Właściwości farmakokinetyczne
Olfen UNO 150 mg

Właściwości farmakokinetyczne diklofenaku

Diklofenak sodowy, substancja czynna zawarta w tabletce o zmodyfikowanym uwalnianiu, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne w organizmie człowieka. Procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania zostały dokładnie zbadane i opisane, co pozwala na optymalizację terapii z wykorzystaniem tego leku.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym postaci produktu leczniczego odpornych na działanie soku żołądkowego, diklofenak jest całkowicie wchłaniany dystalnie od żołądka. Oznacza to, że substancja czynna nie ulega degradacji w środowisku kwaśnym żołądka, lecz jest absorbowana dopiero w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego.²

Czas, po którym osiągane jest maksymalne stężenie w surowicy krwi, jest zmienny i zależny od czasu pasażu żołądkowego. Wartość ta mieści się w szerokim zakresie od 1 do 16 godzin, przy czym przeciętnie wynosi 2 do 3 godzin. To zróżnicowanie czasowe wynika z indywidualnych różnic w szybkości opróżniania żołądka i pasażu jelitowego.³

Warto zaznaczyć, że droga podania ma istotny wpływ na szybkość wchłaniania diklofenaku. W przypadku podania domięśniowego, maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu występuje znacznie szybciej – po około 10-20 minutach, natomiast po podaniu doodbytniczym – po około 30 minutach.⁴

Biodostępność

Diklofenak podlega znacznemu efektowi pierwszego przejścia po podaniu doustnym. Oznacza to, że część substancji czynnej jest metabolizowana w wątrobie jeszcze przed dotarciem do krążenia ogólnego. W wyniku tego procesu tylko 35-70% wchłoniętej ilości substancji czynnej dociera do krążenia pozawątrobowego w postaci niezmienionej. Ta zmienna biodostępność może wynikać z indywidualnych różnic w aktywności enzymów wątrobowych uczestniczących w metabolizmie diklofenaku.⁵

Dystrybucja

Charakterystyczną cechą diklofenaku jest jego bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza, które wynosi około 99%. Diklofenak wiąże się głównie z albuminami, co znacząco wpływa na jego dystrybucję w organizmie oraz potencjalne interakcje z innymi lekami o wysokim stopniu wiązania z tymi samymi białkami transportowymi.⁶

Metabolizm

Diklofenak podlega intensywnym procesom metabolicznym w wątrobie. Główne szlaki metaboliczne obejmują hydroksylację oraz sprzęganie, prowadzące do powstania metabolitów, które są farmakologicznie nieaktywne. Procesy te są kluczowe dla eliminacji leku z organizmu.⁷

Eliminacja

Wydalanie diklofenaku z organizmu odbywa się dwoma głównymi drogami:⁸

• Wydalanie nerkowe – stanowi główną drogę eliminacji, tą drogą wydala się około 70% dawki diklofenaku w postaci metabolitów. Metabolity powstałe w procesach biotransformacji w wątrobie są farmakologicznie nieaktywne.
• Wydalanie z kałem – tą drogą wydala się około 30% dawki diklofenaku w postaci zmetabolizowanej.

Parametry farmakokinetyczne

Okres półtrwania diklofenaku w surowicy krwi wynosi około 2 godzin. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, wartość ta pozostaje niezależna od czynności wątroby i nerek, co ułatwia przewidywanie farmakokinetyki leku u pacjentów z różnym stopniem wydolności tych narządów.⁹