układ krwiotwórczy i limfatyczny

Układ krwiotwórczy i limfatyczny tworzą zintegrowany system odpowiedzialny za produkcję komórek krwi, transport substancji odżywczych, usuwanie produktów przemiany materii oraz funkcjonowanie mechanizmów obronnych organizmu. Układ krwiotwórczy obejmuje szpik kostny, w którym produkowane są wszystkie elementy morfotyczne krwi, natomiast układ limfatyczny składa się z naczyń limfatycznych, węzłów chłonnych, śledziony, grasicy i migdałków.

Szpik kostny jest głównym narządem hematopoetycznym, produkującym dziennie około 200 miliardów erytrocytów, 10 miliardów leukocytów i 400 miliardów płytek krwi. Proces hematopoezy jest regulowany przez szereg cytokin i czynników wzrostu, takich jak erytropoetyna, trombopoetyna czy czynniki stymulujące tworzenie kolonii (CSF).

Układ limfatyczny, oprócz funkcji immunologicznych, pełni kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy płynowej organizmu, odprowadzając nadmiar płynu tkankowego (chłonki) z powrotem do krwiobiegu. Węzły chłonne, rozmieszczone wzdłuż naczyń limfatycznych, filtrują chłonkę i stanowią miejsce proliferacji limfocytów w odpowiedzi na patogeny.

Zaburzenia układu krwiotwórczego i limfatycznego obejmują szerokie spektrum chorób: od niedokrwistości, małopłytkowości i neutropenii, przez nowotwory (białaczki, chłoniaki), po choroby autoimmunologiczne i zaburzenia krzepnięcia. Diagnostyka tych schorzeń opiera się na badaniach morfologii krwi, biopsji szpiku kostnego, badaniach obrazowych oraz technikach cytogenetycznych i molekularnych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Irinotecan Eugia 20 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa irynotekanu chlorowodorku trójwodnego wykazały mutagenne działanie leku oraz jego aktywnego metabolitu SN-38 w testach in vitro i in vivo, w tym aberracje chromosomowe w komórkach jajnika chomika chińskiego oraz pozytywny wynik testu mikrojądrowego u myszy. Test Amesa nie potwierdził mutagenności. Długoterminowe badania na szczurach, z dawką do 150 mg/m² podawaną raz w tygodniu przez 13 tygodni i obserwacją przez 91 tygodni, nie wykazały indukcji nowotworów. Badania toksyczności na myszach, szczurach i psach wskazały na istotne działania niepożądane w układzie krwiotwórczym i limfatycznym, a u psów zaobserwowano opóźnioną biegunkę, atrofię i martwicę błon śluzowych jelit oraz wyłysienie, z nasileniem zależnym od dawki i charakterem przemijającym.
aberracja chromosomowa, alopecja, biegunka opóźniona, irynotekan chlorowodorek trójwodny, karcinogenność, metabolit SN-38, mutagenność, obniżona płodność, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy i limfatyczny, zaburzenia behawioralne
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mycofit 250 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mykofenolanu mofetylu (MMF) wykazały brak działania rakotwórczego przy ekspozycji 1,3-3-krotnie wyższej niż kliniczna (AUC, Cmax) u pacjentów po przeszczepie nerki (2 g/dobę) i serca (3 g/dobę). Potencjał genotoksyczny był zróżnicowany: testy wykazały aberracje chromosomowe in vitro i in vivo, co może wynikać z mechanizmu hamowania syntezy nukleotydów, jednak testy mutagenności genowej były negatywne. Teratogenność stwierdzono u szczurów (6 mg/kg/dobę) i królików (90 mg/kg/dobę), gdzie obserwowano resorpcję płodów oraz wady wrodzone (m.in. brak oczu, wodogłowie, wady serca i nerek), przy ekspozycji równej lub niższej niż połowa ekspozycji klinicznej u pacjentów po przeszczepie nerki i serca.
aberracja chromosomowa, działanie niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, hamowanie syntezy nukleotydów, in vitro, in vivo, mykofenolan mofetylu, przepuklina pępkowa, przepuklina przeponowa, resorpcja płodu, teratogenność, test mikrojąderkowy, układ krwiotwórczy i limfatyczny, wada wrodzona układu sercowo-naczyniowego, wodogłowie, wrodzony brak oczu, wrodzony brak żuchwy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml

BCG Szczepionka AJVaccines zawiera żywy atenuowany szczep Mycobacterium bovis BCG i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed kwalifikacją pacjenta do szczepienia. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki szczepionki oraz obecność ostrych, ciężkich chorób z gorączką lub uogólnionych infekcji skóry. Szczepionka jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami odporności, w tym poddawanych terapii immunosupresyjnej (kortykosteroidy, radioterapia), chorych na nowotwory hematologiczne (chłoniaki, białaczki, ziarnica złośliwa), z pierwotnymi lub wtórnymi niedoborami odporności oraz u osób zakażonych HIV ze względu na ryzyko uogólnionego zakażenia prątkiem BCG. U niemowląt przeciwwskazania obejmują m.in. urodzenie przez matki HIV-dodatnie, ekspozycję na leki immunosupresyjne in utero lub przez karmienie oraz matki leczone antagonistami TNF-α.
antagonista TNF-α, Bacillus Calmette-Guérin, chłoniak, infekcja BCG, infekcja skóry, infekcja wirusowa, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwgruźliczy, Mycobacterium bovis, nadwrażliwość, niedobór odporności, nowotwór złośliwy, obniżenie odporności, prątek BCG, radioterapia, reakcja poszczepienna, szczep BCG, terapia kortykosteroidami, układ krwiotwórczy i limfatyczny, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zakażenie HIV
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib medac 3,5 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bortezomibu wykazały jego klastogenny potencjał w teście aberracji chromosomalnych in vitro przy stężeniu 3,125 μg/ml, natomiast test Amesa oraz in vivo test mikrojądrowy u myszy nie potwierdziły działania genotoksycznego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach stwierdzono embriotoksyczność i fetotoksyczność jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, bez bezpośredniego działania teratogennego przy niższych dawkach. W 6-miesięcznym badaniu na szczurach zaobserwowano zwyrodnienie jąder i jajników, co sugeruje potencjalny wpływ na płodność, jednak brak jest danych dotyczących okresu okołoporodowego i pourodzeniowego oraz specyficznych badań płodności.
aberracja chromosomalna, bariera krew-mózg, bortezomib, cytopenia obwodowa, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, hipoplazja szpiku kostnego, kurczliwość mięśnia sercowego, lek inotropowo dodatni, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, przewód pokarmowy, tachykardia, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, układ krwiotwórczy i limfatyczny, wydłużenie odstępu QT, zanik limfoidalny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Krka 20 mg

Dazatynib, dostępny w dawkach od 20 mg do 140 mg, jest silnym, subnanomolarnym inhibitorem kinazy BCR-ABL (IC50 0,6-0,8 nM), wykazującym unikalną zdolność wiązania zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą enzymu, co umożliwia skuteczne leczenie oporności na inne inhibitory kinaz tyrozynowych. Lek charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek, w tym do ośrodkowego układu nerwowego, co potwierdzono w modelach przedklinicznych CML. Farmakokinetyka dazatynibu obejmuje metabolizm prowadzący do ekspozycji w osoczu porównywalnej u ludzi i zwierząt, przy dawkach klinicznych 100-140 mg/dobę. Dazatynib hamuje agregację płytek krwi in vitro i wydłuża czas krwawienia in vivo, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych. Pomimo potencjalnego ryzyka wydłużenia odstępu QT w badaniach in vitro, badania in vivo na małpach nie wykazały istotnych zaburzeń rytmu serca. Immunosupresja indukowana przez dazatynib jest dawkozależna i odwracalna po modyfikacji schematu leczenia.
agregacja płytek krwi, brodawczak macicy, czas krwawienia, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, ekspozycja w osoczu, fototoksyczność, gruczolak prostaty, imatynib, implantacja zarodka, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy tyrozynowej, kanał potasowy hERG, kinazy SRC, komórki białaczkowe, komórki CHO, metabolizm leku, mineralizacja nerek, narządy limfoidalne, obumieranie zarodków, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, parametry czerwonokrwinkowe, płodność, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanki obwodowe, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy i limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego

układ krwiotwórczy i limfatyczny

Powiązane wpisy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Irinotecan Eugia 20 mg/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mycofit 250 mg

Przeciwwskazania – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib medac 3,5 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Krka 20 mg