błony komórkowej, ujemne działanie inotropowe, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, zwolnienie czynności serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Carvedilol Orion 25 mg
Karwedylol, będący nieselektywnym beta-adrenolitykiem z dodatkową selektywną blokadą receptorów alfa1-adrenergicznych (kod ATC: C07AG02), wykazuje unikalny mechanizm działania obejmujący rozszerzenie naczyń obwodowych oraz hamowanie układu renina-angiotensyna poprzez zmniejszenie aktywności reninowej osocza. Brak wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA) oraz obecność właściwości stabilizujących błonę komórkową i antyoksydacyjnych podkreślają jego odmienność od klasycznych beta-adrenolityków. Karwedylol jest racematem, gdzie enancjomer S(-) odpowiada za nieselektywną blokadę receptorów beta1- i beta2-adrenergicznych, a oba enancjomery blokują receptory alfa-adrenergiczne, co potwierdzono w modelach zwierzęcych i badaniach in vitro. W terapii nadciśnienia tętniczego karwedylol obniża ciśnienie krwi bez wzrostu oporu obwodowego, nieznacznie zmniejsza częstość akcji serca, utrzymuje objętość wyrzutową oraz prawidłowy przepływ nerkowy i obwodowy, co minimalizuje ryzyko wystąpienia objawów takich jak ziębnięcie kończyn. Dodatkowo, leczenie wiąże się ze wzrostem stężenia noradrenaliny w osoczu.
aktywność reninowa osocza, beta-adrenolityk, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, blokada receptorów beta, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bloker receptorów alfa i beta, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, dyslipidemia, działanie przeciwniedokrwienne, enancjomer, frakcja wyrzutowa lewej komory, funkcja rozkurczowa lewej komory, funkcja skurczowa lewej komory, gospodarka lipidowa, HDL, karwedylol, LDL, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, objętość wyrzutowa serca, opór obwodowy, profil lipidowy, przepływ nerkowy krwi, receptor alfa1-adrenergiczny, rozszerzanie naczyń krwionośnych, rzut serca, stabilizacja błony komórkowej, układ renina-angiotensyna, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, właściwości antyoksydacyjne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sotalol Aurovitas 40 mg
Sotalol chlorowodorek, substancja czynna preparatu Sotalol Aurovitas, jest niewybiórczym beta-adrenolitykiem o unikalnym, podwójnym mechanizmie działania łączącym właściwości leków klasy II (beta-adrenolityczne) oraz klasy III (przedłużające potencjał czynnościowy serca). Farmakodynamika sotalolu obejmuje zwolnienie czynności serca (efekt chronotropowy ujemny), wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego (wydłużenie odstępu PQ), istotne wydłużenie odstępów QT i QTc, a także wydłużenie okresu refrakcji węzła przedsionkowo-komorowego, przedsionków, komór oraz dodatkowych dróg przewodzenia. Lek nie wpływa na depolaryzację komór, co potwierdza brak zmian w szerokości zespołów QRS. W efekcie, sotalol skutecznie zapobiega i leczy arytmie nadkomorowe i komorowe, jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko torsade de pointes związanego z wydłużeniem odstępu QT.
arytmia komorowa, beta-adrenolityk, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, dodatkowa droga przewodzenia, działanie inotropowe dodatnie, działanie inotropowe ujemne, efekt chronotropowy ujemny, elektrokardiogram, lek przeciwarytmiczny, nadciśnienie tętnicze, niewybiórczy beta-adrenolityk, odstęp PQ, odstęp QT, potencjał czynnościowy serca, refrakcja przedsionków, sotalol chlorowodorek, stabilizacja błony komórkowej, torsade de pointes, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenia czynności komór serca, zespół QRS - Leksykon substancji czynnych
Metoprolol winian – Właściwości farmakodynamiczne
Metoprolol winian, będący selektywnym beta1-adrenolitykiem (ATC C07AB02), wykazuje kardioselektywne działanie poprzez blokadę receptorów beta1-adrenergicznych w sercu, co prowadzi do zmniejszenia częstości akcji serca, pojemności minutowej, kurczliwości mięśnia sercowego oraz obniżenia ciśnienia tętniczego. Preparat Metocard ZK zawiera metoprolol w postaci bursztynianu, gdzie 23,75 mg bursztynianu odpowiada 25 mg winianu, 47,5 mg bursztynianu – 50 mg winianu, a 95 mg bursztynianu – 100 mg winianu. Formuła o przedłużonym uwalnianiu zapewnia stabilny profil farmakokinetyczny, co przekłada się na bardziej wyrównane stężenia leku w osoczu i jednolite działanie beta1-adrenolityczne przez całą dobę, minimalizując ryzyko działań niepożądanych związanych ze szczytowymi stężeniami, takich jak bradykardia czy osłabienie kończyn.
