adenozynotrójfosforan

Adenozynotrójfosforan (ATP) to nukleotyd pełniący kluczową rolę w metabolizmie komórkowym jako główna cząsteczka przenoszenia energii. Zbudowany jest z adenozyny (połączenia adeniny z rybozą) oraz trzech grup fosforanowych połączonych wiązaniami wysokoenergetycznymi.

ATP funkcjonuje jako uniwersalny „nośnik energii” w komórkach wszystkich organizmów żywych. Podczas hydrolizy wiązań bezwodnikowych między grupami fosforanowymi uwalniana jest energia, która napędza liczne procesy biochemiczne, w tym syntezę białek, transport aktywny przez błony komórkowe, skurcz mięśni oraz przekazywanie sygnałów nerwowych.

Główne szlaki syntezy ATP obejmują fosforylację oksydacyjną w mitochondriach, glikolizę w cytoplazmie oraz fotosyntezę w chloroplastach roślin. Zaburzenia metabolizmu ATP występują w wielu chorobach, m.in. w miopatiach mitochondrialnych, niektórych chorobach neurodegeneracyjnych oraz w stanach niedotlenienia tkanek.

ATP pełni również funkcję neurotransmitera purynoergicznego, działając poprzez receptory P2X i P2Y, co ma znaczenie w regulacji przepływu krwi, percepcji bólu i funkcji układu odpornościowego. W diagnostyce wykorzystuje się pomiar poziomu ATP oraz aktywności enzymów związanych z jego metabolizmem.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl