nadwrażliwość na fenotiazyny
Nadwrażliwość na fenotiazyny to zespół reakcji alergicznych występujących po ekspozycji na leki z grupy fenotiazyn, które są powszechnie stosowane w psychiatrii jako leki przeciwpsychotyczne. Reakcje te mogą objawiać się różnorodnymi symptomami, od łagodnych wysypek skórnych po poważne, zagrażające życiu zespoły, takie jak zespół Stevens-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka.
Mechanizm nadwrażliwości na fenotiazyny opiera się głównie na reakcjach immunologicznych typu I (IgE-zależnych) oraz typu IV (komórkowo-zależnych). Najczęstsze objawy kliniczne obejmują wysypkę, świąd, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, a w cięższych przypadkach także gorączkę, eozynofilię, zaburzenia hematologiczne czy dysfunkcję wątroby. W rzadkich, ale poważnych przypadkach może dojść do agranulocytozy.
Diagnostyka nadwrażliwości na fenotiazyny obejmuje wywiad kliniczny, testy skórne (patch testy), a w wybranych przypadkach testy prowokacyjne pod ścisłym nadzorem medycznym. W przypadku potwierdzenia nadwrażliwości konieczne jest całkowite unikanie leków z tej grupy oraz często również związków o podobnej strukturze chemicznej, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych.
Leczenie reakcji nadwrażliwości zależy od nasilenia objawów i obejmuje odstawienie leku wywołującego, podanie leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów, a w przypadkach zagrażających życiu – adrenaliny i intensywnej terapii wspomagającej. Pacjenci z rozpoznaną nadwrażliwością na fenotiazyny powinni być zaopatrzeni w informację o uczuleniu (np. karta alergika) i poinformowani o konieczności unikania tych leków w przyszłości.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Promazine Hasco 50 mg
Promazine Hasco w dawce 50 mg, zawierający chlorowodorek promazyny, jest lekiem z grupy pochodnych fenotiazyny stosowanym w terapii zaburzeń psychicznych. Stosowanie tego preparatu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na promazynę lub inne fenotiazyny, w stanach śpiączkowych, przy guzie chromochłonnym (phaeochromocytoma), ciężkiej niewydolności wątroby lub nerek, agranulocytozie, ciężkiej niewydolności krążenia, chorobie Parkinsona oraz u osób z przebytym złośliwym zespołem neuroleptycznym. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią oraz u dzieci, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Preparat zawiera laktozę jednowodną, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
agranulocytoza, choroba Parkinsona, działanie hipotensyjne, guz chromochłonny, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość, nadwrażliwość na fenotiazyny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne fenotiazyny, promazyna, przełom nadciśnieniowy, stan śpiączkowy, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia świadomości, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Chloropromazyna – Przeciwwskazania stosowania
Chloropromazyna, substancja czynna preparatów Fenactil (krople doustne 40 mg/g oraz roztwory do wstrzykiwań 5 mg/ml i 25 mg/ml), posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjentów do terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na chloropromazynę lub substancje pomocnicze (w tym sacharozę 84,5 mg i etanol 96% 100 mg/g w kroplach doustnych oraz sodu wodorsiarczyn i sodu w roztworach do wstrzykiwań). Zahamowanie czynności szpiku kostnego stanowi kolejne bezwzględne przeciwwskazanie, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń hematologicznych i powikłań infekcyjnych lub krwotocznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, uzależnieniem od alkoholu, kobiet w ciąży oraz u osób stosujących dietę niskosodową (zawartość sodu w roztworach do wstrzykiwań: 2,67 mg/ml przy stężeniu 5 mg/ml i 2,96 mg/ml przy 25 mg/ml). Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest wykonanie morfologii krwi z rozmazem oraz dokładny wywiad w kierunku nadwrażliwości na fenotiazyny i inne neuroleptyki.
badanie laboratoryjne, chloropromazyny chlorowodorek, choroba wątroby, etanol, lek mielotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, morfologia krwi z rozmazem, nadwrażliwość na fenotiazyny, nadwrażliwość na substancję czynną, neuroleptyk, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, parametr hematologiczny, postępowanie przeciwalergiczne, radioterapia, sodu wodorsiarczyn, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, zaburzenie funkcji układu sercowo-naczyniowego, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Prochloroperazyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prochloroperazyna, będąca pochodną fenotiazyny, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, chorobą Parkinsona, niedoczynnością tarczycy, niewydolnością serca, guzem chromochłonnym, miastenią, przerostem gruczołu krokowego, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz u osób z agranulocytozą lub nadwrażliwością na fenotiazyny. U pacjentów z padaczką konieczne jest ścisłe monitorowanie ze względu na obniżenie progu drgawkowego. Zaleca się regularne kontrolowanie morfologii krwi w celu wczesnego wykrycia agranulocytozy. W przypadku gorączki o niewyjaśnionej etiologii należy natychmiast przerwać leczenie z uwagi na ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, którego objawy obejmują hipertermię, zaburzenia świadomości, wzmożone napięcie mięśniowe oraz dysfunkcje układu autonomicznego.
agranulocytoza, arytmia komorowa, choroba Parkinsona, działanie antydopaminergiczne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, guz chromochłonny, hipertermia, hipertermia i hipotermia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, idiosynkrazja, jaskra z wąskim kątem, miastenia, morfologia krwi, nadwrażliwość na fenotiazyny, nadwrażliwość na światło, napad drgawkowy, napięcie mięśni szkieletowych, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, objawy odstawienne, padaczka, parkinsonizm polekowy, pheochromocytoma, pochodna fenotiazyny, prochloroperazyna, próg drgawkowy, przerost gruczołu krokowego, spadek ciśnienia ortostatyczny, układ autonomiczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie świadomości, zaburzenie układu pozapiramidowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny