przedwczesne zwężenie przewodu tętniczego

Przedwczesne zwężenie przewodu tętniczego (ang. premature ductus arteriosus constriction) to stan patologiczny występujący w życiu płodowym, charakteryzujący się nieprawidłowym zwężeniem lub zamknięciem przewodu tętniczego Botalla przed urodzeniem. Przewód tętniczy jest kluczowym połączeniem naczyniowym między tętnicą płucną a aortą zstępującą, które umożliwia omijanie krążenia płucnego w życiu płodowym.

Etiologia tego stanu obejmuje przede wszystkim ekspozycję na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), szczególnie inhibitory cyklooksygenazy, które hamują syntezę prostaglandyn odpowiedzialnych za utrzymanie drożności przewodu. Leki takie jak ibuprofen, naproksen czy indometacyna przyjmowane przez matkę w trzecim trymestrze ciąży znacząco zwiększają ryzyko tego powikłania. Rzadziej przyczyną może być wrodzona skłonność do skurczu przewodu lub inne zaburzenia metaboliczne.

Konsekwencje przedwczesnego zwężenia przewodu tętniczego mogą być poważne i obejmować: przeciążenie prawej komory serca płodu, niedomykalność zastawki trójdzielnej, nadciśnienie płucne płodu, a w skrajnych przypadkach niewydolność serca prowadzącą do obrzęku płodu. Badanie echokardiograficzne płodu jest podstawowym narzędziem diagnostycznym, pozwalającym ocenić drożność przewodu oraz hemodynamiczne następstwa jego zwężenia.

Postępowanie kliniczne polega na natychmiastowym odstawieniu czynnika wywołującego (najczęściej NLPZ) oraz monitorowaniu stanu płodu. W ciężkich przypadkach może być konieczne przedwczesne zakończenie ciąży. Rokowanie zależy od stopnia zwężenia, wieku ciążowego oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego postępowania. Wczesne rozpoznanie i interwencja zazwyczaj prowadzą do ustąpienia objawów i normalizacji parametrów hemodynamicznych płodu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl