UDP glukuronizacja
UDP-glukuronizacja to proces enzymatyczny metabolizmu drugiej fazy, kluczowy w detoksykacji organizmu. Polega na przyłączeniu kwasu glukuronowego do substancji endogennych i ksenobiotyków, co zwiększa ich hydrofilowość i ułatwia wydalanie z organizmu.
Reakcja ta jest katalizowana przez enzym UDP-glukuronylotransferazę (UGT), który przenosi resztę kwasu glukuronowego z UDP-glukuronowego na grupę funkcyjną substratu. UGT występuje w wielu izoformach, co warunkuje szerokie spektrum substratów ulegających glukuronizacji, w tym leki, hormony steroidowe, bilirubinę i ksenobiotyki.
Wątroba jest głównym miejscem UDP-glukuronizacji, choć proces ten zachodzi również w jelitach, nerkach i innych tkankach. Zaburzenia aktywności UGT mogą prowadzić do klinicznych konsekwencji, jak zespół Gilberta (hiperbilirubinemia) czy zmiany w metabolizmie leków. Polimorfizmy genów kodujących UGT odpowiadają za zmienność międzyosobniczą w metabolizmie leków i wpływają na skuteczność farmakoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Mylan 40 mg/ml
Pozakonazol jest metabolizowany głównie przez UDP-glukuronizację oraz jest substratem dla p-glikoproteiny (P-gp). Inhibitory tych szlaków, takie jak werapamil, cyklosporyna, klarytromycyna czy erytromycyna, mogą zwiększać stężenie pozakonazolu w osoczu, natomiast induktory, np. ryfampicyna, ryfabutyna (300 mg/dobę zmniejsza Cₘₐₓ i AUC pozakonazolu odpowiednio o 57% i 51%), efawirenz (400 mg/dobę zmniejsza Cₘₐₓ i AUC o 45% i 50%) czy fenytoina (200 mg/dobę zmniejsza Cₘₐₓ i AUC o 41% i 50%), obniżają jego ekspozycję. Wchłanianie pozakonazolu jest istotnie zwiększone przy podaniu z pokarmem, co ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii. Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora H₂ (np. cymetydyna 400 mg dwa razy na dobę) i inhibitorów pompy protonowej (np. esomeprazol 40 mg/dobę) zmniejsza stężenie pozakonazolu odpowiednio o 39% i o 46% (Cₘₐₓ) oraz 32% (AUC), dlatego ich kojarzenie należy unikać, jeśli to możliwe.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, atazanawir, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, cymetydyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, esomeprazol, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glipizyd, hiperkalcemia, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor szlaku metabolicznego, karbamazepina, kwas all-trans-retynowy, lek przeciwdrgawkowy, midazolam, morfologia krwi, neurotoksyczność, nifedypina, nizoldypina, P-glikoproteina, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, prymidon, przełomowe zakażenie grzybicze, rabdomioliza, ryfabutyna, syrolimus, takrolimus, torsade des pointes, tretynoina, UDP glukuronizacja, wenetoklaks, werapamil, winblastyna, winkrystyna, wydłużenie odstępu QTc, zapalenie błony naczyniowej oka - Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Abdi 100 mg
Pozakonazol, substancja aktywna preparatu Posaconazole Abdi 100 mg, jest metabolizowany głównie przez UDP-glukuronizację oraz jest substratem dla p-glikoproteiny (P-gp). Inhibitory tych szlaków (np. werapamil, cyklosporyna, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie pozakonazolu w osoczu, natomiast induktory (np. ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina) znacząco je obniżają (np. ryfabutyna zmniejsza Cmax i AUC pozakonazolu o 57% i 51%, efawirenz o 45% i 50%, fenytoina o 41% i 50%). Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, co prowadzi do istotnego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym. Wymaga to ścisłego monitorowania i często dostosowania dawek takich leków, zwłaszcza przy podawaniu dożylnym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie pozakonazolu z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, halofantryną, chinidyną oraz alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko wydłużenia QTc i torsade de pointes lub zatrucia.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, benzodiazepina, glipizyd, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor reduktazy HMG-CoA, leczenie przeciwgrzybiczne, lek przeciwdrgawkowy, morfologia krwi, neurotoksyczność, odstęp QTc, P-glikoproteina, pochodna sulfonylomocznika, przełomowe zakażenie grzybicze, rabdomioliza, substrat CYP3A4, torsade des pointes, UDP glukuronizacja, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zatrucie - Leksykon leków
Interakcje leku – Pozakonazol Altan 300 mg
Pozakonazol, metabolizowany głównie przez UDP-glukuronizację i będący substratem P-gp, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza jako silny inhibitor CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak ryfabutyna (300 mg/dobę) i efawirenz (400 mg/dobę), znacząco obniżają stężenia pozakonazolu w osoczu (Cₘₐₓ o 45-57%, AUC o 50-51%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Fosamprenawir i fenytoina również obniżają ekspozycję na pozakonazol (Cₘₐₓ o 21% i 41%, AUC o 23% i 50%). Z kolei pozakonazol znacząco zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym immunosupresantów (syrolimus – wzrost Cₘₐₓ 6,7-krotny i AUC 8,9-krotny; takrolimus – wzrost Cₘₐₓ o 121% i AUC o 358%; cyklosporyna – konieczność redukcji dawki do około 3/4), inhibitorów proteazy HIV (np. atazanawir – wzrost Cₘₐₓ 2,6-krotny i AUC 3,7-krotny), a także alkaloidów barwinka i statyn (symwastatyna, lowastatyna, atorwastatyna), których stosowanie wymaga przerwania podczas terapii pozakonazolem ze względu na ryzyko toksyczności, w tym rabdomiolizy i neurotoksyczności. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie pozakonazolu z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, halofantryną, chinidyną oraz alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko wydłużenia QTc i torsade de pointes.
W trakcie terapii pozakonazolem zaleca się ścisłe monitorowanie stężeń leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4 oraz obserwację objawów toksyczności. Dawkowanie immunosupresantów takich jak takrolimus i cyklosporyna powinno być odpowiednio zmniejszone (takrolimus do około 1/3 dawki, cyklosporyna do około 3/4), a ich stężenia kontrolowane zarówno na początku, w trakcie, jak i po zakończeniu terapii. Ponadto, pozakonazol może zwiększać stężenia midazolamu i innych benzodiazepin metabolizowanych przez CYP3A4, co wymaga dostosowania dawki ze względu na ryzyko przedłużonego działania sedatywnego. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia pozakonazolem, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub stosujących inne leki metabolizowane przez wątrobę, ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych i ryzyko hepatotoksyczności. Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, co należy uwzględnić przy stosowaniu u innych grup pacjentów.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, alprazolam, astemizol, atazanawir, atorwastatyna, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, chinidyna, cyklosporyna, cyzapryd, digoksyna, dihydroergotamina, diltiazem, efawirenz, ergotamina, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glipizyd, halofantryna, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor szlaku metabolicznego, karbamazepina, klarytromycyna, kwas all-trans-retinowy, lek przeciwdrgawkowy, leukoencefalopatia, lowastatyna, midazolam, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nifedypina, nizoldypina, pimozyd, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, prymidon, przełomowe zakażenie grzybicze, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP3A4, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, terfenadyna, torsade de pointes, tretynoina, triazolam, UDP glukuronizacja, werapamil, winblastyna, winkrystyna, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka - Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Teva 40 mg/ml
Pozakonazol, substancja czynna produktu Posaconazole Teva 40 mg/ml, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez silną inhibicję enzymu CYP3A4 oraz wpływ na UDP-glukuronizację i transport przez P-gp. Leki indukujące metabolizm pozakonazolu, takie jak ryfabutyna (300 mg/dobę), efawirenz (400 mg/dobę), fenytoina (200 mg/dobę) oraz fosamprenawir (700 mg dwa razy na dobę), znacząco obniżają jego stężenia w osoczu (Cmax i AUC zmniejszone odpowiednio o 21-57% i 23-51%), co może prowadzić do niewystarczającej skuteczności przeciwgrzybiczej. Z kolei inhibitory CYP3A4, w tym pozakonazol, zwiększają stężenia wielu leków, takich jak syrolimus (wzrost Cmax 6,7-krotny, AUC 8,9-krotny), takrolimus (Cmax +121%, AUC +358%), cyklosporyna, inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir: Cmax +2,6-krotnie, AUC +3,7-krotnie), benzodiazepiny metabolizowane przez CYP3A4 oraz blokery kanałów wapniowych, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawek i monitorowania stężeń leków oraz działań niepożądanych. Ponadto, pozakonazol jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc (terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, halofantryna, chinidyna) oraz alkaloidami sporyszu i inhibitorami reduktazy HMG-CoA (symwastatyna, lowastatyna, atorwastatyna) ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak torsade de pointes, ergotyzm i rabdomioliza.
alkaloidy barwinka, alkaloidy sporyszu, antagoniści receptora H2, benzodiazepiny, blokery kanałów wapniowych, CYP3A4, ergotyzm, hiperkalcemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kwas all-trans-retynowy, lek antyretrowirusowy, lek hepatotoksyczny, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm CYP3A4, neurotoksyczność, P-glikoproteina, pochodne sulfonylomocznika, rabdomioliza, torsade de pointes, UDP glukuronizacja, wydłużenie odstępu QTc, zapalenie błony naczyniowej oka - Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Glenmark 40 mg/ml
Pozakonazol, metabolizowany głównie przez UDP-glukuronidację i będący substratem P-gp, jest silnym inhibitorem CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki takie jak ryfabutyna, efawirenz, fenytoina, antagoniści receptorów H2 (np. cymetydyna) oraz inhibitory pompy protonowej (np. ezomeprazol) znacząco obniżają stężenia pozakonazolu (zmniejszenie Cmax o 21-57% i AUC o 23-51%), co może prowadzić do obniżenia skuteczności przeciwgrzybiczej. Z kolei pozakonazol zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym takrolimusu (Cmax +121%, AUC +358%), syrolimusu (Cmax x6,7, AUC x8,9), cyklosporyny (konieczne zmniejszenie dawki o 25%), midazolamu (Cmax x1,6, AUC x6,2) oraz inhibitorów proteazy HIV (np. atazanawiru Cmax x2,6, AUC x3,7). Szczególnie przeciwwskazane jest łączne stosowanie pozakonazolu z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, halofantryną, chinidyną oraz alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko wydłużenia QTc i toksyczności.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP3A4, digoksyna, efawirenz, farmakokinetyka, fenytoina, fosamprenawir, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, kwas all-trans-retynowy, midazolam, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, P-glikoproteina, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, skuteczność przeciwgrzybicza, syrolimus, takrolimus, torsade de pointes, tretynoina, UDP glukuronizacja, wąski indeks terapeutyczny, wenetoklaks, wydłużenie odstępu QTc, zakażenie grzybicze z przełamania - Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Teva 100 mg
Pozakonazol jest metabolizowany głównie przez UDP-glukuronizację oraz transportowany przez p-glikoproteinę (P-gp), a jednocześnie silnie hamuje enzym CYP3A4, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Współistniejące stosowanie induktorów metabolizmu pozakonazolu, takich jak ryfabutyna (zmniejszenie Cₘₐₓ o 57% i AUC o 51%), efawirenz (redukcja Cₘₐₓ o 45% i AUC o 50%), fenytoina (spadek Cₘₐₓ o 41% i AUC o 50%) czy fosamprenawir (obniżenie Cₘₐₓ o 21% i AUC o 23%) znacząco obniża ekspozycję na lek, co może skutkować przełamaniem terapii przeciwgrzybiczej. Tabletki dojelitowe pozakonazolu nie wykazują istotnych interakcji z lekami wpływającymi na pH żołądka, co odróżnia je od zawiesiny doustnej. Z kolei jako inhibitor CYP3A4, pozakonazol zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, co wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza w przypadku substancji o wąskim indeksie terapeutycznym.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, digoksyna, efawirenz, ergotyzm, fenytoina, fosamprenawir, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, inhibicja CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kwas all-trans-retynowy, leukoencefalopatia, neurotoksyczność, P-glikoproteina, pochodna sulfonylomocznika, rabdomioliza, ryfabutyna, syrolimus, takrolimus, torsade de pointes, UDP glukuronizacja, wenetoklaks, wydłużenie odstępu QTc, zapalenie błony naczyniowej oka