adrenalina, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, częstość akcji serca, działanie stabilizujące błony komórkowe, efekt hemodynamiczny, katecholamina, kurczliwość mięśnia sercowego, metoprolol bursztynian, metoprolol winian, nieselektywny beta-adrenolityk, noradrenalina, obturacyjna choroba płuc, pojemność minutowa serca, produkt beta2-adrenomimetyczny, profil farmakokinetyczny, przedłużone uwalnianie, receptor beta1-adrenergiczny, receptor beta2-adrenergiczny, rozszerzenie oskrzeli, tachykardia, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, wybiórczy beta-adrenolityk - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vivacor 12,5 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Vivacor, jest nieselektywnym alfa- i beta-adrenolitykiem (kod ATC: C07AG02) o dawkach 6,25 mg, 12,5 mg i 25 mg, wykazującym złożone działanie farmakologiczne, w tym blokadę receptorów alfa1- i beta-adrenergicznych, co prowadzi do rozszerzenia naczyń, obniżenia oporu obwodowego oraz działania kardioprotekcyjnego. Lek charakteryzuje się także silnymi właściwościami antyoksydacyjnymi i antyproliferacyjnymi, co potwierdzono w badaniach in vitro i in vivo. Karwedylol nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej i stabilizuje błony komórkowe, a jego enancjomer S(-) odpowiada za blokadę receptorów beta-adrenergicznych, podczas gdy oba enancjomery blokują receptory alfa1. W terapii nadciśnienia tętniczego karwedylol obniża ciśnienie tętnicze bez zwiększania całkowitego oporu obwodowego, zachowując czynność serca i nerek oraz minimalizując objawy takie jak zimne kończyny, co wyróżnia go spośród innych beta-adrenolityków.
aktywność reninowa osocza, beta-adrenolityk, całkowita śmiertelność, całkowity opór obwodowy, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, działanie przeciwdławicowe, działanie przeciwniedokrwienne, frakcja wyrzutowa, hemodializa, indeks kurczliwości, kardiomiopatia rozstrzeniowa, mieszanina racemiczna, naczyniowy opór obwodowy, nadciśnienie nerkowe, obciążenie wstępne i następcze, przewlekła niewydolność nerek, receptor alfa1-adrenergiczny, transplantacja nerki, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, właściwości antyoksydacyjne, zawał mięśnia sercowego, zimne kończyny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bisoprolol VP 5 mg
Bisoprolol fumaranu, substancja czynna leku Bisoprolol VP, jest selektywnym β1-adrenolitykiem o kodzie ATC C07AB07, charakteryzującym się wysoką kardioselektywnością i brakiem wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej oraz działania błonowego. Mechanizm jego działania obejmuje blokadę receptorów β1-adrenergicznych w mięśniu sercowym, co prowadzi do zwolnienia częstości akcji serca (efekt chronotropowy ujemny), zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego (efekt inotropowy ujemny), redukcji objętości wyrzutowej oraz obniżenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Dodatkowo bisoprolol obniża ciśnienie tętnicze poprzez zmniejszenie aktywności reniny w osoczu, co jest istotnym elementem jego działania hipotensyjnego. W dawkach terapeutycznych lek działa głównie na receptory β1, minimalizując ryzyko działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów β2, co jest szczególnie ważne u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
aktywność reniny w osoczu, astma oskrzelowa, bisoprolol fumaranu, blokada receptorów β1-adrenergicznych, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, czynność serca, działanie niepożądane, efekt chronotropowy ujemny, efekt inotropowy ujemny, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lek kardioselektywny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość wyrzutowa, obniżenie ciśnienia tętniczego, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β1-adrenergiczny, selektywny β-adrenolityk, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nebivolol Genoptim 5 mg
Nebivolol Genoptim to selektywny beta1-adrenolityk, którego substancją czynną jest nebiwolol, będący racematem dwóch enancjomerów: SRRR (d-nebiwolol) i RSSS (l-nebiwolol). Lek wykazuje dwukierunkowe działanie: kompetencyjne blokowanie receptorów beta-adrenergicznych (głównie przez enancjomer SRRR) oraz łagodne rozszerzanie naczyń krwionośnych poprzez aktywację szlaku L-arginina/tlenek azotu. Nebiwolol powoduje zwolnienie czynności serca i obniżenie ciśnienia tętniczego zarówno w spoczynku, jak i podczas wysiłku, u pacjentów z nadciśnieniem oraz u osób z prawidłowym ciśnieniem. Działanie przeciwnadciśnieniowe utrzymuje się podczas długotrwałej terapii, a lek nie wykazuje blokady receptorów alfa-adrenergicznych w dawkach terapeutycznych. U pacjentów z nadciśnieniem obserwuje się zmniejszenie układowego oporu naczyniowego oraz poprawę reakcji naczyń na acetylocholinę, co wskazuje na korzystny wpływ na funkcję śródbłonka.
W dużym, kontrolowanym badaniu klinicznym obejmującym 2128 pacjentów w wieku ≥ 70 lat ze stabilną przewlekłą niewydolnością serca (średnia LVEF 36±12,3%) nebiwolol, stosowany jako uzupełnienie standardowej terapii, istotnie wydłużył czas do zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych, zmniejszając względne ryzyko o 14% (bezwzględne o 4,2%) po 6 miesiącach leczenia i utrzymując efekt przez średnio 18 miesięcy. Lek znacząco redukował częstość nagłych zgonów (4,1% vs 6,6% w grupie placebo, względne zmniejszenie o 38%). Nebiwolol nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani działania stabilizującego błonę komórkową, nie wpływa negatywnie na maksymalną wydolność wysiłkową ani funkcje seksualne. Każda tabletka zawiera 5 mg nebiwololu chlorowodorku oraz 141,84 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
acetylocholina, beta-adrenolityk, blokowanie receptorów, ciśnienie tętnicze, czynność serca, enancjomer, frakcja wyrzutowa lewej komory, hospitalizacja sercowo-naczyniowa, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon, nebiwololu chlorowodorek, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objętość wyrzutowa, pojemność minutowa serca, receptor alfa-adrenergiczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, śródbłonek naczyniowy, stabilizacja błony komórkowej, tlenek azotu, układowy opór naczyniowy, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna