dwójłomność
Dwójłomność to zjawisko fizyczne polegające na rozszczepieniu promienia świetlnego na dwa promienie podczas przechodzenia przez niektóre materiały. W kontekście medycznym dwójłomność ma szczególne znaczenie w diagnostyce, zwłaszcza w badaniach mikroskopowych tkanek.
W patologii i histologii dwójłomność jest właściwością wykorzystywaną do identyfikacji określonych struktur tkankowych, takich jak włókna kolagenowe, kryształy lub złogi. Obserwacja dwójłomności pod mikroskopem polaryzacyjnym pozwala na wykrycie zmian patologicznych, które mogą być niewidoczne w standardowym badaniu mikroskopowym.
Zjawisko dwójłomności znajduje zastosowanie w diagnostyce chorób tkanki łącznej, amyloidozy, chorób spichrzeniowych oraz w ocenie depozytów krystalicznych w stawach w przebiegu chorób reumatycznych. Jest również przydatne w diagnostyce dermatologicznej oraz okulistycznej przy badaniu struktur rogówki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Amyloidoza – Diagnostyka i diagnoza
Amyloidoza to złożona choroba charakteryzująca się odkładaniem nierozpuszczalnych białek amyloidowych w tkankach, prowadząc do dysfunkcji narządów i wysokiej śmiertelności, szczególnie przy opóźnionej diagnostyce. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe i wymaga wysokiego podejrzenia klinicznego u pacjentów z objawami takimi jak białkomocz o zakresie nerczycowym, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, neuropatia obwodowa, hepatomegalia, czy niski woltaż zespołów QRS w EKG przy pogrubieniu ścian serca. Diagnostyka obejmuje badania przesiewowe: SPEP/IFE, SFLC, UPEP/IFE oraz biopsje tkankowe (np. aspiracja tkanki tłuszczowej brzucha, biopsja szpiku, biopsja narządów zajętych), z potwierdzeniem obecności amyloidu za pomocą barwienia czerwienią Kongo i mikroskopii polaryzacyjnej. Typowanie amyloidu, niezbędne do wyboru terapii, realizuje się metodami immunohistochemii, immunofluorescencji, spektrometrii mas oraz badaniami genetycznymi (np. mutacje genu TTR w amyloidozie ATTR).
amyloidoza AA, amyloidoza AL, amyloidoza ATTR, amyloidoza serca, badanie przewodnictwa nerwowego, białkomocz nerczycowy, biomarkery sercowe, biopsja nerki, biopsja szpiku kostnego, dwójłomność, dysfunkcja autonomiczna, elektroforeza białek surowicy, elektromiografia, hepatomegalia, immunofiksacja, immunofluorescencja, immunohistochemia, neuropatia obwodowa, niewydolność serca, NT-proBNP, rezonans magnetyczny serca, scyntygrafia kości, spektrometria mas, troponina, wolne łańcuchy lekkie, złogi amyloidu - Leksykon chorób i schorzeń
Pseudoartroza – Diagnostyka i diagnoza
Pseudoartroza, czyli choroba odkładania kryształów pirofosforanu wapnia (CPPD), to zapalenie stawów wywołane przez odkładanie się charakterystycznych kryształów w stawach, najczęściej kolanowych, nadgarstkach i stawach śródręczno-paliczkowych. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz przede wszystkim na artrocentezie z analizą płynu stawowego, gdzie identyfikuje się romboidalne lub pręcikowate kryształy CPPD o słabej dodatniej dwójłomności. Płyn stawowy w ostrym zapaleniu zawiera 10 000-50 000 leukocytów/mm³, z przewagą (>90%) neutrofili. Badania obrazowe, takie jak radiografia (uwidaczniająca chondrokalcynozę i charakterystyczne zwapnienia chrząstki) oraz ultrasonografia (czułość 86,7%, swoistość 96,4%), stanowią istotne uzupełnienie diagnostyki, szczególnie gdy artrocenteza jest niemożliwa. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć dnę moczanową, septyczne zapalenie stawów oraz inne choroby zapalne, zwracając uwagę na różnice w rodzaju kryształów, lokalizacji zmian i wynikach badań laboratoryjnych (np. prawidłowy poziom kwasu moczowego w pseudoartrozie).
artrocenteza, badanie fizykalne, chondrokalcynoza, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, czynnik reumatoidalny, dna moczanowa, dwójłomność, hemochromatoza, leukocyt, łuszczycowe zapalenie stawów, moczan sodu, nadczynność przytarczyc, neutrofile, niedobór magnezu, obrzęk stawów, pirofosforan wapnia, płyn stawowy, przeciwciała anty-CCP, pseudoartroza, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, septyczne zapalenie stawów, tomografia komputerowa, ultrasonografia, zapalenie stawów, złogi kryształów