kurczenie naczyń krwionośnych

Kurczenie naczyń krwionośnych, określane też jako wazokonstrykcja, to fizjologiczny proces zmniejszania średnicy światła naczyń, prowadzący do ograniczenia przepływu krwi przez dany obszar tkankowy. Proces ten regulowany jest przez wiele czynników, w tym układ współczulny, hormony (adrenalina, noradrenalina, wazopresyna), mediatory miejscowe (endotelina-1, tromboksan A2) oraz leki wazokonstrykcyjne.

Mechanizm kurczenia naczyń krwionośnych opiera się na zwiększeniu napięcia mięśni gładkich w ścianie naczynia, co prowadzi do zmniejszenia jego średnicy. Na poziomie komórkowym proces ten zależy od wzrostu stężenia jonów wapnia w cytoplazmie komórek mięśni gładkich, aktywacji kinazy łańcucha lekkiego miozyny i fosforylacji miozyny, umożliwiającej interakcję z filamentami aktynowymi i skurcz.

Fizjologicznie wazokonstrykcja odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu ciśnienia tętniczego, termoregulacji (kurczenie naczyń skórnych w odpowiedzi na zimno), hamowaniu krwawienia (jako składowa hemostazy) oraz redystrybucji krwi do narządów priorytetowych w sytuacjach stresowych. Patologiczna wazokonstrykcja występuje w nadciśnieniu tętniczym, chorobie Raynauda, migrenie czy wstrząsie kardiogennym.

W praktyce klinicznej wykorzystuje się leki wazokonstrykcyjne (np. fenylefryna, adrenalina) w terapii hipotensji, wstrząsu, krwawień oraz jako składniki środków miejscowo znieczulających. Z kolei leki rozszerzające naczynia stosowane są w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca czy chorobie niedokrwiennej serca, przeciwdziałając nadmiernej wazokonstrykcji.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl