Właściwości farmakodynamiczne
Vivacor 12,5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Vivacor (karwedylol)

Karwedylol, substancja czynna leku Vivacor, należy do grupy farmakoterapeutycznej alfa- i beta-adrenolityków (kod ATC: C 07 AG 02). Jest to nieselektywny beta-adrenolityk wykazujący złożone działanie farmakologiczne, obejmujące właściwości rozszerzające naczynia oraz antyoksydacyjne. Karwedylol dostępny jest w dawkach 6,25 mg, 12,5 mg oraz 25 mg w postaci tabletek.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania karwedylolu charakteryzuje się dwoma głównymi komponentami. Właściwości naczyniorozszerzające wynikają przede wszystkim z blokowania receptorów alfa1-adrenergicznych, natomiast działanie przeciwnadciśnieniowe i kardioprotekcyjne związane jest z blokowaniem receptorów beta-adrenergicznych. Dodatkowo lek wykazuje działanie antyoksydacyjne i antyproliferacyjne.²

Karwedylol działa na układ sercowo-naczyniowy poprzez złożony mechanizm, obejmujący:

• Zmniejszenie naczyniowego oporu obwodowego przez działanie rozszerzające naczynia³
• Hamowanie aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron poprzez blokadę receptorów beta⁴
• Zmniejszenie aktywności reninowej osocza, przy czym rzadko obserwuje się retencję płynów⁵

W przeciwieństwie do niektórych innych beta-adrenolityków, karwedylol nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, a podobnie jak propranolol wykazuje zdolność stabilizowania błon komórkowych.⁶

Struktura stereoizomeryczna i jej znaczenie farmakologiczne

Pod względem chemicznym karwedylol występuje jako mieszanina racemiczna dwóch stereoizomerów. Działanie farmakologiczne poszczególnych enancjomerów różni się między sobą:

• Enancjomer S(-) odpowiada za blokowanie receptorów beta-adrenergicznych⁷
• Oba enancjomery wykazują podobną zdolność blokowania receptorów alfa1-adrenergicznych⁸

Właściwości antyoksydacyjne

Karwedylol wyróżnia się wśród innych beta-adrenolityków silnymi właściwościami antyoksydacyjnymi. Działa jako usuwacz wolnych rodników tlenowych i wykazuje właściwości antyproliferacyjne. Te unikalne cechy zostały potwierdzone zarówno w badaniach in vitro, jak i in vivo na zwierzętach oraz in vitro na różnego typu komórkach ludzkich.⁹

Efekty kliniczne karwedylolu w różnych wskazaniach

Badania kliniczne wykazały, że dzięki jednoczesnemu działaniu rozszerzającemu naczynia krwionośne i blokującemu receptory beta-adrenergiczne, karwedylol wykazuje szereg korzystnych efektów terapeutycznych w różnych wskazaniach.¹⁰

Nadciśnienie tętnicze

W leczeniu nadciśnienia tętniczego karwedylol wykazuje unikalne cechy odróżniające go od tradycyjnych beta-adrenolityków:

• Obniżeniu ciśnienia tętniczego nie towarzyszy zwiększenie całkowitego oporu obwodowego, co jest charakterystyczne dla leków blokujących wyłącznie receptory beta-adrenergiczne¹¹
• Czynność serca zmniejsza się tylko w niewielkim stopniu¹²
• Nerkowy przepływ krwi i czynność nerek pozostają zachowane¹³
• Obwodowy przepływ krwi jest zachowany, dzięki czemu rzadko obserwuje się objaw zimnych kończyn, często spotykany przy stosowaniu tradycyjnych beta-adrenolityków¹⁴

Zaburzenia czynności nerek

Karwedylol wykazuje skuteczność w leczeniu pacjentów z różnymi typami zaburzeń czynności nerek, co zostało potwierdzone w badaniach otwartych. Skuteczność terapeutyczna obejmuje:

• Pacjentów z nadciśnieniem nerkowym¹⁵
• Pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek¹⁶
• Pacjentów leczonych hemodializą¹⁷
• Pacjentów po transplantacji nerki¹⁸

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek karwedylol powoduje stopniowe obniżanie ciśnienia tętniczego, zarówno w dniach przeprowadzania dializy, jak i w dniach bez dializy. Co istotne, działanie obniżające ciśnienie jest u tych chorych porównywalne do działania obserwowanego u osób z prawidłową czynnością nerek.¹⁹

Badania porównawcze u pacjentów leczonych hemodializą wykazały, że karwedylol był skuteczniejszy od antagonistów wapnia i charakteryzował się lepszą tolerancją.²⁰

Dławica piersiowa

U pacjentów ze stabilną dławicą piersiową karwedylol wykazuje dwa główne działania terapeutyczne:

• Działanie przeciwniedokrwienne²¹
• Działanie przeciwdławicowe²²

Badania hemodynamiczne potwierdziły, że podawanie karwedylolu prowadzi do zmniejszenia obciążenia wstępnego i następczego serca, co przekłada się na poprawę jego funkcji i zmniejszenie nasilenia objawów dławicy piersiowej.²³

Przewlekła niewydolność serca

Stosowanie karwedylolu u pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory lub przewlekłą niewydolnością serca przynosi wymierne korzyści kliniczne, takie jak:

• Poprawę parametrów hemodynamicznych²⁴
• Zwiększenie frakcji wyrzutowej lewej komory²⁵
• Korzystny wpływ na wielkość komory serca (remodelowanie)²⁶

Szczególnie istotne jest zmniejszenie chorobowości i śmiertelności u pacjentów z kardiomiopatią rozstrzeniową leczonych dializami.²⁷

Metaanaliza kontrolowanych placebo badań klinicznych obejmująca dużą liczbę pacjentów (ponad 4000) z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą chorobą nerek wykazała, że stosowanie karwedylolu u pacjentów z dysfunkcją lewej komory (z objawową niewydolnością serca lub bez niej) przyczynia się do:

• Zmniejszenia całkowitej śmiertelności^{4000) z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą chorobą nerek przemawia za stosowaniem karwedylolu u pacjentów z dysfunkcją lewej komory z lub bez objawowej niewydolności serca, w celu zmniejszenia całkowitej śmiertelności oraz częstości występowania zdarzeń związanych z niewydolnością serca.”>28}
• Zmniejszenia częstości występowania zdarzeń związanych z niewydolnością serca^{4000) z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą chorobą nerek przemawia za stosowaniem karwedylolu u pacjentów z dysfunkcją lewej komory z lub bez objawowej niewydolności serca, w celu zmniejszenia całkowitej śmiertelności oraz częstości występowania zdarzeń związanych z niewydolnością serca.”>29}

Dysfunkcja lewej komory po ostrym zawale mięśnia serca

Wpływ karwedylolu na pacjentów po świeżym zawale mięśnia sercowego z dysfunkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa >40%, indeks kurczliwości >1,3) został zbadany w wieloośrodkowym, podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo badaniu klinicznym CAPRICORN. Badanie wykazało, że stosowanie karwedylolu przynosi istotne korzyści kliniczne:^{40%), indeksem kurczliwości >1,3 (badanie CAPRICORN) karwedylol nie powodował istotnej statystycznie redukcji rozpatrywanych łącznie śmiertelności całkowitej i hospitalizacji sercowo-naczyniowych (redukcja o 8% w porównaniu z placebo, p = 0,297), ale istotnie zmniejszał śmiertelność całkowitą o 23% (p = 0,031), rozpatrywane łącznie śmiertelność całkowitą i zawały serca niezakończone zgonem o 29% (p = 0,002), śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych o 25% (p = 0,024) i hospitalizacje z powodu niezakończonego zgonem zawału serca o 41% (p = 0,014) w porównaniu z grupą placebo.”>30}

Warto zauważyć, że mimo braku istotnej statystycznie redukcji w zakresie pierwszorzędowego punktu końcowego, jakim była łączna ocena śmiertelności całkowitej i hospitalizacji sercowo-naczyniowych (redukcja o 8%, p=0,297), karwedylol istotnie wpływał na pozostałe kluczowe parametry kliniczne. Szczególnie istotna była redukcja śmiertelności całkowitej o 23% (p=0,031) oraz zmniejszenie częstości występowania złożonego punktu końcowego obejmującego śmiertelność całkowitą i zawały serca niezakończone zgonem o 29% (p=0,002).^{40%), indeksem kurczliwości >1,3 (badanie CAPRICORN) karwedylol nie powodował istotnej statystycznie redukcji rozpatrywanych łącznie śmiertelności całkowitej i hospitalizacji sercowo-naczyniowych (redukcja o 8% w porównaniu z placebo, p = 0,297), ale istotnie zmniejszał śmiertelność całkowitą o 23% (p = 0,031), rozpatrywane łącznie śmiertelność całkowitą i zawały serca niezakończone zgonem o 29% (p = 0,002), śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych o 25% (p = 0,024) i hospitalizacje z powodu niezakończonego zgonem zawału serca o 41% (p = 0,014) w porównaniu z grupą placebo.”>31}