Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prochloroperazyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania prochloroperazyny

Prochloroperazyna, jako substancja z grupy pochodnych fenotiazyny, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów. Należy rozważyć dokładnie stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii lekiem zawierającym prochloroperazyny dimaleinian (Chloropernazinum).¹

Przeciwwskazania szczególne i grupy ryzyka

Stosowanie prochloroperazyny należy bezwzględnie unikać u pacjentów z następującymi schorzeniami:²

• Zaburzenia czynności nerek lub wątroby – ze względu na metabolizm leku i jego eliminację
• Choroba Parkinsona – ze względu na działanie antydopaminergiczne
• Niedoczynność tarczycy – zwiększone ryzyko działań niepożądanych
• Niewydolność serca – zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych
• Guz chromochłonny rdzenia nadnerczy (pheochromocytoma) – ryzyko nasilenia objawów
• Miastenia – może nasilać objawy choroby
• Przerost gruczołu krokowego – możliwe nasilenie objawów dysurycznych
• Nadwrażliwość na fenotiazyny w wywiadzie
• Jaskra z wąskim kątem przesączania w wywiadzie
• Agranulocytoza w wywiadzie

³

Monitorowanie podczas terapii

Pacjenci z padaczką lub drgawkami w wywiadzie wymagają ścisłego monitorowania, ponieważ pochodne fenotiazyny mogą obniżać próg drgawkowy, co może prowadzić do wystąpienia lub nasilenia napadów drgawkowych.⁴

Ze względu na możliwość rozwoju agranulocytozy w trakcie leczenia prochloroperazyną, zaleca się okresowe kontrolowanie pełnej morfologii krwi. Wystąpienie objawów zakażenia lub gorączki o niewyjaśnionej przyczynie może sugerować zaburzenia składu krwi wymagające pilnej interwencji hematologicznej.⁵

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Należy bezwzględnie przerwać leczenie produktem Chloropernazinum w przypadku wystąpienia gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, która może być objawem złośliwego zespołu neuroleptycznego. Do klinicznych objawów tego stanu należą:⁶

• Bladość powłok skórnych
• Hipertermia (podwyższona temperatura ciała)
• Zaburzenia ze strony układu autonomicznego
• Zaburzenia świadomości
• Zwiększone napięcie mięśni szkieletowych

⁷

Warto zauważyć, że objawy zaburzeń ze strony układu autonomicznego, takie jak poty i wahania ciśnienia krwi, mogą poprzedzać wystąpienie hipertermii i stanowić wczesne sygnały ostrzegawcze. Złośliwy zespół neuroleptyczny może wystąpić na podłożu idiosynkrazji, ale czynnikami predysponującymi są też odwodnienie i choroba organiczna mózgu.⁸

Odstawienie leku

Nagłe odstawienie prochloroperazyny może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych, takich jak nudności, wymioty i bezsenność, choć obserwuje się je bardzo rzadko. Po nagłym zaprzestaniu stosowania dużych dawek neuroleptyków może również wystąpić nawrót dolegliwości. Ze względu na możliwość rozwinięcia się zaburzeń czynności układu pozapiramidowego, zaleca się stopniowe odstawianie leku Chloropernazinum.⁹

Wydłużenie odstępu QT i zaburzenia kardiologiczne

Podobnie jak w przypadku innych neuroleptyków, podczas leczenia prochloroperazyną obserwowano bardzo rzadko wydłużenie odstępu QT. Pacjenci z czynnikami ryzyka arytmii komorowych wymagają szczególnego monitorowania, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia. Do czynników ryzyka należą:¹⁰

• Choroby serca
• Zaburzenia metaboliczne, takie jak:
  • Hipokaliemia
  • Hipokalcemia
  • Hipomagnezemia
• Niedożywienie
• Uzależnienie od alkoholu
• Równoczesna terapia innymi lekami wydłużającymi odstęp QT

¹¹

U tych pacjentów konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych i wykonywanie badań EKG, szczególnie w początkowym okresie terapii.¹²

Nadwrażliwość na światło

Ze względu na ryzyko wystąpienia nadwrażliwości na światło pacjentom stosującym preparat Chloropernazinum należy zalecić unikanie ekspozycji na promienie słoneczne.¹³

Dodatkowo, aby zapobiec wystąpieniu alergii skórnych u osób mających częsty kontakt z produktami zawierającymi pochodne fenotiazyny (np. personel medyczny), należy zwrócić szczególną uwagę na unikanie bezpośredniego kontaktu leku ze skórą.¹⁴

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku prochloroperazynę należy stosować ze szczególną ostrożnością z kilku powodów:¹⁵

• Zwiększone ryzyko hipertermii i hipotermii, szczególnie podczas ekstremalnych warunków atmosferycznych (bardzo gorąca lub bardzo chłodna pogoda)
• Większa wrażliwość na ortostatyczne spadki ciśnienia krwi
• Podwyższona wrażliwość na leki działające na ośrodkowy układ nerwowy
• Zwiększone ryzyko rozwoju polekowego parkinsonizmu podczas długotrwałego leczenia

¹⁶

W związku z powyższym, u pacjentów geriatrycznych zaleca się stosowanie mniejszych dawek leku Chloropernazinum. Należy również zwrócić szczególną uwagę na właściwe rozróżnienie objawów niepożądanych działania leku (np. ortostatyczne spadki ciśnienia) od podobnych objawów wynikających z choroby podstawowej.¹⁷

Nietolerancja laktozy

Produkt leczniczy Chloropernazinum zawiera laktozę jednowodną (69,8 mg w jednej tabletce) i nie powinien być stosowany u pacjentów z:^{18 19}

• Dziedziczną nietolerancją galaktozy
• Niedoborem laktazy (typu Lapp)
• Zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy

²⁰