retinoidy doustne

Retinoidy doustne to pochodne witaminy A stosowane w leczeniu różnych schorzeń dermatologicznych, przede wszystkim ciężkich postaci trądziku pospolitego opornego na standardowe metody leczenia. Głównym przedstawicielem tej grupy leków jest izotretynoina, która działa poprzez hamowanie aktywności gruczołów łojowych, zmniejszenie produkcji łoju oraz normalizację rogowacenia ujść mieszków włosowych.

Mechanizm działania retinoidów doustnych opiera się na wiązaniu z jądrowymi receptorami retinoidowymi (RAR i RXR), co prowadzi do modyfikacji ekspresji genów odpowiedzialnych za różnicowanie i proliferację komórek nabłonkowych. Oprócz działania przeciwtrądzikowego, wykazują one również działanie przeciwzapalne, immunomodulujące oraz przeciwnowotworowe.

Stosowanie retinoidów doustnych wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, wśród których najpoważniejszym jest teratogenność. Z tego powodu u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przed, w trakcie i po zakończeniu terapii. Inne częste działania niepożądane obejmują suchość skóry i błon śluzowych, zapalenie czerwieni wargowej, podwyższenie poziomu lipidów we krwi oraz potencjalne zaburzenia psychiczne.

W praktyce klinicznej retinoidy doustne wymagają ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym funkcji wątroby i profilu lipidowego. Stosowane są również w leczeniu łuszczycy (acytretyna), ziarniniaka obrączkowatego, liszaju płaskiego oraz w profilaktyce nowotworów skóry u pacjentów z wysokim ryzykiem ich rozwoju.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl