Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olfen UNO 150 mg

Wpływ leku Olfen UNO na płodność, ciążę i laktację

Lek Olfen UNO zawierający 150 mg diklofenaku sodowego należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn mogą wywierać istotny wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Aspekty te wymagają szczególnej uwagi klinicznej podczas podejmowania decyzji terapeutycznych w populacji kobiet w wieku rozrodczym.¹

Wpływ na ciążę

Stosowanie diklofenaku w ciąży wiąże się z określonymi ryzykami, które różnią się w zależności od trymestru ciąży. Dane epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko powikłań po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Do potencjalnych zagrożeń należą zwiększone ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych, szczególnie dotyczących układu sercowo-naczyniowego i przewodu pokarmowego (wytrzewienie jelit).²

Obserwacje epidemiologiczne wskazują, że wartość bezwzględnego ryzyka wystąpienia wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% po ekspozycji na inhibitory syntezy prostaglandyn. To ryzyko może dalej wzrastać wraz ze zwiększeniem dawki i wydłużeniem okresu leczenia.³

Wyniki badań przedklinicznych

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem inhibitorów syntezy prostaglandyn w okresie ciąży. Wykazano, że ich podawanie zwiększa liczbę strat po- i przedimplantacyjnych oraz podwyższa śmiertelność zarodka i płodu. Dodatkowo zaobserwowano zwiększenie częstości występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy.⁴

Stosowanie diklofenaku od 20. tygodnia ciąży

Szczególnej uwagi wymaga stosowanie diklofenaku od 20. tygodnia ciąży, ponieważ może ono prowadzić do wystąpienia małowodzia (zmniejszonej objętości płynu owodniowego) w następstwie zaburzeń czynności nerek płodu. Małowodzie może wystąpić w krótkim czasie po rozpoczęciu terapii, jest jednak zwykle odwracalne po przerwaniu leczenia.⁵

Ponadto w drugim trymestrze ciąży raportowano przypadki zwężenia przewodu tętniczego Botalla po leczeniu diklofenakiem. Większość z tych przypadków ustępowała po zaprzestaniu terapii.⁶

Zalecenia dla pierwszego i drugiego trymestru ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać diklofenaku, chyba że istnieją bezwzględne wskazania medyczne. Jeśli konieczne jest zastosowanie leku Olfen UNO u kobiety planującej ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.⁷

W przypadku ekspozycji na diklofenak przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży, należy rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku małowodzia. Jeśli zostanie stwierdzone małowodzie lub zwężenie przewodu tętniczego, należy natychmiast zaprzestać stosowania diklofenaku.⁸

Wpływ na płód w trzecim trymestrze ciąży

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym diklofenak, mogą wywierać następujące niekorzystne działania na płód:⁹

• Toksyczne działanie na płuca i serce – obejmujące przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne¹⁰
• Zaburzenia czynności nerek – prowadzące do opisanego wcześniej małowodzia¹¹

Dodatkowo, stosowanie diklofenaku w końcowym okresie ciąży może powodować następujące konsekwencje u matki i noworodka:¹²

• Wydłużenie czasu krwawienia – w wyniku działania antyagregacyjnego, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek¹³
• Hamowanie czynności skurczowej macicy – mogące prowadzić do opóźnienia lub przedłużania się porodu¹⁴

Z uwagi na powyższe zagrożenia, diklofenak (Olfen UNO) jest bezwzględnie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹⁵

Wpływ na laktację

Podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, diklofenak przenika do mleka kobiet karmiących piersią, choć w niewielkich ilościach. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u karmionego dziecka, nie należy podawać diklofenaku (Olfen UNO) kobietom karmiącym piersią.¹⁶

Wpływ na płodność

Stosowanie diklofenaku może wywierać niekorzystny wpływ na płodność u kobiet, dlatego nie jest zalecane u pacjentek planujących ciążę. U kobiet doświadczających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych diagnostyce w kierunku niepłodności należy rozważyć zakończenie terapii diklofenakiem.¹⁷

Podsumowanie zaleceń klinicznych