złogi kryształów
Złogi kryształów to patologiczne depozyty różnych substancji krystalicznych w tkankach i płynach organizmu. Najczęściej spotykane są złogi kryształów kwasu moczowego (dna moczanowa), pirofosforanu wapnia (choroba zwana pseudodną) oraz hydroksyapatytu wapnia (wapnienie tkanek miękkich).
W diagnostyce złogów kryształowych kluczowe znaczenie ma badanie mikroskopowe płynu stawowego, które pozwala na identyfikację rodzaju kryształów. Kryształy kwasu moczowego mają charakterystyczny kształt igieł i wykazują silną dwójłomność ujemną, podczas gdy kryształy pirofosforanu wapnia są romboidalne i cechują się dwójłomnością dodatnią.
Objawy kliniczne związane z obecnością złogów kryształów obejmują ostry ból, obrzęk i zaczerwienienie stawów (najczęściej pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego w przypadku dny moczanowej), ograniczenie ruchomości oraz miejscowy stan zapalny. Leczenie obejmuje niesteroidowe leki przeciwzapalne, kolchicynę oraz terapię obniżającą poziom kwasu moczowego w przypadku dny.
Złogi kryształów mogą również występować w układzie moczowym, tworząc kamienie nerkowe o różnym składzie chemicznym (szczawiany wapnia, fosforany wapnia, struwity, cystyna). Ich obecność może prowadzić do rozwoju kamicy nerkowej, powodującej silny ból, krwiomocz i potencjalne powikłania, takie jak infekcje układu moczowego czy niewydolność nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pseudoartroza – Diagnostyka i diagnoza
Pseudoartroza, czyli choroba odkładania kryształów pirofosforanu wapnia (CPPD), to zapalenie stawów wywołane przez odkładanie się charakterystycznych kryształów w stawach, najczęściej kolanowych, nadgarstkach i stawach śródręczno-paliczkowych. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz przede wszystkim na artrocentezie z analizą płynu stawowego, gdzie identyfikuje się romboidalne lub pręcikowate kryształy CPPD o słabej dodatniej dwójłomności. Płyn stawowy w ostrym zapaleniu zawiera 10 000-50 000 leukocytów/mm³, z przewagą (>90%) neutrofili. Badania obrazowe, takie jak radiografia (uwidaczniająca chondrokalcynozę i charakterystyczne zwapnienia chrząstki) oraz ultrasonografia (czułość 86,7%, swoistość 96,4%), stanowią istotne uzupełnienie diagnostyki, szczególnie gdy artrocenteza jest niemożliwa. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć dnę moczanową, septyczne zapalenie stawów oraz inne choroby zapalne, zwracając uwagę na różnice w rodzaju kryształów, lokalizacji zmian i wynikach badań laboratoryjnych (np. prawidłowy poziom kwasu moczowego w pseudoartrozie).
artrocenteza, badanie fizykalne, chondrokalcynoza, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, czynnik reumatoidalny, dna moczanowa, dwójłomność, hemochromatoza, leukocyt, łuszczycowe zapalenie stawów, moczan sodu, nadczynność przytarczyc, neutrofile, niedobór magnezu, obrzęk stawów, pirofosforan wapnia, płyn stawowy, przeciwciała anty-CCP, pseudoartroza, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, septyczne zapalenie stawów, tomografia komputerowa, ultrasonografia, zapalenie stawów, złogi kryształów